Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/2447 K.2024/1341

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, HMK'nın 355 ve 353/1-b-2 nci maddesi gereğince İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılarak, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç bulunmadığından düzeltilerek yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 05.03.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacılar vekili Avukat ... geldi. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinin murisi ...’nun davalıların murisi ...'e ait dava konusu taşınmazın yaklaşık 4.000 m²'lik kısmını satın alarak 1964 yılından bu yana ev yapmak ve ağaç dikmek suretiyle zilyet olduğunu, ... vefat ettikten sonra bu yeri davacıların kullanmaya devam ettiğini, davalıların murisi ... in de 1985 yılında vefat ettiğini belirterek, TMK'nın 713/2 nci maddesi gereğince dava konusu kısma ilişkin tapunun iptali ile miras hisseleri doğrultusunda davacılar adına tapuya tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; TMK'nın 713/2 nci maddesinde belirtilen şartların gerçekleşmediğini, Anayasa Mahkemesince ölüm şartına bağlı olarak tapu elde edilmesinin iptal edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplulaştırma işleminden önce dava konusu taşınmazın 1/2 hissesinin davalıların murisi ... adına kayıtlı olduğu, toplulaştırma işleminden sonra ise dava konusu taşınmaza 144 ada 1 parsel numarasının verildiği, ... adına kayıtlı hissenin 19202715/41476532 oranında olacak şekilde revize edildiği, fen raporunda gösterilen 4.500 m²'lik bölümün taksim neticesinde davalıların murisi ...'in kullanımında bulunduğu, ...'in ölümünden itibaren buranın davacılar murisi ... ile mirasçıları tarafından kullanılageldiği,

...'in 1985 yılında vefat ettiği, vefat tarihinden Anayasa Mahkemesinin TMK'nın 713/1-2 nci fıkrasına yönelik iptal kararına kadar yasa tarafından aranan yirmi yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin geçtiği, bu süre içerisinde davacıların aralıksız, nizasız ve malik sıfatıyla dava konusu taşınmaz bölümünü kullandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; TMK'nın 713/2 nci maddesindeki zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığını, on yıllık hak düşürücü süre dikkate alınmaksızın karar verildiğini, davacıların kullandığını iddia ettikleri 4.000 m² yerin tamamının müvekkillerine ait taşınmaz içinde olmadığını, bir kısmının komşu parsel içerisinde kaldığını, Mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini, dava dilekçesinde 4.000 m2 civarında yerin tapusunun iptali talep edilmiş olmasına rağmen yerel Mahkeme tarafından talebi aşar şekilde 4.500 m² yerin tapusunun iptaline karar verilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazın kadastro sonucunda 1967 yılında 1/2 payının davalıların murisi ..., 1/2 payının da dava dışı ... adına tapu kaydının oluşturulduğunu, ...'in 1985 yılında vefat etmiş olup tapudaki payının herhangi bir şekilde intikal görmediği, tapu kayıt malikinin ölümünden itibaren, Anayasa Mahkemesince yürürlüğün durdurulması kararının verildiği 17.3.2011 tarihine kadar nizasız ve kesintisiz bir şekilde davacıların zilyetliğinin devam ettiği, bu haliyle TMK'nın 713/2 nci maddesi uyarınca tescil şartlarının gerçekleşmiş olduğu;

ancak İlk Derece Mahkemesince harca esas değer, tescili istenen kısmın zemin değeri ile muhtesat (yapı ve ağaçlar) değeri toplamı üzerinden belirlenmişse de, davacıların talebi zemine yönelik olduğundan harca esas değerin de zemin değeri olan 135.000,00 TL olduğunun kabulü ile bu değer üzerinden nisbi harca hükmedilmesi gerekirken buna aykırı şekilde fazla harç alınmasına hükmedilmiş olmasının doğru olmadığı gerekçesiyle bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, HMK'nın 355 ve 353/1-b-2 nci maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak,

davanın kabulüne, 144 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davalılar murisi ... oğlu ... adına kayıtlı 19202715/41476532 oranındaki hissenin tapu kaydının iptali ile taşınmazın yüzölçüm ve niteliği aynı kalmak kaydıyla. 750000/41476532 oranındaki hissenin ... kızı ... (TC. No: ...) adına, 750000/41476532 oranındaki hissenin ... kızı ... TC. No: ...) adına, 750000/41476532 oranındaki hissenin ... kızı ... (TC. No: ....) adına, 750000/41476532 oranındaki hissenin ... kızı ... (TC.

No: ...) adına, 750000/41476532 oranındaki hissenin ...

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili duruşmalı olarak temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bir kısım davalılar vekili istinaf sebepleriyle hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kazanmayı sağlayan zilyetlik ve TMK'nın 713/2 nci fıkrasında yer alan “maliki 20 yıl önce ölmüş” hukuki sebebine dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 688 ve 713 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

Kural olarak, tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün değildir. Ancak, kanunun açıkça izin verdiği ve düzenlediği ayrık durumlarda tapulu bir yerin veya tapuda kayıtlı bir payın koşulları oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olabilir. Kanunun açıkça izin verdiği hallerden biri de TMK'nın 713/2 nci maddesindeki düzenlemelerdir.

Anılan maddede, "aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılmayan veya 20 yıl önce ölmüş ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir" hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, dava konusu 134 parselin 18.05.1967 yılında tapulama sonucu ½’si davalıların murisi ... adına, ½’si dava dışı ... adına tescil edilmiş, toplulaştırma işlemi sonucunda 144 ada 1 parselin 19202715/41476532 payı ... adına, kalan paylar Hazine ve dava dışı kişiler adına tescil edilmiştir. Dava ve talep ise yalnız ... payının 4.500 m²’sine yöneliktir.

Toplanan deliller, tüm dosya kapsamından ve dinlenen tanık beyanlarına göre, kayıt malikleri arasında tarihi ve sınırları belli olan, dava tarihine kadar bozulmadan devam eden fiili taksimin varlığı ispat edilememiştir. 4712 sayılı Kanun'un 688 inci maddesine göre, paylı mülkiyette birden çok kimse, maddi olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli paylarla maliktirler. Bu durumda davacının tüm payları kapsayacak şekilde taşınmazın tamamını kayıt maliklerinin ölüm tarihinden itibaren 20 yıl süreyle tek başına kullandığını ispat etmesi gerekir.

Bu bilgiler ışığında, kayıt malikleri arasında fiili bir taksimin olmadığı ve davacılar tarafından kullanılan yerlerin de fiili taksim sonucunda iptali istenen paylara özgülenmediği açıktır. Bu durumda davacıların rastgele kullandıkları bir miktar yerin davalıların murisi adına kayıtlı pay olduğunun kabulü mümkün olmadığından davanın kabulüne ilişkin karar doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,