Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1388 K.2024/1724

Taraflar arasındaki mera komisyon kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili. Çorum ili, ... ilçesi, ... Köyü sınırları içerisinde bulunan meralarla ilgili 4342 Sayılı Mera Kanunu hükümleri gereğince yapılan çalışmalar neticesinde ...

Köyü 1136 parsel numaralı tarlanın 1181 numaralı meraya bitişik olması nedeniyle meraya çevrildiğini, 1136 parsel numaralı taşınmazın kadimden beri tarla olarak kullanıldığını, tarlaların evveliyatında 1937 tarih ve 19 tahrir numaralı vergi kaydı ile ... adına kayıtlı iken 1950 yılında dedesi olan ... oğlu ... tarafından satın alındığını, dedesinin vefatı sonrasında babası ...'a intikal ettiğini, babasının vefatı ile de kendisine geçtiğini, söz konusu taşınmazın tarım arazisi olarak kullanıldığını, mera vasfında olmasının mümkün olmadığını, 1987 yılında yapılan kadastro tespiti esnasında her nasılsa mera vasfıyla tespit gördüğünü,

cahil bir insan olan babası tarafından bir itiraz ya da davaya konu edilmediğini, Akçiçek Köyü sınırları içerisinde yeteri kadar mera alanı bulunduğunu, köyün nüfusunun son 10-15 yılda %50'den fazla azaldığını, hayvancılıkla uğraşanların sayısının da aynı oranda azaldığını, yeni alanların mera olarak oluşturulmasına ihtiyaç kalmadığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... adına köy muhtarı ... dilekçesinde özetle; davacının beyanlarını, iddialarını kabul etmediklerini, iddiaların delilsiz, desteksiz, gerçeklerden uzak olduğunu, davaya konu yerlerin eskiden beri mera olarak kullanılan, köylülerin hayvan otlattığı ortak yerler olduğunu, meranın bitişiğinde davacının 9 dönümlük tarlası olduğunu, zamanla merayı süre süre bu tarlayı genişletmeye çalıştığını, söz konusu yerin mera olduğunu, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile gerçek kişi davacının bu davayı açma ehliyeti bulunmadığından davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesi gereğince aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Akçiçek Köyü sınırları içerisinde zaten yeteri kadar mera alanı bulunduğunu, köyün nüfusu son 10-15 yılda 9.50'den fazla azalmış, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların sayısı da aynı oranda azalmıştır.

Aynı şekilde köydeki hayvan varlığı da ciddi oranda azaldığını, yeni alanların mera olarak oluşturulmasına ihtiyaç da kalmadığını, Komisyonun burayı mera olarak belirlemesi 4342 sayılı Kanun'un 5/b maddesine dayandırılıyor olabileceğini, Kanun'un madde 5/b "Devletin hüküm ve tasarrufunda veya Hazinenin mülkiyetinde bulunan arazilerden etüt sonucu mera, yaylak ve kışlak olarak yararlanılabileceği anlaşılan yerler" denildiğini, bu fıkrada bir etüt yapılmasından ve mera olarak yararlanabileceği anlaşılan yerler, ibaresi kullanıldığını, söz konusu arazi en az 100 yıldır tarım arazisi olarak kullanıldığını,

yapılacak etütte arazinin mera vasfını taşımadığı açıkça görülecektir. Yine yukarıda ifade ettiğimiz sebeplerle, yeni mera alanlarına ihtiyar bulunmadığını, bu nedenle kararın kaldırılması için istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, mera komisyon kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının d bendi ve 115 inci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Somut olayda; davacının, 1445 sayılı mera parseli içerisinde kalan ve ağaçlandırmak suretiyle kullandığı dava konusu yere ilişkin kiralama başvurusunda bulunduğunu ileri sürerek mera komisyon kararının iptalini talep etme hakkı bulunmadığından, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

3. Diğer taraftan; temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebplerle Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,