Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/2168 K.2023/2844

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkillerinin miras bırakanı ...'ın 26.05.2012 tarihinde vefat ettiğini belirterek terekenin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın kötüniyetle açıldığını, yargılama giderlerinin davalıya yüklenemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin, 03.05.2016 tarihli 2013/305 Esas, 2016/190 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Yargıtay Bozma Kararı

1. Hükmü, davalılardan Hazine ve Türk Telekom A.Ş vekileri temyiz etmiştir.

2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 08.10.2020 tarihli, 2016/15653 Esas, 2020/5994 Karar sayılı ilamında "...4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 426/2 maddesine göre bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışırsa vesayet makamının ilgilisinin isteği üzerine veya resen temsil kayyımı ataması gerekmektedir. Mahkemece, mirasın reddinde annenin hukuki yararı ile çocukların hukuki yararı çatıştığında, küçüklere kayyım tayin ettirilmesi, husumetin kayyıma yöneltilmesi, kayyım gösterdiği takdirde delillerin toplanması gerekirken 24.10.2003 doğumlu ...’a, 30.06.2009 doğumlu ...’a ve 09.11.2012 doğumlu ...’a kayyım tayin ettirilmeden işin esasının incelenerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Öte yandan somut olayda, mirasbırakanın ölüm tarihi itibari ile bankalardan aktif ve pasifi ile hesap hareketi araştırılmalı, .... plakalı araç terekenin aktifi kapsamında kabul edilerek ölüm tarihi itibari ile değeri uzman bilirkişi tarafından belirlenmeli ve mirasbırakanın borçları ölüm tarihine göre hesaplanmalıdır.

Kabule göre de, tüzel kişilere ne şekilde tebligat yapılacağı 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 12 ve 13 üncü maddelerinde belirlenmiştir. Tebligat Kanunu'nun 12 nci ve 13 üncü maddelerine uygun olarak tebliğ mümkün olmazsa, (Tebligat Yönetmeliği madde 57/4 uyarınca) ticaret siciline kayıtlı son adresine Tebligat Kanunun 35/4 üncü maddesi hükmüne göre tebligatın yapılması gerekir.

Dosya içeriğine göre, davalı ...Ş.’ne gerekçeli karar, yukarıda açıklanan usul izlenmeden ve ticaret siciline kayıtlı son adresi araştırılmaksızın Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesine göre tebliğ edilmiş olması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz yoluna başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekilleri temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

1. Davalı ...Ş. vekili, davacılar yararına yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmemesi gerektiğini ve re'sen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... FinansA.Ş. vekili, davacılar yararına yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmemesi gerektiğini ve re'sen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davalı Kocasinan Vergi Dairesi vekili, eksik araştırma ile karar verildiğini, murisin aracının kıymet takdirinin usul ve yasaya uygun yapılmadığını, müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmemesi gerektiğini ve re'sen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

4. Davalı Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. vekili, mahkemece davacıların mirası kabul anlamına gelecek davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, davacılar yararına yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmemesi gerektiğini, eksik araştırma ile karar verildiğini ve re'sen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

5. Davalı .... vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacılar tarafından terekenin benimsenip benimsenmediğinin araştırılmadığını, eksik araştırma ile karar verildiğini, müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmemesi gerektiğini ve re'sen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

6. Davalı ...Ş. vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacılar tarafından terekenin benimsenip benimsenmediğinin araştırılmadığını, eksik araştırma ile karar verildiğini, müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmemesi gerektiğini ve re'sen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. GEREKÇE

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2.1. Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesinde; "Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır" düzenlemesi yer almaktadır.

2.2. Davanın niteliği gereği davalı-alacaklıların, murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmemeleri ve bilmelerinin de mümkün olmaması, terekenin borca batık olup olmadığına yapılan yargılama sonrasında karar verildiği durumlarda yargılama gideri ve harçtan davalıların değil davacıların sorumlu tutulması, davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekmektedir.

3. Değerlendirme

3.1. Dava, TMK'nın 605/2 nci maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610 uncu maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 606 ncı maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu'nun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2 nci fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

3.2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle davacıların adli yardım talebinin kabul edilmesine göre temyiz eden davalılar vekillerinin aşağıdaki 3.3 bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.3. Mahkemece davanın niteliği gereği davalı-alacaklıların, murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmediği, bilmesinin mümkün olmadığı, yapılan yargılama sonrasında terekenin borca batık olup olmadığına karar verildiği göz önünde bulundurularak davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ise de, bu husus kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nın 370/2 nci maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1) Yukarıda 3.2. numaralı bentte açıklanan nedenlerle; temyiz eden davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2) Yukarıda 3.3. numaralı bentte açıklanan nedenlerle; temyiz eden davalılar vekillerinin, temyiz itirazlarının kabulüyle, hüküm sonucunun vekalet ücretine ilişkin 3. paragrafının çıkarılarak yerine "davanın niteliği gereği davacılar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına" ibaresinin yazılması suretiyle ve düzeltilmesine, hükmün DÜZELTİLMİŞ ve DEĞİŞTİRİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA,

Peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,