Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3171 K.2024/2506

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı (vasi) dava dilekçesinde özetle; vasisi olduğu ...'ın miras bırakanı muris ...’ın 26.01.2019 tarihinde borca batık vaziyette vefat ettiğini, hükümlü ...'ın vasisi olarak, muris ...'tan kalan mirası borca batık olduğu için kayıtsız ve şartsız olarak reddettiklerini belirterek mirasın reddine ilişkin karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda yasal sürede mirasın reddedilmediğini, mirasın hükmen reddine karar verilebilmesi için miras bırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması gerektiğini, bu tespitin ödemeden aciz vesikası veya iflas kararı alınarak sağlanabileceğini, mirasın hükmen reddini talep edebilmek için mirasçılar tarafından mirasın kabul edildiğini gösterir davranışlarda bulunulmaması gerektiğini, mirasçılar tarafından murisin ölüm tarihinden sonra resmi dairelerde herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığının mahkemece araştırılması gerektiğini, muris ...'ın, ...

Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketi'nin ortağı olması nedeniyle hissesi oranında ... ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nde borcu bulunduğunu, Şirketin 16.03.2020 tarihi itibari ile 7.683,45 TL vadesi geçmiş vergi borcu bulunduğunu, yine muris'in aynı şirkette yer alan ortaklığı nedeniyle ...

Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne 16.03.2020 tarihi itibari ile 3.112.880,82 TL vadesi geçmiş vergi borcu bulunduğunu, mirasın reddi nedeniyle ödenmeyecek kamu borcundan dolayı idarenin zarara uğrayacağı açık olduğundan murisin vefatı nedeniyle mirasçıların murise ait borçlardan sorumlu tutulması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; muris ...'ın 26.01.2019 tarihinde vefat ettiği, vefat etmeden önce çok sayıda borcunun olduğu, murisin vefat tarihi itibari ile mal varlığı bulunmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, muris ...'ın mirasının ölüm tarihi itibariyle borca batık olduğunun tespitine ve mirasın hükmen reddolduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davada verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, murisin ortağı olduğu şirket nedeniyle ... ve ... Vergi Dairesi Müdürlüklerine toplam 3.112.880,82 TL vergi borcunun bulunduğunu, murisin ölümü ile borçlarının mirasçılara intikal edeceğini, mirasın reddi nedeniyle ödenmeyecek kamu borcundan dolayı idarenin zarara uğrayacağının açık olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; davacı murisi ...'ın 26.01.2019 tarihinde vefat ettiği, davacının mirasçısı olduğu murisin, vefat tarihi itibariyle üzerine kayıtlı taşınır veya taşınmaz mal varlığı bulunmadığı, banka hesaplarında herhangi bir aktif nakit parasının olmadığı, murisin 3.112.880,82 TL vergi borcunun bulunduğu, buna göre murisin vefat tarihi itibariyle terekesinin borca batık durumda bulunduğu anlaşılmakla İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne yönelik verilen kararda hukuka aykırı bir yön bulunmadığından davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf başvurusundaki gerekçelerle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, mirasın hükmen reddinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayıl Kanun) 605 inci maddesi ikinci fıkrası ve 610 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İlk Derece Mahkemesince mirasbırakanın 26.01.2019 olan ölüm tarihi itibari ile aktifi olup olmadığı bankalardan, ilgili tapu müdürlüklerinden ve emniyet müdürlüğünden araştırılmış, adına kayıtlı taşınmaz bulunmadığı, bankalarda parasının olmadığı, emniyette araç kaydının bulunmadığı tespit edilmiş, davalıya olan borcunun ise 3.112.880,82 TL olarak bildirildiği anlaşılmış; terekenin borca batık olduğu, bir diğer anlatımla pasifinin aktifinden fazla olduğu açıklık kazanmıştır. Davacının ise terekeyi benimsediğine ilişkin herhangi bir fiili tespit edilememiştir.

3. Açıklanan nedenlerle 4721 sayılı Kanun'un 605 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi resmen tespit edildiğinden miras reddedilmiş sayılır. Ayrıca davacının tereke işlemlerine karıştığı, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan ya da mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yaptığı veya tereke mallarını gizlediği ya da kendisine mal ettiği hususları ispat edilemediğinden 4721 sayılı Kanun'un 610 uncu maddesi gereğince davacının mirası ret hakkının düşmesi söz konusu değildir.

4. İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi ve Bölge Adliye Mahkemesince usul ve yasaya uygun bulunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddi yerindedir.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,