Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1261 K.2024/1609

Asıl davada muarazanın giderilmesi ile menfi tespit; birleştirilen davada ise irtifak hakkı tesisi istemine ilişkin olup mahkemece asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın temyizi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 12.03.2013 tarihli ve 2012/13634 Esas, 2013/3585 Karar sayılı ilamı ile; yetkisiz mahkemede karar verildiğinden bahisle bozma kararı verilmiştir.

Bozma üzerine, asıl davadaki talebin sınırlı ayni hakkın niteliğine ilişkin olmayıp sözleşmeden kaynaklandığı, bu nedenle taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olmadığı, davalının ikametgahı mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle asıl dava yönünden direnilmesine, asıl davanın kabulü ile muarazanın men’ine ve davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine; birleştirilen dava yönünden bozma ilamına uyularak yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İş bu karara karşı davacı vekili tarafından kanun yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 24.03.2017 tarihli ve 2016/18970 Esas, 2017/2313 Karar sayılı ilamıyla mahkemece verilen direnme kararı yerinde bulunmadığından dosyanın 6100 sayılı Kanun'un geçici 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca inceleme yapılmak üzere Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.06.2018 tarihli ve 2017/14-2260 Esas, 2018/1191 Karar sayılı ilamıyla asıl dava yönünden direnme kararı usul ve yasaya aykırı olduğundan mahkemece verilen direnme kararının bozulmasına;

birleştirilen dava yönünden bozma ilamına uyularak oluşturulan yeni hüküm incelenmediğinden davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiş ve Dairemizce mahkemenin birleştirilen dosyada verdiği yetkisizlik kararının onanmasına karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 373/4 üncü maddesi; "Yargıtay'ın bozma kararı üzerine İlk Derece Makemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karar karşı temyiz yoluna başvurabilir." hükümünü, geçici 3/2 nci maddesi; "Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinde önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ila 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bu kararlara ilşkin dosyalar Bölge Adliye Mahkemelerine gönderilemez." hükmünü içermektedir.

Yukarıda açıklanan Yasa maddelerinin düzenleniş amacı, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlara karşı Yargıtay yoluna başvurulmasını ve karar kesinleşinceye kadar kanun yolu denetiminin Yargıtay tarafından yapılmasını sağlamaktadır.

Diğer bir anlatımla, Yargıtayın verdiği bozma kararları üzerine verilen kararların tekrar Yargıtay denetiminden geçmesi, başka bir deyişle Yargıtay kararının istinaf yolu ile denetlenmesinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, Yargıtay tarafından yetkiye ilişkin inceleme yapıldığı, esastan bir inceleme yapılmadığı, başka bir deyişle verilen karar ile ilgili daha evvelden Yargıtayın bir denetiminin söz konusu olmadığı açıktır.

Bu itibarla, 17.11.2022 tarihinde verilen ve daha önce Yargıtay denetiminden geçmeyen kararın kanun yolu denetimi "istinaf" olup görevli merciinin karar tarihi itibariyle Bölge Adliye Mahkemesi olduğu anlaşıldığından, dilekçe konusunda kanun yolu değerlendirmesi yapmak üzere dosyanın mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.