Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1102 K.2023/2006

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, ... ili, ... ilçesi 40 ada 59 parsel sayılı taşınmazda ortaklığın satış suretiyle giderilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ..., muhdesat iddiasında bulunmuştur.

2. Davalı ..., dava konusu taşınmazda ortaklığın satış suretiyle giderilmesini istemiştir.

3. Davalı ..., dava konusu taşınmazda bir kısım hisseleri satın aldığını, satın alma sırasında kendisine öncelik hakkı verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.01.2016 tarihli ve 2009/187 Esas, 2016/18 Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile 40 ada 59 parsel sayılı taşınmazda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine, satış sonunda elde edilecek satış bedelinin Yerköy Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/188 Esas, 2015/179 Karar sayılı veraset ilamındaki hisseleri oranında paydaşlara dağıtılmasına, Yerköy Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.01.2013 tarih ve 2010/165 Esas, 2013/51 Karar sayılı ilamı dikkate alınarak dava konusu Yozgat ili, Yerköy ilçesi, 40 ada 59 No.lu parselde bulunan ve fen bilirkişinin raporunda B harfi ile mutfak olarak gösterilen 2 oda 1 mutfak ve banyodan oluşan yerin satışı sonucunda elde edilecek paranın müteveffa ... mirasçılarına ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 13.01.2016 tarihli ve 2009/187 Esas, 2016/18 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi 29.09.2020 tarih ve 2020/2755 Esas, 2020/5585 Karar sayılı ilamı ile; "...Hükmü temyiz eden ... mirasçısı ..., temyiz dilekçesinde muhdesatın ... mirasçıları tarafından halen mesken olarak kullanıldığını beyan etmiştir. Bu durumda mesken olarak kullanılan bu muhdesatın arzın değerinde artış meydana getirdiği açık olup muhdesatın aidiyeti konusunda da bir ihtilaf bulunmamaktadır. O halde mahkemece, mahallinde yeniden keşif yapılıp, uzman bilirkişilerden yukarıda açıklanan yönteme uygun şekilde muhdesat oranlaması yapılması istenerek bilirkişilerden açık, denetime uygun rapor alınması, satıştan elde edilecek gelirin bu oranlara göre paylaştırılması ve bu hususun açıkça hükümde gösterilmesi gerekir.

Mahkemece, belirtilen hususlar gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile; dava konusu taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine, belirlenecek satış bedelinin % 13 muhdesat oranına denk gelecek kısmının muhdesat sahibi ...'ın mirasçılarına verilmesine, kalan bedelin tapu kaydındaki ve mirasçılık belgesindeki payları oranında mirasçılara-hissedarlara dağıtılmasına, davalılardan ..., , ..., ..., ..., ... yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; muhdesatın aidiyeti kararının yanlış yorumlandığını, temliken tescil şartlarının gerçekleştiğini, muhdesata düşük kıymet takdir edildiğinden bahisle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

2. Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...'ın yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Taşınmaz malın satış bedelinden payına düşecek paranın %011,38 oranında hesaplanacak onama harcından peşin alınan 179,90 TL’nin mahsubu ile bakiyesinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,