Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/2517 K.2024/2135

Taraflar arasındaki Türk Medeni Kanunu'nun 713/2 nci maddesi "ölüm" nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; dava konusu taşınmazın Giresun ili, Bulancak ilçesi, ...

Mahallesi 203 ada 3 parsel sayılı taşınmazın kök muris ...'den geldiğini, kök muris ...'in ölümünden sonra mirasçılarının kendi aralarında rızai taksim yaptıklarını ve dava konusu taşınmazın davacıların babası ...'e düştüğünü, taşınmazın yaklaşık 1970 yılından itibaren ... tarafından malik olarak kullanılmaya başlandığını, ...'in bu taşınmaz üzerine zemin+1 katlı bina yaptığını, dava konusu taşınmaz ve üzerindeki binanın yıllarca ... tarafından malik sıfatıyla nizasız ve hasılasız olarak kullanıldığını ve sonrasında taşınmazın davacılara geçtiğini, davalıların bu taşınmazla ilgi ve alakalarının bulunmadığını, taşınmaza hiç gelmediklerini,

hiç kullanmadıklarını ve hiç bir talepte bulunmadıklarını, dava konusu taşınmazın tapu kaydının davalılar adına görünmesinin hukuka aykırı oldugunu ve gerçekte olan kullanım durumu ile tapu kaydı arasında uyumsuzluk bulunduğunu belirterek; dava konusu tasınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı müvekkilleri adına mirasçılık belgesindeki payları oranına tapu kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; kök müris ... öldükten sonra mirascılar arasında rızai paylaşım yapıldığını, ...'in tam miras payını aldığını, bir kısmını sattığını, bu taşınmaz davalıların kendi murisi ... adına tespit edildiğini, ...'nun ölümü ile de taşınmazın oğlu ...'na intikal ettiğini, muris ... ile ...'in kardeş olduklarını, ...'in ihtiyacı olduğu için taşınmaz üzerinde baraka yapmasına ses çıkarmadıklarını, taşınmazın mülkiyetini vermediklerini, taşınmazın tüm vergi, resim ve harçlarını davalılar ve murisleri tarafından ödendiğini, davacılar tarafından açılan davayı kabul etmediklerini beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kadastro tespiti neticesinde malik olarak adına tapu kaydı oluşturulan Vedat Nadir Karaibrahim'in 05.02.1980 tarihinde ölmüş olduğu, bu tarih öncesi ve sonrasında davacıların murisleri tarafından taşınmazın kullanılmış, başkasına kullandırılmış veya kiraya verilmiş olduğu, Anayasa Mahkemesince verilen karar itibarıyla 20 yıllık mülkiyet edinme süresinin dolmuş olduğu, davalıların ise 2018 yılından önce taşınmazın intikal işlemlerini dahi yapmamış olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, söz konusu taşınmazın davalı murisi üzerine kayıtlı olduğunu, vefatı ile taşınmazın mülkiyetinin davalılara intikal ettiğini, taşınmazın 19.02.1974 tarihinde kadastro çalışmaları esnasında murisi adına tespit edildiğini, üzerinden 50 yıl geçtiğini, davacıların hak iddiasında bulunmadıklarını, 10 yıllık zaman aşımı süresinin geçtiğini, bu hususun Mahkemece göz ardı edildiğini, becayiş iddia ve savunmalarının bulunmadığını, İlk Derece Mahkemesince bu beyanın kararda belirtilmesinin hatalı olduğunu,

20 yıllık mülkiyet edinme süresinin tapuda maliki anlaşılmayan veya gaip kişiler hakkında geçerli olacağını, mülkiyet hakkını murisin ölümü ile tescile gerek kalmadan kazanıldığını, mülkiyet hakkının zaman aşımına uğramayacağını, bu nedenle taşınmazın hak sahiplerince 20 yıl boyunca kullanılmamasının taşınmazla aralarındaki hukuki ilişkinin sona ermeyeceğini, tapulu ve tapulu malikin davacı tarafından bilindiğinden olağanüstü kazandırıcı zaman aşımı ve zilyetlik iddiasının kabul edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını,

talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde kalması gerektiği gerekçesiyle İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerine ek olarak istinaf incelemesini duruşmalı olarak talep ettiklerini; ancak Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin duruşma açılmaksızın İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak yeniden hüküm tesis ettiğini, kaldırma işleminin sadece usul yönünden olup esas yönünden İlk Derece Mahkemesi kararı doğrultusunda hüküm tesis edildiğini, muhdesata ilişkin karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karara karşı talep olmadığı gerekçesiyle vekalet ücreti tesis edilmemesinin yerinde olmadığını, vekalet ücreti taleplerinin olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Türk Medeni Kanunu'nun 713/2 inci maddesi "ölüm" nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.04.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞIOY

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 713 üncü maddesinin 2 inci fıkrasında düzenlenen ancak, Anayasa Mahkemesinin 17.03.2011 tarihli kararıyla, Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilen "..ölmüş" hukuksal sebebine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Kadastrosu yapılmış ve çapa bağlanmış tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlikle mülk edinilmesi mümkün değildir. Kural bu olmakla birlikte, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 713/2 nci maddesi, mülkiyet hakkını ihlal edecek şekilde yanlış yorumlanarak, tapulu taşınmazların mülkiyetinin zilyetlikle kazanılabileceği yönünde mahkemelerce kararlar verilmesi üzerine, ilgili hüküm Anayasa Mahkemesinin 17.03.2011 tarihli 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı kararıyla iptal edilmiş ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanacağı güne kadar yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi iptal gerekçesinde; tapuya kayıtlı bir taşınmazın malikinin ölmesi halinde, bu taşınmazın sahibinin mirasçıları olduğu, mirasçıların bu taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını mirasbırakanın ölümü ile birlikte kanun gereğince tescile gerek kalmadan kazandığı; hukukun genel ilkelerinden birisinin mülkiyet hakkının "zaman ötesi" niteliği, başka bir anlatımla mülkiyet hakkının zamanaşımına uğramaması olduğu, bu nedenle, Medeni Kanun tarafından bir taşınmaz malikinin mirasçılarına tanınmış olan hakların, hak sahiplerince yirmi yıl boyunca kullanılmaması halinde bile,

o taşınmazla aralarındaki hukuksal ilişkinin sona erdiği anlamına gelmeyeceği, mirasçıların devam eden mülkiyet hakkının, taşınmazı fiilen kullanma hakkını içerdiği gibi kullanmama hakkını da içerdiği; mülkiyet hakkının mutlaklığı ve tapu sicilinin aleniyeti karşısında, itiraz konusu sözcük uyarınca, zilyedin mirasçılara ait olan mülkiyet hakkını tanımayarak, tek yanlı olarak ortadan kaldırmasına imkan tanınmasının, mülkiyet hakkını ortadan kaldıracağı ve kazanılmış hak ile hukuki güvenlik ilkelerinin de ihlal edileceği belirterek davanın dayanağı olan "..ölmüş" ibaresi iptal edilmiştir.

Dairemizin, bu tür bir davada verdiği 30.03.2022 tarihli Esas 2021/6908, Karar 2022/2465 sayılı kararında yer alan çoğunluk görüşündeki gerekçeler nazara alınarak, davanın esastan reddedilmesi için İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması görüşünü savunduğumdan, sayın çoğunluğun onama kararına katılamıyorum.