Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4067 K.2024/4044

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ... ile davalılar murisi ... ve ... arasında tanzim edilen harici satış sözleşmesi ile 1890 ada 29 parsel sayılı arsa nitelikli taşınmazın satın aldığını, davacılar murisinin aslı ellerinde bulunmayan 152 numaralı satış sözleşmesine istinaden davalılar murisine toplam 60.400,00 ETL ödeme yaptığını, satış bedelinin ödenmesi nedeni ile davalılar murisinin müvekkillerinin murisine 28.04.1981 tarihli ibranameyi gönderdiğini, arsanın 40 yıldır müvekkillerinin zilyetliğinde olduğunu, 1981 yılında davacılar murisi tarafından taşınmaz üzerine ev inşa edildiğini,

taşınmazın beyanlar hanesinde de evin davacılar murisine ait olduğunun belirtildiğini, dava tarihine kadar taşınmazın tapuda devrinin yapılmadığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına tesciline, bu talebin kabul görmemesi halinde 60.400,00 ETL'nın taşınmazın rayiç değeri oranında denkleştirici adalet ilkesine göre hesaplanarak ve ödeme tarihinden işleyecek faizi ile birlikte müvekkillerine iadesine,

davaya konu taşınmaz üzerinde bulunan bina için ise şimdilik 1.000,00 TL yapı bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; harici satış sözleşmesine dayalı olarak mülkiyet hakkının kazanılamayacağını, 28.04.1981 tarihli belgenin ibraname değil ihtarname niteliğinde bir belge olduğunu, davacılar murisinin sözleşmedeki ödeme yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediğini, davacılar talebinin zamanaşımına uğradığını, inşa edildiği ileri sürülen yapının izin alınmadan ve proje olmaksızın inşa edildiğini, bu nedenle bir değerinin olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İzmir 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.12.2019 tarihli ve 2017/333 Esas, 2019/625 Karar sayılı kararı ile "...tapulu taşınmaz mülkiyetinin devrine ilişkin sözleşmelerin resmi şekilde yapılmasının geçerlilik şartı olduğu... ancak geçersiz sözleşmeden ötürü karşı taraftan verdiklerinin iadesini isteyebileceği...dava konusu taşınmazda birden fazla imar ıslah planının uygulandığı,

dava konusu yapının fiilen 6309 ada 9 parsel üzerinde bulunduğu ve iş bu parselde davalıların murisine ait herhangi bir hissenin de bulunmadığı... davalıların dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan binanın mülkiyetine yönelik muhtesatın aidiyeti iddialarının bulunmadığı..." gerekçeleriyle "...davacıların tapu iptali ve tescil talebi ile... bina değerine ilişkin tazminat isteminin reddine...satış bedelinin iadesi yönündeki tazminat talebinin kısmen kabulü ile 7.672,24 TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan miras hisseleri oranında alınarak davacılara verilmesine... " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. istinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde dayandığı nedenleri tekrarla, tapulu taşınmazın harici satışa dayanarak 20 yıldan fazla kullanılması halinde tapu kaydının hukuki değerini yitirdiğini, bu durumda müvekkillerinin taşınmazı olağanüstü zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanmasının mümkün olduğunu, bilirkişilerce yapının ve arsanın değerinin yüzeysel olarak tespit edildiğini, emsal araştırması yapılmadığını, dosyada yer alan bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmeden düşük değer üzerinden mahkemece hüküm kurulduğunu, taşınmazın değeri belirlenirken gerçek rayiç bedelinin esas alınması gerektiğini, dava dilekçesinde de bu yönde talepte bulunduklarının açık olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2023 tarihli ve 2021/197 Esas, 2023/1282 Karar sayılı kararı ile "...İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, hüküm alınan tazminat miktarı yönünden bir isabetsizlik bulunmadığı..." gerekçeleriyle "...davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV.C) numaralı bendinde belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, harici satış sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede satış ve muhdesat bedelinin tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326 ıncı maddesi birinci fıkrası, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 706 ıncı maddesi; Tapu Kanunu'nun 26 ncı maddesi, Noterlik Kanunu'nun 60 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacılar vekilinin yerinde olmayan tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,