Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1008 K.2023/3495

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen mera kaydının iptali ile tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili, davalı ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar, 154 ada 15 parselde bulunan 5640,96 metre kare yüzölçümlü taşınmazın müşterek malikleri olduğunu, kadastro tespitine dayanak yapılan eski tapu kaydında yüzölçümünün 33.000 metre karenin üzerinde olduğunu, kadastro çalışmaları sırasında taşınmazın 5640,96 metre kareden geri kalan kısmının Kayseri ili, Sarız ilçesi, İncemağara Köyü, 154 ada 16 parselde mera olarak sınırlandırıldığını, yaklaşık olarak 28.000 metre karelik taşınmazlarının Hazine adına kayıt edildiğini, taşınmazın uzun yıllardır muris ve kendileri tarafından kullanıldığını, 154 ada 16 parselde kayıtlı taşınmazın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 28.000,00 metre karelik kısmın tapusunun iptali ile payları oranında tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Köy Muhtarı , dava konusu yerin köylerinin merası olduğunu bildirmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 2012/8 Esas, 2014/108 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay Kapatılan 16. Hukuk Dairesi tarafından yapılan inceleme sonucu hüküm ,''....Taşınmaz mer'a olarak sınırlandırıldığına göre öncelikle hüküm tarihinden önce yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile Geçici 1/13. maddesi uyarınca İl'in mülki sınırının büyükşehir belediye sınırı haline geldiği, Büyükşehir sınırlarındaki köy ve beldelerin tüzel kişiliklerinin kaldırıldığı ve mahalle haline geldikleri göz önüne alınarak Kayseri Büyükşehir Belediyesi de davaya dahil edilmek suretiyle taraf teşkilinin sağlanması konusunda davacılara süre tanınmalı, taraf teşkili sağlandıktan sonra varsa dosyaya sunulan deliller toplanarak davaya devam edilmelidir. '' gerekçeleri ile bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 154 ada 16 parselde fen bilirkişi tarafından düzenlenen rapora ekli krokide 16/A ile gösterilen 9.179,00 metre karelik kısım ile 16/C ile gösterilen 20.180,32 metre karelik kısmın Maliye Hazinesi adına tapu kaydının iptali ile davacılara ait 154 ada15 parsele eklenmek suretiyle miras hisseleri oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine, Sarız Belediyesi ve Kayseri Büyükşehir Belediyesi vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Hazine temyizinde ; a. Taşınmazın mera vasfında olduğunu, tarımsal amaçlı olarak kullanıldığı düşünülse bile yerleşik Yargıtay uygulama ve içtihatlarına göre meranın taşınmazlarıyla bir bütün olduğu belirlenmiş olup bu meyanda zilyetlikle iktisabı mümkün olmayan taşınmazdır. Evveliyatında tarımsal amaçlı olarak kullanılmış ise de taşınmazın iradi olarak terk edildiği teknik bilirkişi raporları ile sabit olmuştur.

b. 3402 sayılı kanunun 17. maddesine göre imar ve ihya işlemleri tarımsal amaçlı olmalıdır. Bir taşınmazın imar ve ihya edildiğinden söz edebilmek için kolayca tarım yapılması mümkün olmayan toprakta oldukça zor ve zahmetli ve gider gerektiren bir uğraş verilmiş olmalıdır. Yoksa sadece ham toprağın sürülmesi yada taşların temizlenmesi, duvar yapılması, ağaç dikilmesi vs. gibi işler bir emek ve masraf gerektirmesine rağmen imar ve ihya sayılmaz. Yasa, taşınmazın tarıma elverişli hale getirilmiş olmasını aramıştır. c. Dava konusu taşınmazlar üzerinde M.K. aradığı manada nizasız, fasılasız ekonomik amaca uygun zilyetlikle iktisaba dair şartlar gerçekleşmemiştir.

d. 3402 sayılı kanuna göre miktar yönünden sınırlamalar gözetilmemiştir.

2. Sarız Belediyesi temyizine gelince; Dava konusu taşınmazın iradi olarak terk edildiğini, mera olarak kullanıldığını ve zilyetlik şartlarının oluşmadığını belirterek bozulmasını talep etmiştir.

3. ... vekili temyizinde; 6360 sayılı Yasanın yanlış yorumlandığını, bu nedenle yargılama gideri ve vekalet ücretinin yükletilmemesi gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kadastro öncesi nedene dayalı mera kaydının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Türk Medeni Kanunu'nun 683. maddesi gereğince bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içerisinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi her türlü haksız el atmanın önlenmesini de dava edebilir.

2. Mera, bir veya birden fazla köy veya kasaba halkına bağımsız veya birlikte tahsis edilmiş ya da kadimden beri hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin üzerinde intifa hakkı olan arazi parçasıdır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz (4342 sayılı Mera Kanunu m.3,4).

3. Değerlendirme Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davacıların hükmen tescil edilen tapu kaydı kapsamında olduğu ve eski tarihte taşınmazı kullandıkları ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,21.06.2023 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Davacılar kadastro öncesi Nisan 1953 tarih 88 No.lu tapu kaydına dayanarak kadastroda mera olarak sınırlandırılan 154 ada 16 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının iptali ile adlarına tescilini talep etmişlerdir. Dayanak tapu kaydı incelendiğinde Sulh Hukuk Mahkemesinin 1952/384E. 466 K. sayılı kararı ile tapu kaydının oluştuğu, tescil davasının hasımsız açıldığı, davalı Hazine'nin taraf olmadığı anlaşıldığından bu hüküm davalı Hazineyi bağlayıcı nitelikte olmadığının kabulü gerekir. Dayanak Nisan !953 tarih 88 tarihli tapunun doğu, batı ve kuzey sınırları mera olarak gösterilmiş ve kadastro tespitinde de dava konusu alanın üç sınırının mera olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucu alınan 26.08.2019 tarihli üçlü ziraat bilirkişi raporunda da; dava konusu 154 ada 16 parsel içinde kalan dava konusu alanın bitki örtüsü bakımından parselin kalan kısımlar ile aynı olması, mahalleden meraya çıkarılan hayvanların taşınmazın devamı niteliğinde geniş mera parsellerine geçiş güzergahında olup evveliyatında kullanılmış olsa dahi terk edilmiş olmasından, mahalleli tarafından mera olarak bilinmesi nedeniyle mera olarak kullanılmasının uygun olacağı görüşü bildirilmiştir.

Tüm bu nedenlerle dava konusu taşınmazın önceden ve fiilen mera vasfında olduğu anlaşıldığından kararın bozulması gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyor ve muhalefet ediyorum.