Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1719 K.2023/2186

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen geçit hakkı kurulması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin maliki olduğu 105 ada 34, 35 ve 36 parsel sayılı taşınmazlara ulaşmak için zorunlu geçit ihtiyacı içerisinde bulunduğundan, uygun olan güzergahın tespit edilerek ücreti mukabilinde müvekkili lehine, 108 ada 1 ve 108 ada 2 parsel sayılı taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin taşınmazından geçit hakkı kurulmasının ekonomik olmadığını, dolgu yapılması gerektiğini ve yükümlü taşınmazı zarara uğratacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin, 09.06.2016 tarihli ve 2014/318 Esas, 2016/463 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, 105 ada 34, 35, 36 parsel sayılı taşınmazlar lehine fen bilirkişisinin 02.12.2015 tarihli rapor ve krokisinde davalı ... adına kayıtlı 108 ada 1 parsel sayılı taşınmazın "A" harfi ile gösterilen 77,66 m²'lik kısmında ve davalı ... adına kayıtlı, 108 ada 2 parsel sayılı taşınmazın "B" harfi ile gösterilen 77,50 m²'lik kısmında geçit hakkı tesisine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin, 09.06.2016 tarihli ve 2014/318 Esas, 2016/463 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 12.10.2020 gün ve 2016/17918 Esas, 2020/6057 Karar sayılı ilamıyla; "... mahkemece davacıya ait 105 ada 35 parsel sayılı taşınmaz yararına geçit hakkı kurulmuş ise de; dava dilekçesinde lehine geçit istenilen 105 ada 34 ve 36 parsel sayılı taşınmazlar lehine geçit hakkı tesis edilmediği,

mahkemece, gerekirse davacı tarafa makul süre verilerek davacıya ait 105 ada 34 ve 36 parseller arasında akdi geçit hakkı kurulması ve bu parsellerin kurulacak geçit ile birbirlerine bağlanarak her bir taşınmaz yönünden ayrı ayrı infaza elverişli geçit hakkı tesisine karar verilmesi gerektiği, öte yandan geçit tesis edilen 108 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlar ile davacıya ait 105 ada 35 parsel sayılı taşınmaz arasındaki paftada kuru dere bulunduğundan kesintisizlik ilkesinin ihlal edildiği'' gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamı doğrultusunda yapılan keşif sonucunda alınan fen bilirkişisi raporuyla kesintisizlik ilkesini ihlal etmeden geçit kurulabilecek en uygun seçenek olarak gösterilen 105 ada 29 parsel sayılı taşınmazın malikinin davaya dahil edilmesi için davacı vekiline verilen kesin süre içerisinde parsel malikinin davaya dahil edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle;105 ada 29 Parsel üzerinden kurulacak geçit hakkının çok masraflı ve bir çok ağacın kesilmesini gerektirecek şekilde olduğunu, ilk kararda verilen geçitin en uygun geçit güzergahı olduğunu, sadece kanal geçiyor olmasının başka alternatiflerin belirlenmesini gerektirmediğini, ilk kurulan karara davalı ...'nun itiraz etmemesi nedeniyle kazanılmış hak oluştuğunu, ilk kararı temyiz etmediğinden lehine vekalet ücterine hükmedilemeyeceğini, davalılar yararına ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, tek bir vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 747 nci maddesi gereğince geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 747/2 nci maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,