Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1958 K.2024/2335

Taraflar arasındaki mülkiyetin tespiti ile haciz şerhlerinin terkini, olmadığı takdirde alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın mülkiyetin tespitine ilişkin talebin reddine, hacizlerin fekkine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında 27.06.2012 tarihinde imzalanan "Gayrimenkul Satış Vaadi ve Borçlanma Sözleşmesi" uyarınca; davalı ...

İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin yükümlülüğündeki İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, 3401 ada 3 parsel, A Blok, 325 No.lu dairenin davacıya teslimini gerçekleştirmek, davacının yükümlülüğünün ise taşınmaz bedeli olan KDV hariç 150.000,00 TL’yi ödemek olup, bu bedelin davacı tarafından eksiksiz ödendiğini, taşınmazın zilyetliğinin teslim edilmiş olmasına rağmen tapuda devrin 29.08.2018 tarihinde gerçekleştirildiğini, tapu devrinin gerçekleştirildiği sırada taşınmaz üzerinde Şekerbank T.A.Ş. lehine 30 milyon TL bedelli 16.04.2018 ve 27.04.2018 tarihli ihtiyati haciz şerhleri tesis edildiğini öğrendiğini beyan ederek;

dava konusu taşınmazın sözleşme tarihi olan 27.06.2012 itibarıyla davacıya ait olduğunun tespiti ile taşınmaz üzerinde davalı ...Ş. lehine tesis edilen ihtiyati haciz şerhlerinin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... İnşaat Taah. Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı ...

İnşaat hakkında konkordato başvurusuna binaen kesin mühlet kararı verildiğini, dava konusu taşınmazın tapusunun davacıya devredildiğini, ancak inşaat sektöründe yaşanan kriz ve mali imkanların elverişsizliği nedeniyle takyidatsız olarak tapu devrinin yapılamadığını, mahkemelerce verilen ihtiyati haciz kararları ile şirketin faaliyetlerinin durma noktasına geldiğini, ölçüsüzce uygulanan hacizlerle müşterilerin mağduriyetine sebep verildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla mahkemenin,

davacının ikinci talebini değerlendirmeye alması halinde davacının sözleşmenin fesih tarihine kadar uyuşmazlık konusu taşınmazdan faydalanmış olduğu göz önünde bulundurularak her türlü kullanım bedeli ve yıpranma payının hesaplanmasını talep ettiklerini belirterek, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Banka açısından davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davalının mevzuatın aradığı basiretli tacirin kendisinden beklediği tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, mevcut ipoteğin satış vaadi sözleşmesinden önce tapu siciline güven ilkesi uyarınca tesis edildiğini, dava konusu taşınmazın davacı tarafından takyidatları ile devir alındığını, tapuya şerh edilmemiş sözleşmeye üstünlük tanınamayacağını ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu taşınmazın mülkiyetinin sözleşme tarihinden itibaren davacıya ait olduğunun tespitine ilişkin taleplerinin reddine dair verilen kararın yerinde olmadığını, dava tarihinde henüz konkordato kararı verilmediğinden müvekkilinin bu tespiti talep etmekte hukuki yararının bulunduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde; gerekçeli kararda 35.521,00 TL harcın davalıdan alınmasına karar verildiğini, harcın hangi gerekçeyle hangi oran üzerinden hesaplandığına dair bir açıklama yapılmadığını, Bankanın özen yükümlülüğüne uygun davrandığını, dava açılmasına sebebiyet vermediklerini; ancak vekalet ücretinden sorumlu tutulduklarını, tapuya şerh edilmeyen gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceğini, tapuya güven ilkesi gereğince işlemlerin gerçekleştirildiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı Bankanın tapu kayıtlarına güven ilkesine dayandığı, Bankacılık Yasası ve Bankanın ticari kimliğiyle gerekli özen gösterme yükümlülüğüne uygun rapor alınmadığı, bu haliyle Bankanın 19.10.2005 tarihli Yönetmelik kapsamında ayrıntılı değerlendirme yapmış kabul edilemeyeceği, TMK'nın 1024 üncü madde korumasından yararlanamayacağı, gerek şirket kayıtlarında basit bir inceleme yapmayarak, gerek yönetmeliğe aykırı hareket ederek ipotek tesis eden Bankanın iyi niyetli kabul edilmemesinin gerekçede belirtilen yasal düzenlemelere ve dosya kapsamına uygun olduğu,

ancak davacının fekkini talep ettiği hacizlerin ayıp niteliğinde bulunduğunu ileri sürmesi, ipotek konusu borcun ödenip ödenmediğinin veya geçerliliğinin bu yargılamanın konusu olmaması nedeniyle kredi bedelinin veya taşınmazın rayiç değerinin dava değeri olarak kabul edilmeyeceği, hukuki ayıp olarak konusu parayla ölçülemeyen talepte maktu avukatlık ücreti takdiri gerekirken davalı Bankanın da takdir edilen nispi avukatlık ücretinden ve giderlerden müteselsilen sorumlu tutulması hatalı görüldüğü, davacı tarafın taşınmaz mülkiyetinin kazanılma koşullarına ilişkin TMK'nın 705 ve 706 ncı maddelerindeki koşulların oluşmadığı,

Yargıtay İBBKK'nın 1987/2-1988/2 sayılı kararı ile belirlenen koşullar yerine geldiğinde mülkiyetin naklinin söz konusu olabileceği, tespit talebinin reddine yönelik kararda bir yanılgı bulunmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Hem harç hem de vekalet ücretinin haciz değeri üzerinden hesaplanması gerektiğini,

2. İpoteğin fekkine ilişkin davanın nispi harca tabi olduğunu,

3. Taşınmaz üzerinde başkaca ihtiyati hacizler bulunduğundan tespit isteminde hukuki yararın bulunduğunu,

4. Tespit isteminin bir ön sorun olarak değil, hak sahipliğinin ispatı bakımından önemli olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, mülkiyetin tespiti ile haciz şerhlerinin terkini, olmadığı takdirde alacak istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun "Tacir olmanın hükümleri" kenar başlıklı 18/2 nci maddesi hükmüne göre; “Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. ”

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı tüketici harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,