Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1026 K.2024/1313

Taraflar arasındaki TMK'nın 588 inci maddesine dayalı gaipliğe karar verilmesi ve yönetilen malların Hazineye devri davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; 1190 ada 1 parsel, 1191 ada 7 parsel, 1191 ada 8 parsel, 1192 ada 4 parsel, 1192 ada 5 parsel, 16 ada 119 parsel sayılı taşınmazların hissedarlarından olan ... oğlu ...'in kimliği tespit edilemediğinden Foça Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan ortaklığın giderilmesi davasında davalının kayyım olarak atandığını, taşınmazların satışından elde edilen paranın kayyımlık hesabına geçtiğini, bu gelirin 10 yıldan fazla süredir idaresinin sağlandığını belirterek, TMK'nın 588 inci maddesi gereğince taşınmazın satışı sonucu elde edilen paranın Hazineye adına irat kaydedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı; davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 2020/239 Esas, 2020/237 Karar sayı ve 28.10.2020 tarihli kararı ile "...İzmir Defterdarının yönetim kayyımı olmadığı, bu nedenle davacının davada taraf sıfatının bulunmadığının anlaşıldığı..." gerekçesiyle "...davanın dava şartı yokluğundan reddine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; ret kararının hukuka aykırı olduğunu, kayyımlık kararının niteliği gereği yönetime ilişkin olduğunu ve re'sen belirlenecek nedenlerle kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 2022/1290 Esas, 2022/2612 Karar sayı ve 01.12.2022 tarihli kararı ile "...TMK’nın 588 inci maddesinde aranan şartın gerçekleşmediği, bu nedenle davada taraf sıfatının bulunmadığı, aktif husumetin HMK'nın 114/1-d maddesine göre dava şartlarından olduğu, HMK'nın 115/1 inci maddesine göre hakimin dava şartlarının olup olmadığı hususunun davanın her aşamasında kendiliğinden araştırması gerektiği... anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı..." gerekçesiyle "...davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine...." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV.C) bendinde belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği nedenleri tekrarla, gaibin malvarlığının 10 yılı aşkın süredir kayyım tarafından yönetildiği hususunun mahkemece gözardı edildiğini, 3561 sayılı Kanun'un 1 inci ve 2 nci maddesi ile mahallin en büyük mal memurunun yönetim kayyımı olarak atanacağının düzenlendiğini, ret kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek, bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, TMK'nın 588 inci maddesi gereğince gaiplik ve gaibe ait mal varlığından elde edilen gelirin Hazine'ye devri istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri; 4721 sayılı TMK'nın 588 inci maddesi,

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı ... vekilinin temyiz itirazının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,