Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/2364 K.2024/2324

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Davaya dahil edilmeyen 8 No.lu bağımsız bölüm hissedarı ... vekili tarafından yargılamanın iadesi talebinde bulunulmuş, Mahkemenin 09.01.2023 tarihli kararı ile talep temyiz dilekçesi olarak kabul edilerek Dairemize gönderilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların müşterek murislerinin ölümü ile İzmir ili, ... ilçesi, 176 ada 6 parsel sayılı taşınmazdaki 2, 5, 6 ve 8 No.lu bağımsız bölümler ile Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesi, ... Mahallesi, 3038 ada 9 parsel sayılı taşınmazdaki 2, 6, 14 ve 15 No.lu bağımsız bölümlerin müvekkillerine intikal ettiğini, paydaşlar arasında taşınmazların aynen taksiminin mümkün olmadığını ileri sürerek, satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların tüm yükümlülükleri ile birlikte umum arasında açık artırma usulü ile satılarak, elde edilecek satış bedelinin taraflara tapudaki ve mirasçılık belgesindeki hisseleri oranında pay edilmek suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı davaya dahil edilmeyen 8 No.lu bağımsız bölüm hissedarı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

... vekili temyiz dilekçesinde; yokluğunda karar oluşturulduğunu ile sürerek, kesinleşmiş mahkeme kararının kaldırılarak tapudaki satış şerhinin iptaline, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Savunma hakkı Anayasa'mızın hak arama hürriyeti başlıklı 36 ıncı maddesinde "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesi ile açıkça hüküm altına alınmıştır.

2. İddia ve savunma hakkı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun hukuki dinlenilme haklı başlıklı 27 nci maddesiyle usul hukukumuza yansıtılmıştır.

3. Anılan maddenin birinci fıkrasında davanın taraflarının kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları belirtildikten sonra maddenin ikinci fıkrasında bu hakkın "açıklama ve ispat hakkı"nı da içerdiği vurgulanmıştır. Davanın taraflarının usul hukuku hükümlerine aykırı olarak açıklama ve ispat hakkını kullanmalarının kısıtlanması, iddia ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.

4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27 nci maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir.

Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasa'nın 36 ncı maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir.

Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir. Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir.

5. Bu kapsamda hukuki dinlenilme hakkı, bilgilenme/bilgilendirme, açıklama yapma, yargı organlarınca dikkate alınma ve kararların gerekçeli olması gibi hususları içerdiği açıktır. Bilgilenme hakkı, yargılamanın içeriğine dair tam bir bilgi sahibi olmanın yanında gerek karşı tarafın gerekse de yargı organlarının dosya içeriğine yapmış oldukları işlemleri öğrenmelerini kapsar.

Bilgilenme/ bilgilendirme hakkının etkin biçimde kullanılabilmesi için gönderilecek tebligat ve davetiyelerde kanunda öngörülmüş şekil şartlarına sıkı sıkıya uyulması gerekmektedir. Ayrıca bu hak sadece davanın başındaki iddia ve savunmalar açısından değil yargılamanın her aşamasında dikkate alınmalıdır.

Bu kapsamda devam eden bir yargılamada, tarafların açıklamaları için bilgilendirme yeterli olmayıp yargılamada yer alan diğer kişilerin (tanık, bilirkişi gibi) açıklamaları açısından da önemlidir. Bilgilenme hakkının usulüne uygun kullanımı ile tarafların haklarında öğrendikleri isnat ve iddialara karşı beyanda bulunabilme, davaya yönelik bilgi ve belge verebilme yani açıklama yapma hakkı da hukuki güvenceye bağlanmaktadır.

Böylece davanın her iki tarafına eşit şekilde açıklama yapma hakkı tanınması ile adaletin görünür kılınması sağlanacaktır. Açıklamada bulunma hakkı, tarafların, yazılı veya sözlü şekilde iddia ve savunmalara karşı itirazda bulunabilme, davaya ilişkin beyanda bulunmalarını sağlar.

3. Değerlendirme 1. Hemen belirtmek gerekir ki, bir hükümde temyiz hakkı davanın taraflarına ait olduğu gibi verilen hükümle hakkı ihlal edilenlere de aittir. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre ... vekilinin, müvekkilinin hissedar olduğu İzmir ili, ... ilçesi, 176 ada 6 parsel sayılı taşınmazdaki 8 No.lu bağımsız bölüm haricindeki diğer dava konusu taşınmazlara ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Öte yandan temyiz dilekçesini veren ...'ın tapu kaydına göre İzmir ili, ... ilçesi, 176 ada 6 parsel sayılı taşınmazdaki 8 No.lu bağımsız bölümde 1/2 hisse oranında pay sahibi olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla; ...'ın 8 No.lu bağımsız bölüm yönünden ortaklığın giderilmesi davasında taraf sıfatı bulunduğundan, davaya dahil edilerek yargılama yapılması gerekirken hukuki dinlenilme hakkı ihlâl edilecek şekilde işlem yapılarak yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, hükmün dava konusu 8 No.lu bağımsız bölüm yönünden hükmün bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,