Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3682 K.2023/4114

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı (... oğlu) ... vekili temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin dava konusu Bartın ili, Merkez ilçesi, Arıönü Köyü, 376 parsel sayılı taşınmazda paydaş olduğunu, hisse ve miktar durumu itibariyle tüm hissedarların bir araya gelerek dava konusu taşınmazı kullanmaları ve paylaşımı konusunda anlaşamadıklarını belirterek, dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın öncelikle aynen taksim yolu ile bunun mümkün olmaması halinde ise ortaklığın satış yolu ile giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... oğlu ... ile ... oğlu ... yargılama aşamasındaki beyanlarında, taşınmazın aynen taksimine karar verilmesini talep etmişlerdir.

2.Davalı ... Yaman ise yargılama aşamasındaki beyanında, taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yolu ile giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin, 30.12.2015 tarih ve 2014/802 Esas, 2015/1107 Karar sayılı kararıyla; davaya konu 376 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine, taşınmaz üzerindeki yapı ve ağaçlara düşen bedelin davalılardan ... oğlu ...’a aidiyetine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III numaralı başlıkta) belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... oğlu ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 14. (Kapatılan) Hukuk Dairesinin 28.03.2019 tarih, 2016/5091 Esas, 2019/2873 Karar sayılı ilamı ile "davaya konu taşınmazın tarla vasıflı olduğu, tapu kaydında taşınmaz üzerinde bulunan kargir evin ... oğlu ...’a ait olduğu yönünde şerhin bulunduğu, muhdesat aidiyetinin tüm taraflarca kabul edildiği sabittir.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi heyet raporunda; taşınmaz üzerinde bulunan bina ve ağaç bedellerinin, ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle hesaplanmadığı, mahkemece kurulan hükümde de muhdesat oranının yüzdelik (%...) oran olarak gösterilmediği anlaşılmaktadır.

Ayrıca taşınmazın satışından elde edilecek bedelin muhdesat oranı doğrultusunda, öncelikle muhdesat sahibi davalıya ödenmesi, kalan bedelin payları oranında paydaşlara dağıtılmasına karar verilmesi gerekirken, değinilen yönler gözetilmeden, eksik inceleme ile tanzim olunan bilirkişi raporu nazara alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "1.Davanın kabulü ile; Bartın ili, Merkez ilçesi, Arıönü Köyü 171 ada 1 parsel (eski 1376 parsel) sayılı taşınmazdaki satış yolu ile giderilmesine ,

2.Dava konusu 171 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 10/02/2020 tarihli inşaat mühendisi bilirkişisinin raporuna göre taşınmaz üzerinde yer alan muhdesatın (bina) mevcut değeri de göz önüne alınarak % 63,80 'inin ve yine taşınmaz üzerinde yer alan muhdesatın (ağaçlar) mevcut değeri de göz önüne alınarak % 2,5 'inin davalı ... oğlu ... mirasçılarına veraset ilamındaki hisseleri oranında verilmesine, geri kalan tüm bedelin de yine muris olan davalının, dahili davalı olan mirasçılarının da dahil olduğu tüm paydaşlara verilmesine" şeklinde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda karar başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı (... oğlu) ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı (... oğlu) ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bartın İl Özel İdaresinde yapılan araştırmalar neticesinde dava konusu taşınmazın yerleşik alan vasfı almış olduğunun öğrenildiğini, taşınmazın arazi vasfının henüz ilk derece mahkemesinde hüküm kurulmadan değişmiş olduğunu, bu sebeple dava konusu taşınmazın aynen taksiminin mümkün bulunduğunu, muhdesat oranının belirlenmesi için öncelikle güncel değerlerin tespit edilmesi yönünde bilirkişi raporu aldırılması gerektiğini, bu hususu belirtmelerine karşın mahkemece bu işlemin yapılmadığını, muhdesat değerinin piyasa değerinden düşük kaldığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Türk Medeni Kanunu'nun 698 ve devamı maddeleri, 492 sayılı Harçlar Kanun'u.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı (... oğlu) ... vekilinin aşağıda yer alan bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı (... oğlu) ... vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; mahkemece, dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmasa da, hükümde satış bedeli üzerinden hesaplanacak binde 11,38 oranında karar ve ilam harcının davacı ve davalı paydaşlardan tapu ve mirasçılık belgesindeki payları oranında tahsil edileceğinin belirtilmemesi doğru görülmemiştir.

3.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nın 438/7 nci maddesi hükmü uyarınca mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı (... oğlu) ... vekilinin aşağıda 2 numaralı bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı (... oğlu) ... vekilinin mahkeme kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile ilk derece Mahkemesi kararı hüküm sonucuna yeni bir bent eklenerek "492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca taşınmazın satış bedeli üzerinden hesaplanacak binde 11,38 oranındaki harcın, paydaşlardan tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında tahsili ile Hazine'ye irat olarak kaydına" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek halinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

HUMK'un 440/III-2 nci bendi gereğince ilama karşı karar düzeltme yolunun kapalı bulunduğuna,