Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/2283 K.2023/5987

Taraflar arasında görülen asıl davada ölünceye kadar bakma sözleşmesi nedeniyle tapu iptali ve tescil birleştirilen davada muris muvazaası nedeniyle ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali, uygun görülmezse terditli tenkis davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı-birleştirilen dava davalısı ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 05.12.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davacı-birleştirilen dava davalısı ... vekili Av. ... ve davalılar-birleştirilen dava davacıları ... ve ... vekili Av. ... ... Alkusal geldi. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklaması dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl dosya davacısı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 02.11.2011 tarihinde ölen dedesi ...'e baktığını, bu nedenle ...'in Orhangazi .... Noterliğinin 29.09.2011 tarih ve 8394 sayılı ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile müvekkiline 487 parseldeki 1/2 hissesi ile 294 ada 26 parseldeki hissesinin tamamını bıraktığını belirterek Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 487 parselin 1/2 hissesi ile Bursa ili, ... Mahallesinde bulunan 294 ada 26 parseldeki hissesinin tapusunun iptali ile müvekkili adına tescilini istemiştir.

2. Birleştirilen dosya davacıları vekili dava dilekçesinde, mirasbırakan ...'in müvekkillerinin babası olduğunu, mirasbırakanın tüm malvarlığını ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile davalıya bıraktığını, sözleşmenin psikolojik baskı ile murisin yaşlılığından faydalanılarak davalının yönlendirmesi sonucunda muris muvazaası suretiyle müvekkillerine intikal edecek payı bertaraf etmek amacıyla yapıldığını, müvekkillerinin muris ile aralarında hiçbir sorun olmadığını, müvekkillerinin Almanya'da çalışmaları nedeni ile muris ile izne geldiklerinde ve telefonda sık sık görüştüklerini, mirasbırakanın ekonomik durumunun iyi olduğunu,

bakılmaya ihtiyacının olmadığını, zaten davalının da mirasbırakana bakmadığını, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin mirasbırakanın ölümünden 1 ay önce yapıldığını ileri sürerek muris muvazaası nedeni ile ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptalini, uygun görülmezse terditli tenkisini istemiştir.

II. CEVAP

1. Asıl dava davalıları vekili cevap dilekçesinde, murisin bakım ihtiyacı olmadığını, ekonomik gelirinin olduğunu, davalıların muris ile telefonda, izinlerde ve ortak akrabaları aracılığı ile her zaman görüştüklerini, iyi ilişkiler içinde olduklarını, tüm malvarlığının sözleşmeye konu edilmesi ve bakım ihtiyacı olmaması gibi hususların muvazaayı gösterdiğini, murisin davacının yaşantısından ve davranışlarından şikayetçi olduğunu, davacının yaşından ve saflığından faydalanarak murise zorla sözleşme yaptırdığını, davacının amacının davalıları mirastan yoksun bırakmak olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Birleştirilen dosya davalısı vekili cevap dilekçesinde, asıl talebin ölünceye kadar bakma sözleşmesinin muvazaalı olmaması nedeniyle; terditli talebin ise ivazlı akitlerde tenkisin yasal dayanağının bulunmaması nedeniyle reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 11.03.2020 tarihli ve 2019/186 Esas, 2020/143 Karar sayılı kararı ile asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulü ile ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 11.03.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı-birleştirilen dava davalısı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 08.04.2021 tarihli ve 2021/410 Esas, 2021/2644 Karar sayılı kararıyla, "...Somut olaya gelince; birleştirilen davada ölünceye kadar bakma sözleşmesinin bakım yükümlüsü ...’in mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla ve murise yaptığı baskı sonucu akdedildiği, aynı zamanda bakım ediminin de yerine getirilmediği iddia edilmiştir.

Tarafların gerçek iradelerinin açıklığa kavuşturulması bakımından, sözleşme tarihinde murisin elinde bulunan malvarlığının tespiti ile bakım yükümlüsüne temlik edilen malın bütün mameleke oranı dikkate alınarak, sözleşmeye konu edilen taşınmazların makul olarak değerlendirilebilecek miktarı aşıp aşmadığının ayrıntılı biçimde denetlenmesi gerekirken mahkemece bu yönde bir incelemenin yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece öncelikle sözleşme tarihinde muris adına kayıtlı taşınmazlar ile murisin de mirasçısı olduğu ve fakat henüz muris adına intikali yapılamış elbirliği mülkiyetine tabi taşınmazlar tespit edilmeli, murisin elinde bulunan malvarlığının değeri ile sözleşmeye konu taşınmazların değeri keşif ve bilirkişi incelemesi ile belirlendikten sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek murisin maksadı açıklığa kavuşturulmalıdır.

Öte yandan sağlığında bakım alacaklısı tarafından ileri sürülebilecek kendisine bakılmadığı iddiasına dayalı olarak hüküm kurulması da doğru görülmemiştir..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm mamelek ile oranlandığında temlik edilen malın makul miktarı aştığı ve bakım borçlusu...'nun murise bakmadığı kabul edilerek muris muvazaasının gerçekleştiği gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulü ile ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleştirilen dava davalısı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-birleştirilen dava davalısı ... vekili, mirasbırakanın yaşı ve hastalıkları nedeni ile bakım ihtiyacı olduğunu, davalıların ise yurtdışında yaşamaları nedeni ile murisi kaderine terk ettiklerini, murisin bakım ihtiyacını müvekkilinin karşıladığını, muris muvazaasının gerçekleşmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada ölünceye kadar bakma sözleşmesi nedeniyle tapu iptal tescil, birleştirilen dosyada ölünceye kadar bakma sözleşmesinin muris muvazaası nedeniyle iptali uygun görülmezse terditli tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. Türk Borçlar Kanununun 611 inci ve devamı maddeleri, Türk Medeni Kanunu'nun 6 ve 560 ıncı maddeleri.

3. Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 01/04/1974 Tarihli ve 1974/1 Esas, 1974/2 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararı.

3.Değerlendirme 1. Birleştirilen dava yönünden mahkemece dinlenen tanıklar, bakım borçlusu...'nun bakım borçlusu ...'e sağlığında bakmadığına ve bakım edimini yerine getirmediğine yönelik beyanlarda bulunmuşlardır. Sözleşmeye göre bakım ediminin yerine getirilmediğine ilişkin iddia, bakım alacaklısı tarafından sağlığında kendisi tarafından ileri sürülebilecek bir husustur. Ölüm tarihinden sonra bakım alacaklısının mirasçılarının bu sebeple sözleşmenin iptalini istemeleri mümkün değildir.

2. Öte yandan, tüm dosya kapsamı, dinlenen tanıklar ve özellikle ölünceye kadar bakma sözleşmesine konu olan taşınmazların parasal değeri dikkate alındığında, mirasbırakanın mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla sözleşmeyi yaptığına dair somut delil elde edilememiştir. Mahkemenin aksi düşünce ile ölünceye kadar bakma sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil isteminin reddine ve muris muvazaasına dayalı sözleşmenin iptaline karar vermesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Yargıtay duruşma vekalet ücreti 17.100,00 TL’nin davalılar ..., ... ve ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,