Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1291 K.2023/1924

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen eski hale getirme ve tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, 1. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, taşınmazın eski haline getirilmesine, eski haline getirilmemesi durumunda ise eski hale getirme bedeli olan 13.370,62 TL'nin dava tarihi olan 16.11.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, taşınmazda meydana gelen değer kaybı olmadığından bu husustaki talebin reddine, taşınmazda tarımsal kazanç kaybı olmadığından bu husustaki talebin reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin mirasbırakanlarının maliki olduğu dava konusu 4 parsel sayılı taşınmazın zemininin davalı ... tarafından oyulduğunu, üzerindeki toprağın taşındığını ve bahçesindeki organik toprağın tamamının alındığını, yapılan bu haksız fiil nedeniyle arsanın değerini kaybettiğini ileri sürerek, taşınmazın eski haline getirilmesine, olmadığı takdirde eski hale iade bedeli ile taşınmazın değer kaybının ve uğradığı zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalı vekili aşamalardaki beyanlarında davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.10.2013 tarihli ve 2012/279 Esas, 2013/306 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davalı belediyenin davacıya ait 1068 ada 4 parsel sayılı taşınmazın eski haline iadesine, şayet taşınmaz eski hale getirilmez ise eski hale getirme bedeli olan 15.159,58 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 09.04.2018 tarihli ve 2015/8992 Esas, 2018/8887 Karar sayılı kararıyla.

Avanos Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/13 Değişik İş sayılı dosyasında yapılan tespit keşfi sonrası alınan 15.10.2012 tarihli inşaat bilirkişi raporunda çekişme konusu taşınmazın uygulama imar planı bulunmadığının belirtildiği, eski hale getirme bedelinin 20.386,08 TL olarak tespit edildiği, eldeki dosyada alınan 13.06.2013 tarihli inşaat bilirkişi raporunda ise, taşınmazın imar planı içerisinde olduğunun, planında yeşil alan ve konut alanı olarak ayrıldığının, eski hale getirme bedelinin 14.816 TL olduğunun belirtildiği, Mahkemece konusu 1068 ada 4 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının getirtilmesi,

ilgili belediyeden son imar durumunun araştırılarak uygulama imar planı içinde yer alıp almadığının açıklığa kavuşturulması, bundan sonra oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu aracılığı ile yerinde yeniden keşif yapılarak dosyaya ibraz edilen önceki raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde rapor alınması ve oluşacak sonuca göre bir hüküm kurulması gerektiği belirtilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu 1570 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden davalı ... tarafından toplam 740 metreküp toprak alındığı, bu parsellerin eski hale getirilme bedelinin 13.370,62 TL olduğu, taşınmazlarda yapı yapılması durumunda kazı yapılan kısım yapının oturacağı alana denk gelmeyip ön bahçe çekme mesafesi içerisinde kaldığından, kazının yapının temel sistemine etki etmeyeceği, istinat duvarı yapılmasına gerek olmayacağı ve yapılacak yapının manzarasına etki etmeyeceği kanaatine varıldığı,

dava konusu taşınmazın ekonomik ömrünü doldurduğunun ve 8-10 yıldır bakım işleri yapılmayan bakımsız bağ vasfında olduğunun ziraat bilirkişi raporu ile belirlendiği belirtilerek, davanın kısmen kabulüne, davalı Belediyenin 1068 ada 4 parsel sayılı taşınmaza, toprak almak sureti ile yaptığı müdahalenin eski hale getirilmesine, taşınmazın eski haline getirilmemesi durumunda ise eski hale getirme bedeli olan 13.370,62 TL'nin dava tarihi olan 16/11/2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

taşınmazda meydana gelen değer kaybı olmadığından bu husustaki talebin reddine, taşınmazda tarımsal kazanç kaybı olmadığından bu husustaki talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyizinde, dava konusu taşınmazın tarım arazisi olmadığını, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında taşınmazların güney cephesinde yer alan yolun hafriyat çalışmalarının yapıldığını ve yaklaşık yol seviyesi oluşturulduğunu, taşınmazlar eski hale getirilirse yapı yapılmak istendiğinde kot farkından dolayı tekrar toprak alınması gerekeceğini, taşınmazdan toprak alınmış olmasının davacıları ileride meydana gelecek hafriyat masrafından kısmen kurtardığını, davacıların zarara uğramadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eski hale getirme, aksi halde eski hale getirme bedeline ilişkin tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683 üncü maddesi, “Mülkiyet İlişkisi” başlıklı 722 inci maddesi, “İyiniyetli olmayan zilyet bakımından” başlıklı 995 inci maddesi

2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun "Bir işin yapılmasına veya yapılmamasına dair olan ilamlar" başlıklı 30 uncu maddesi

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkemece, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 30 uncu maddesine aykırı olarak eski hale getirme bedeli olan 13.370,62 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının yukarıda 1 inci bentte belirtilen sebeplerle reddine,

2. Davalı vekilinin yukarıda 2 nci bentte belirtilen temyiz itirazının kabulü ile kararın hüküm fıkrasının 1 inci numaralı bendinde yer alan “Taşınmazın eski haline getirilmemesi durumunda ise eski hale getirme bedeli olan 13.370,62 TL'nin dava tarihi olan 16.11.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine” ibaresinin çıkartılmak suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,