Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4173 K.2023/4537

Taraflar arasında görülen ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı tarafından verilen dava dilekçesi ile, kendisinin Hatay ili, Erzin ilçesi, ... Köyü'nde bulunan 2657 parsel (yeni 464 ada 9 parsel) ... taşınmazın hissedarı olduğunu, taşınmazın yönetimi konusunda taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını belirterek, dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın öncelikle aynen taksim yöntemi ile giderilmesine, bu talebin kabul edilmemesi halinde ise ortaklığın satış yolu ile giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılardan ... yargılama aşamasındaki beyanlarında; taşınmazın aynen taksimini istediğini, taşınmaz üzerinde 3 adet yapı bulunduğunu, bu yapılardan 2 katlı olanın kendisine ait olduğunu, tek katlı olanın ise davalılardan ...’a ait olduğunu belirtmiştir.

2. Davalılardan ... yargılama aşamasındaki beyanlarında; taşınmazın aynen taksimini istediğini, taşınmaz üzerinde 3 adet yapı bulunduğunu, bu yapılardan tek katlı olanın kendisine ait olduğunu, 2 katlı olanın ise davalılardan ...’a ait olduğunu dile getirmiştir.

3. Davalılardan ... ise yargılama aşamasındaki beyanlarında; taşınmazın satılmasını istediğini, taşınmaz üzerinde 3 adet yapı bulunduğunu, bu yapılardan 2 katlı olanın davalılardan ...’a ait olduğunu, tek katlı olanın ise davalılardan ...’a ait olduğunu, kendisinin muhdesat iddiasının bulunmadığını savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.06.2016 tarihli ve 2015/52 Esas, 2016/195 Karar ... kararıyla, "davanın kabulü ile dava konusu taşınmazlardaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 28.10.2021 tarihli, 2021/5837 Esas, 2021/2432 Karar ... ilamı ile mahkeme hükmünün "...davaya konu taşınmazın 22/a kadastro çalışması sonucunda 464 ada 9 parsel ismini aldığı görülmüştür.

Dosya kapsamında yapılan diğer incelemelerde, davalılardan ... ile ... taşınmazda muhdesat iddiasında bulundukları ve davacı ile davalılardan ...’ün bu iddiaları kabul ettiği ortadayken mahkemece yapılan keşif sonrası alınan 15.01.2016, 26.01.2016 ve 04.01.2016 tarihli kök raporlar ile 14.03.2016 ve 15.04.2016 tarihli ek raporlarda muhdesat oranlaması yapılmamış ve mahkemece verilen kararda muhdesat oranlamasına yer verilmemiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece eksik inceleme sonucu muhdesat oranlamasına yer vermeyen bilirkişi raporları esas alınmak suretiyle muhdesat iddiası yönünden hüküm tesis edilmeden yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir." şeklindeki gerekçeyle bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan inceleme ve araştırma sonucu: "1-Davanın kabulü ile; Hatay ili, Erzin ilçesi, ... Mahallesi, 464 ada 9 parsel ... taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine,

2-Taşınmazların satışından elde edilecek satış bedelinin, mahkememiz dosyasında Fen Bilirkişisi ... ...'in 24.01.2023 tarihli raporunda belirtilen taşınmaz üzerinde bulunan K-2 (A) ile gösterilen 137 m2 2 katlı evin bedelinin ...'a, K-1 (B) ile gösterilen 134 m2 tek katlı evin bedelinin ...'a, K-1 (C) ile gösterilen 139 m2 tek katlı evin bedelinin ...'a ödenmesine, kalan kısmının ise tarafların tapudaki ve veraset ilamındaki hisseleri oranında dağıtılmasına," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; inşaat bilirkişisi tarafından taşınmaz yapı bedellerinin 13.03.2022 tarihli rapora göre belirlendiğini, mahkemenin işse 07.07.2023 tarihinde karar verdiğini, aradan uzun bir süre geçmiş olması ve enflasyon oranındaki artış nedeniyle raporda tespit edilen değerin düşük kaldığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 698 ve devamı maddeleri,

2. Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

3. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297/2 nci maddesinde hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin gerekli olduğu açıklanmıştır.

4. Muhdesat oranlarının infazda tereddüde yol açmayacak şekilde hükümde açık ve eksiksiz olarak gösterilmesi gerekir

3. Değerlendirme

1. Bilindiği üzere, bozmaya uyan mahkemenin bozma kararında belirtildiği şekilde işlem yapmak ve orada gösterilen doğrultuda hareket etmek zorunluluğu bulunmaktadır. Bu durumda bozmaya uyulmakla taraflar lehine usuli kazanılmış hak doğacağından artık mahkemece bozma gereklerini yerine getirme zorunluluğu doğar. Dairemizin 28.10.2021 tarihli bozma ilamına uyularak mahkemece yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve 13.03.2023 ve 24.01.2023 tarihli bilirkişi raporlarında, davalı ... ile davalı ...'a ait yapılar yönünden muhdesat oranlaması yapılmış ise de; mahkemece fen bilirkişisi raporunda yer alan yapılara atıfta bulunularak, infazda tereddüt oluşturacak şekilde muhdesat oranlamasına yer verilmeden yapı bedellerinin davalılara ödenmesi şeklinde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2. Öte yandan, dava dilekçesi ve karar başlığında davalı olarak gösterilen ...'ın dava konusu taşınmazda karar tarihi itibariyle payının bulunmadığı, bu payın "mahkeme kararı ile satış- şüfa" sebebi ile terkin edilerek 05.05.2016 tarihinde davalı ... adına tescil edildiği anlaşılmaktadır. Dava konusu taşınmazda paydaş olmadığı halde ... hakkında muhdesatın aidiyetine karar verilmesi de doğru görülmemiş, hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre davalı ... Yıkar vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

HUMK'nun 440/III- 2 nci bendi gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,