Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3987 K.2023/4442

Taraflar arasındaki 5403 ... Kanun uyarınca ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkeme hükmünün kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince 16.06.2023 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin miktar itibarıyla reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre Bölge Adliye Mahkemesince dava yığılması şeklindeki iki ayrı talebin tek dava şeklinde açıldığı, taleplerden her birinin miktarı dikkate alınarak temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verilmiş ise de; dosyaya sunulan dava dilekçesinde dava değerinin 255.000,00 TL olarak belirlendiği ve harcın bu değer üzerinden tamamlandığı, her iki satışa ilişkin resmî senette yazılı olan bedellerin toplamının 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen miktar itibarıyla, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin üstünde olduğundan temyizinin olanaklı bulunduğu kabul edilmelidir.

Bu durumda temyiz dilekçesinin miktardan reddine ilişkin ek kararın hatalı olduğu anlaşılmakla; 16.06.2023 tarihli ek kararın bozularak ortadan kaldırılması gerekmiştir.

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Manisa ili, Şehzadeler ilçesi, ... Mahallesi, 1553 ve 3130 parsel ... taşınmazların maliki olduğunu, davalının komşu 1554 parsel ... 15.100 m²'lik ve 1565 parsel ... 10.800 m²'lik taşınmazların maliki olduğunu, davalının 03.02.2020 tarihinde 1554 parsel ... taşınmazı 85.000,00 TL bedelle, 1565 parsel ... taşınmazı 165.000,00 TL bedelle satın aldığını ileri sürerek; 5403 ... Kanun'a dayalı ön alım ... nedeniyle 1554 ve 1565 parsel ... taşınmazların davalı adına olan tapu kayıtlarının iptali ve her türlü takyidattan arındırılmış olarak müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin dava konusu iki parseli satın almadan önce Şehzadeler İlçe Tarım Müdürlüğünden uygunluk-olur yazısı aldığını, davada 5403 ... Yasa'nın aradığı koşulların oluşmadığını, 1553 numaralı parselin, müvekkilinin satın aldığı 1554 ve 1565 No.lu parsellere sınırdaş olmadığını, aralarında yol bulunduğunu, müvekkilinin 1565 No.lu parseli ... isimli kişiden satın aldığını, bu parseli 2019 yılında ise ...'a satan kişinin davacı olduğunu, ...'un da taşınmazı müvekkiline satınca ön alım hakkını kullanmak istediğini, davacının maliki olduğu 3130 parseldeki mülkiyet hakkına dayanarak müvekkilinin 1554 No.lu parseli hakkında açtığı davanın da ... Medeni Kanunu'nun 2 nci maddesinde yazılı kötü niyet hükmü gereğince reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacıya ait kapama zeytin bahçesi niteliğindeki 163 ada 63 parsel ile davalının satın aldığı 163 ada 62 parselin sınırdaş olup bütünlük arz ettiği, 86.700,00 TL önalım bedelinin davacı tarafından yatırıldığı; 163 ada 63 parselin davalıya ait 163 ada 61 parsel ile sadece tek noktada sınırlarının çakıştığı, sınırdaş olarak bir bütünlük oluşturmadıkları, 163 ada 62 parsel ... taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline; 163 ada 61 parsel yönünden davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkiline ait 163 ada 63 parsel ... taşınmazın davalıya ait 163 ada 61 parsel ... taşınmaz ile sınırdaş olup tarımsal bütünlük sağladığını, bu parsel yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, kısmen ret nedeniyle davalı lehine yargılama giderlerine ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece 163 ada 62 parsel ... taşınmaz yönünden kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu, 5403 ... Kanun'da düzenlenen koşulların gerçekleşmediğini, davacının kötü niyetli olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dava konusu 163 ada 62 parsel ... taşınmazın toplam 13.100,24 m² yüzölçümlü olup tapuda tarla vasfında olduğu, bilirkişi raporuyla tespit edildiği üzere fiilen kapama kiraz bahçesi olarak kullanıldığından taşınmazın dikili tarım arazisi olarak kabulü gerektiği, dikili tarım arazilerinde asgari büyüklük 0,5 hektar (5.000 m²) olarak düzenlendiğinden asgari tarımsal arazi büyüklük miktarı ile hedeflenen miktarın çok üzerinde olduğu,

bu taşınmaz hakkında önalım hakkının kullanılması için haklı bir sebep bulunmadığından mahkemece 163 ada 62 parsel yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği, aynı şekilde 163 ada 61 parsel ... taşınmazın toplam 11.750,01 m² yüzölçümlü olup tapuda tarla vasfında olmasına rağmen bu taşınmazın da bilirkişi raporuyla kapama kiraz bahçesi vasfında olduğundan dikili tarım arazisi olarak kabulü gerektiği,

davacıya ait 163 ada 63 parsel ... taşınmaz ile Yasa'nın aradığı şekilde bir sınırdaşlık bulunmadığından 163 ada 61 parsel yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine" karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin 16.06.2023 tarihli ek kararı ile davacı vekilinin temyiz isteminin miktar itibarıyla reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, aynı davada ileri sürülen taleplerin toplam değerinin dava değeri olarak kabul edilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazların davacının taşınmazına sınırdaş olduğunu, hakkını kullanan sınırdaş arazi malikinin birden fazla olmaması hâlinde tarımsal bütünlük gerektiğine dair herhangi bir koşul olmadığını, davalının dava konusu taşınmazı satın aldığında boş tarla vasfında olduğunu, sonradan kiraz fidanı dikildiğini dile getirmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davanın reddi kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 8 inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 8/İ maddesi, 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 732 inci ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Bölge Adliye Mahkemesince verilen 16.06.2023 tarihli ek kararın BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,