Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1106 K.2023/2014

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, davacıların miras bırakanı ...'in 22.12.2012 tarihinde vefat ettiğini belirterek terekenin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, mahkemece murisin terekesinin borca batık olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin, 09.02.2016 tarihli 2013/429 Esas, 2016/136 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Yargıtay Bozma Kararı

1. Hükmü, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 03.10.2019 tarihli, 2016/11873 Esas, 2019/6197 Karar sayılı ilamında "...mirasbırakan ...’e kendi mirasbırakanı ...’den intikal eden taşınmazların, ...’in ölüm tarihi esas alınarak değil, mirasbırakan ...’in ölüm tarihi olan 22.12.2012 tarihi esas alınarak değer tespiti yapılmalı ve belirlenen değerleri tespit edilerek terekenin aktifine eklenmelidir.

Öte yandan, mirasbırakanın ölüm tarihi itibari ile araç kaydı sorularak varsa mirasbırakan ...’in ölüm tarihi olan 22.12.2012 tarihi esas alınarak değer tespiti yapılmalı ve belirlenen değerleri tespit edilerek terekenin aktifine eklenmelidir.

Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin aktifinin pasifinden fazla olduğu, terekenin borca batık olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz yoluna başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, muris ...'in kendi mirasbırakanı ...'den intikal eden taşınmazları kadastro tespitinden önce 2004 tarihinde 3 üncü kişiye hibe ettiğini, 2007 tarihinde kadastro tespitlerinin yapıldığını, 133 ada 17 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili tapu iptali ve tescil davası bulunduğunu, taşınmazların kıymetinin yüksek takdir edildiğini, ...'in kendi mirasbırakanı ...'den intikal eden taşınmazlarda miras payına düşen bedelin yanlış hesaplandığını belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. GEREKÇE

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2.1. Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesinde; "Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır" düzenlemesi yer almaktadır.

2.2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610 uncu maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 606 ncı maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu'nun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2 nci fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

3. Değerlendirme 3.1. Somut uyuşmazlıkta; mahkemece Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 03.10.2019 tarihli 2016/11873 Esas, 2019/6197 Karar sayılı ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de bozma ilamının gereklerinin tam olarak yerine getirilmiş olduğu söylenemez.

3.2. Bozma sonrası ziraat ve mülk bilirkişilerinden muris ...'in ölüm tarihi itibariyle taşınmazlardaki paylarının değerinin belirlenmesi için 20.01.2021 tarihli ek rapor alınmış ise de anılan raporda 166 ada 1 parsel sayılı taşınmazda kök muris .... paydaş olduğu halde tam malik gibi muris Hayriye'nin payına karşılık gelen bedelin hesaplanması doğru görülmemiştir.

3.3. Ayrıca 133 ada 17 parsel sayılı taşınmazın dosyada mevcut 23.09.2014 tarihli tapu kaydında davacılar murisi Hayriye, kök murisi Selahattin'in diğer mirasçıları ile birlikte elbirliği paydaşı iken 133 ada 17 parsel sayılı taşınmazın güncel tapu kaydında muris Hayriye'nin kardeşi Sabahattin'in 01.06.2015 günlü "satış suretiyle pay temliki" işlemi ile tam malik olduğu görülmüştür. Bu durumda mahkemece 133 ada 17 parsel sayılı taşınmazın tedavüllü tapu kaydını ve satışlara konu resmi akit/akitlerin ilgili tapu sicil müdürlüğünden temin edilerek davacıların muris Hayriye'nin terekesini benimsemeleri anlamına gelecek eylem ve işlemlerde bulunup bulunmadıkları şüpheye yer bırakmayacak şekilde araştırılmadan karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,