Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/175 K.2024/681

Taraflar arasındaki tenkis davasında yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40’ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18’inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede;

Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 01.12.2022 tarihli kararı ile Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1971/509 Esas ve 1973/345 Karar sayılı dava dosyasının ihya edilerek gönderilmesi istenmiş ise de kararın tam olarak yerine getirildiği söylenemez.

Adliye dairelerinde bulunan derdest veya karara çıkmış herhangi bir (mahkemeler, Cumhuriyet Başsavcılığı veya icra dairelerine ait) dosyanın, doğal afet olarak nitelendirilen yangın, yer sarsıntısı, su baskını veya heyelan gibi nedenlerle kaybolması ya da belgelerinin zarara uğraması durumunda ne yapılması gerektiği hususunda; 4473 sayılı Yangın, Yer Sarsıntısı, Su Baskını veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun ile Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 30.01.2006 tarih ve 107 sayılı “Zayi Olan Dosyaların Yenilenmesi” başlıklı Genelgesinde düzenleme getirilmiştir.

Anılan Kanun'un 1 inci maddesinde. "Yangın, yersarsıntısı seylap veya heyelan sebebiyle mahkeme ve adliye dairelerinde ziyana uğrayan dosyaların yenilenmesi bu Kanun hükümleri dairesinde yapılır." hükmü mevcuttur. Kanun'un 2 nci maddesinde ise "1. maddede yazılan hallerde bu Kanunun tatbik edilebilmesi Adliye vekâletinin kararına bağlıdır. Karar Resmi Gazete ve ayrıca mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan olunur." hükmü getirilmiştir.

Ayrıca sözü edilen Kanun'un 7-17 nci maddelerinde yenileme sırasında yapılacak işlemler sayılmış bulunmaktadır.

Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün genelgesine göre öncelikle zayi olduğu ileri sürülen dosyanın ilgili mahkeme veya icra dairelerinin kalem ve arşivinde titizlikle aranması, bulunamadığı takdirde düzenlenecek tutanağın onaylı bir suretinin Bakanlığa gönderilmesi, Bakanlıkça dosyanın yenilenmesine karar verilmesi hâlinde bu kararın bir an önce mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilân edilmesinin sağlanması,

dosyanın yenilenmesine ilişkin kararın Bakanlıkça yaptırılacak Resmi Gazete ilânı ve kıyasen mahallinde yapılacak olan ilândan sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150 nci maddesi hükmünün uygulanabileceği dava dosyaları ile icra dosyalarının zayi olması durumunda 4473 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde belirtilen kişilerin dosyanın ihyası talebi üzerine; ziyaa uğrayan dosyaların yenilenmesi için gereken işlemlerin yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Ayrıca davanın taraflarında ve vekillerinde bulunan belgeler temin edilerek eksikliklerin giderilmesine özen gösterilmesi de gereklidir.

O hâlde Mahkemece, 4473 sayılı Yangın, Yer Sarsıntısı, Su Baskını veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun hükümleri gereğince yasal sürelere uygun olarak dava dosyasının ihyasının sağlanması, davanın taraflarında ve vekillerinde bulunan belgeler temin edilerek eksikliklerin giderilmesine özen gösterilmesi, dava dosyasının usulünce ihya edilmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi gerekir.