Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3104 K.2023/4039

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen geçit hakkı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl dava davacısı ..., birleşen dosyalarda davacı olan ... ve ...'un açmış oldukları davaların kabulüne diğer davaların reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar 155 ada 35, 33, 36 ve 39 parsel sayılı taşınmazların malikleri, taşınmazları yararına kuzeydeki genel yola ulaşmak amacıyla geçit kurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.06.2014 tarih ve 2012/191 Esas, 2014/201 sayılı Kararıyla; davanın kabulü ile 155 ada 33, 35 ve 36 parsel sayılı taşınmazlar lehine 155 ada 39, 59, 43 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden geçit kurulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 20.06.2014 tarih ve 2012/191 Esas, 2014/201 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... temsilcisi ve bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 14.Hukuk Dairesi 03.03.2015 tarih ve 2015/24 Esas, 2015/2306 Karar sayılı ilamında; aleyhine geçit hakkı kurulan 155 ada 43 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında malik olarak " ...oğlu ..." olduğu ancak sunulan mirasçılık belgesinde "...oğlu ..." yazması sebebiyle çelişkinin giderilmesi gerektiği açıklanmış, taraf teşkili tamamlandıktan sonra bir karar vermek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1. Bozma ilamından sonra ... tarafından mahkememizin 2016/180 Esas sayılı dosyasından dava açılmış işbu dosya ile arasında bağlantı olması sebebiyle 28.06.2016 tarihinde birleştirme kararı verilerek birleştirilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında asıl dava davacısı ..., birleşen dosyalarda davacı olan ... ve ...'un açmış oldukları davaların kabulüne diğer davaların reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı vekili ...ın 155 ada 43 parsel sayılı arsanın maliki olduğunu, dava konusu taşınmazı dava devam ederken ancak davadan haberdar olmadan ...... mirasçılarından satın aldığını,

2. Müvekkilinin 1/2 hak sahibi olduğu taşınmazın belirlenmesini kabul etmediklerini,

3. 155 ada 43 parsel taşınmazın yüzölçümünün 1459,47 m2 olduğunu, "yol 5" olarak belirlenen 395,21 m2 yüzölçümlü, 3 m genişliğinde geçit irtifakının 134,57 m2 vekil edenin taşınmazından geçmekte olup bu ise taşınmazın %10 'nu isabet ettiğini,

4. Fedakarlık diğer taşınmaz malikleri ile paylaştırılmadığını,

5. 26.04.2011 tarihinde davalı olarak dosyada yer almadığından yapılan hatalı işleme de itiraz edemediklerini,

6. Hüküm tarihine yakın değerin belirlenmediğini,

7. Davalılar ..., ..., ..., ...'ın malik kaydı kalmadığını, lehine vekalet ücreti verilmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davanın kabulü kararın eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası,4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 747 nci maddesinin ikinci fıkrası, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 747 nci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

3. Mahkemece, karar tarihine en yakın tarihli geçit irtifakı bedelinin hesaplanması için bilirkişilerden ek rapor alınması, daha sonra belirlenen toplam bedelin davacı tarafça depo ettirilerek, hüküm sonucunda da bu bedelin aleyhine hüküm kurulan davalılara ödenmesine karar verilmesi gerekirken, değinilen hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş; bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,