Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3478 K.2023/4019

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... ve bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Dikili Noterliğinin 17.04.2003 tarihli 3219 yevmiye numaralı ve 13.12.2004 tarihli ve 7042 yevmiye numaralı taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri ile İzmir ili, Dikili ilçesi, Gazipaşa Mahallesi 223 ada 2 parsel taşınmazdaki tapu kayıt maliki ... mirasçılarının bir kısmının tüm hak ve hisselerini davacıya satmayı vaat ettiklerini, bedelin ödendiğini belirterek dava konusu taşınmazdaki davalıların paylarının iptali ile ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar, murisleri ...'in davacıya satmayı vaat ettiği payını tapuda davacıya temlik ettiğini, kök muris ...'dan intikal edecek miras hak ve hissesinin taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin konusu olmadığını, sözleşmenin ifa imkanı bulunmadığını, sözleşmedeki edimler arasında eşitsizlik bulunduğunu, davanın kabul edilmesinin davacının sebepsiz zenginleşmesine neden olacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 06.02.2018 tarihli 2015/7287 Esas ve 2018/813 Karar sayılı ilamında özetle, "... muris ... mirasçılarından ... tarafından Dikili Sulh Mahkemesinin 2015/45 Esas sayılı dosyası ile elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi istemiyle dava açıldığı, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği ancak kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır. Bu durumda usul ekonomisi açısından mahkemece elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi istemiyle açılan davanın sonucunun beklenmesi ve ifa olanağının doğması halinde işin esası bakımından karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi, talebin taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescile ilişkin şartları taşıdığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... kendi adına asaleten bir kısım davalılara vekaleten temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bir kısım davalılar vekili ve davalı ... temyiz dilekçesinde özetle, elbirliği paydaşlarının tek başına taşınmaz satış vaadinde bulunamayacağını, davacının ancak alacak talep edebileceğini, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi tapuya şerh edilmediğinden davalılara karşı ileri sürülemeyeceğini, dava tarihi itibariyle dava konusu taşınmazda elbirliği halinde mülkiyet bulunduğundan sözleşmenin ifa olanağının bulunmadığını, muris Vehbiye'nin miras hak ve hissesini satmayı vaat etmediğini, davalılar aleyhine vekalet ücreti yüklenemeyeceğini, yargılama giderleri ve harçtan müşterek ve müteselsil sorumluluk yüklenmesinin doğru olmadığını,

dava konusu taşınmazda kök muris Demir'in 1/3 payı satış vaadine konu edilmediğinden müvekkilleri lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ve re'sen incelenecek nedenlerle de kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2.1. Kaynağını Borçlar Kanununun 22 nci maddesinden alan taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri iki tarafa borç yükleyen ve kişisel hak sağlayan sözleşmelerdendir. Vaad alacaklısı taşınmaz satış vaadi sözleşmesiyle mülkiyet devir borcu yüklenen vaad borçlusunun edimini yerine getirmemesi halinde, edimin hükmen yerine getirilmesini mahkemeden isteyebilir.

2.2. Taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesine dayanan tescil isteminin hüküm altına alınabilmesi için sözleşmede kararlaştırılan bedel ödenmiş olmalıdır. Ancak, bedelden ödenmeyen bir kısım var ise, bu bedel Borçlar Kanununun 81 nci maddesi uyarınca depo ettirilmelidir.

2.3. Satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan davaların kabulüne karar verebilmek için sözleşmenin ifa olanağı bulunmalıdır. Elbirliği mülkiyetine (TMK m.701) konu bir taşınmazda elbirliği (iştirak halinde) ortaklarından birinin, ortaklık dışı bir kişiye satım vaadinde bulunması halinde, sözleşme bir taahhüt muamelesi olarak geçerli olmakla birlikte elbirliği ortaklığı çözülünceye kadar sözleşmenin ifa olanağının varlığından söz edilemez.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; Bir kısım davalılar vekili ve davalı ...'in temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler yeniden kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden hükmün onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Uyulan bozma kararı gereğince tesis edilen İlk Derece Mahkemesi kararında hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik olmamasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukuken imkan bulunmamasına göre yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,