Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/234 K.2024/661

Taraflar arasındaki ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; devletin hükmü ve tasarrufu altında bulunan 12.202,70 m² yüzölçümlü taşınmazın; ... tarafından petrol istasyonu giriş ve çıkış yolları, yıkama yağlama istasyonu ve park alanı yapılmak suretiyle işgal edilmiş olması nedeniyle oluşan 998.491,09 TL kamu zararının 19.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı şirketten tahsilini ve müvekkili idareye ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunmuş, müvekkili şirketin dava konusu taşınmazdan herhangi bir gelir elde etmediğini, bu nedenle müvekkili şirketin sebepsiz zenginleşmesi gibi bir durumun da söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 31.07.2009 - 19.06.2013 tarihleri aralığına ilişkin izinsiz kullanımın karşılığı olan ecrimisil bedelinin alınmadığı, bu nedenle 998.491,09 TL kamu zararına sebebiyet verildiği tespit edildiği ve haksız kullanılması nedeniyle oluşan zararın tahsili istenmiş ise de; ecrimisil davalarının 5 yıllık zamanaşımına tâbi olduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı şirkete; ... tarafından 12.01.2021 tarihli, "... 31.07.2009-19.06.2013 tarihleri aralığına ilişkin izinsiz/sözleşmesiz kullanımın karşılığı olan 998.491,09 TL bedelin ve hesaplanacak faizinin işbu yazının tebliğinden itibaren 15 gün içinde idareye ödenmesi gerektiğini, aksi takdirde bedelin hükmen tahsili yoluna gidileceği" hususunu bildirir yazı gönderilmiş olup davalı şirket taarfından bu zamana kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını ve 08.02.2021 havale tarihli dilekçe ile itiraz edildiğini,

2. Mahkeme tarafından davanın nitelendirilmesi yapılırken hataya düşülerek dava sebepsiz zenginleşme değil de ecrimisil davası olarak nitelendirildiğini,

3. Dava ecrimisil davası olarak kabul edilse dahi Danıştay 10. Dava Dairesinin 30.04.1992 tarih 2551/1771 ve 26.04.2004, 4096/4061 sayılı kararı ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 11.12.1998 tarih ve 169/633 sayılı kararlarında, ecrimisil alacaklarına Borçlar Kanunu'ndaki 10 yıllık genel zamanaşımı süresinin uygulanacağının belirtildiğini,

4. Mahkeme tarafından zamanaşımı nedeni ile davanın reddine karar verilirken davalı vekili için maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken nisbi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu uyuşmazlığın ecrimisil istemine ilişkin olduğu, zamanaşımına ilişkin karar ile dava esastan reddolunduğuna göre nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinde kanuna aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

İstinaf başvuru dilekçesindeki sebeplerle hüküm temyiz edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Bilindiği üzere, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötü niyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup 08.03.1950 tarih ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (YHGK'nın 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı Kararı).

2. 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtayın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tâbi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,