Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/44 K.2023/1893

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen mirasçılık belgesi verilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... vekili ve dava dışı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Hazine vekili, Ankara ili, .... ilçesi, .... Mahallesi eski ... (yeni .... ada 1 parsel), eski ... (yeni .... ada 81 parsel) ve eski 548 (yeni .... ada 85 parsel) sayılı taşınmaz maliki .... mirasçılarının tespit edilemediğini belirterek Türk Medeni Kanunu'nun 594 üncü maddesine göre Maliye Hazinesinin mirasçılığına karar verilmesini talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.05.2016 tarihli ve 2015/90 Esas, 2016/100 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne hükmedilmiştir.

III. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dava dışı ... ve ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi 09.02.2021 tarihli ve 2017/2681 Esas, 2021/703 Karar sayılı ilâmında; “...dava konusu 543 ve 548 parselin ... mirasçıları adına kayıtlı olduğu, 134 parselde ise ... mirasçılarının ½ pay sahibi oldukları anlaşılmıştır. UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede dava konusu taşınmazların 13.06.2016 tarihinde 3402 sayılı Kanun'un 22/a maddesi gereğince yenilemeye tabi tutulduğu, taşınmazın güncel tapu kaydının dosya arasında olmadığı görülmüştür.

Mahkemece. 2012/142 Esas sayılı dosyanın onaylı bir örneği dosya arasına alınmalı, 12.04.2013 havale tarihli iki adet ilanın da ilan yeri ve zamanı da belirli olacak şekilde dosyaya eklenmelidir. .... ve ... parsel sayılı taşınmazın tedavüllü güncel tapu kaydı, kadastro tutanağı, varsa dayanak tapu ve vergi kayıtları, taşınmaza ait tüm dayanak bilgi ve belgeleri ile birlikte ilgili tapu sicil müdürlüğünden getirtilmelidir.

Kadastro tutanak suretlerinin edinme sebebi kısmında yazan bilgilerden de yararlanmak suretiyle, murisin adres ve kimlik bilgileri araştırılmalı, nüfus kayıtları Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden sorulmalıdır.

Gerekirse, kadastro tespiti esnasında bilirkişi ve muhtar olarak görev yapan kişilerin hayatta olup olmadıkları ilgili kolluk kuvveti aracılığıyla tespit edilmeli, hayatta olduklarının anlaşılması halinde taşınmaz başında keşif yapılmasına karar verilerek, tanık olarak beyanlarına başvurulmalıdır.

Bu kişilerin hayatta olmadıklarının anlaşılması halinde taşınmazın evveliyatını, kullanımını vs. bilen, görgüye ya da duyuma dayalı bilgisine başvurulabilecek köyün yaşlı kişilerinin tespiti sağlanıp yeniden yapılacak keşifte tanık olarak beyanları alınmalıdır.

02.05.2016 günü keşifte beyanları alınan mahalli bilirkişiler de tekrar dinlenilerek, mahalli bilirkişilerin 134 parsel sayılı taşınmazın.... tarafından kullanıldığı yönündeki beyanları karşısında, taşınmazı kullanan kişinin kimliği açık bir şekilde belirlenerek, taşınmaz maliki ... mirasçıları ile aralarında irs bağının bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir.

Muris ...’in mirasçılarının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tek tek tespit edilmesi halinde davanın reddine karar verilmeli, mirasçılarının tespit edilememesi halinde ise davanın kabulüne karar verilmelidir...'' gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, yukarıda karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararında "Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 1-Ankara ili, .... ilçesi, ... Mahallesi yeni .... ada 81 parsel (eski .... parsel), yeni .... ada 85 (eski ...) numaralı parseller yönünden reddine,

2-Ankara ili, ... ilçesi, .... Mahallesi eski .... parsel, (yeni ... ada 1 numaralı parsel) yönünden kabulü ile, muris ... varisleri olarak gözüken malik hanesinin miras sebebi ile istihkak davası açma hakkı saklı kalmak üzere TMK'nın 594/2 nci maddesi gereği Devletin mirasçı olarak tespitine" karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili ve dava dışı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahalli bilirkişilerin açık ve net olmayan beyanlarına dayanarak hüküm kurulduğunu, mahalli bilirkişilerin, tapulamanın da üzerinden uzun yıllar geçmesinin etkisiyle, taşınmazla ilgilenen kişilerin tapulama sırasında ölü olan malikinin mirasçısı mı yoksa zilyedi mi olduklarını birbirine karıştırdıklarını, bu yönden verilen ret kararının doğru olmadığını, ayrıca mahkemenin gerekçelerini açıkladığı kısım ile hüküm fıkrasında yer alan ada ve parsel numaralarının çeliştiğini, kararın gerekçe kısmında da 540 ve 543 parseller yazılmasına karşın hükmün 1 inci fıkrasında eski 543 parsel ve eski 548 parseller yönünden reddine, eski 134 parsel yönünden ise davanın kabulüne yazılmak suretiyle çelişki oluştuğunu belirtmiştir.

2. Dava dışı ... temyiz dilekçesinde özetle; hüküm ve gerekçe kısmında ada parsel numaralarının farklı yazılarak kararda çelişki oluşturulduğunu, .... ada 84 parsel sayılı taşınmaz açısından ... adına tapu kaydı sunulmakla davanın reddine karar verilmesi makul olmasına karşın 4331 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden kararın kabulünün mümkün olmadığını, ilana rağmen başvuru yapılmadığı hususunun doğru olmadığını ve davada müdahil olduklarını, ... mirasçısı olduklarına dair mahkemeye başvuruda bulunduklarını belirterek hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davanın kısmen kabulü kısmen reddi kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370/4 üncü maddesi,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6, 29, 30, 501, 594, 598 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve bozmaya uygun olarak verilen temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ... vekili, dava dışı ...'ün aşağıdaki paragraf kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı Hazine vekili tarafından, Ankara ili, .... ilçesi, ... Mahallesi eski .... (yeni ... ada 1 parsel), eski ... (yeni ... ada 81 parsel) ve eski .... (yeni ... ada 85 parsel) sayılı taşınmaz maliki ... mirasçılarının tespit edilmediğini belirterek Türk Medeni Kanununun 594. maddesine göre Maliye Hazinesinin mirasçılığına karar verilmesi istemli olarak açılmış davada; dava konusu taşınmazlardan eski ...(yeni .... ada 81 parsel) sayılı taşınmazın muris ... adına kayıtlı iken, yargılama sırasında yapılan yenilemenin tescili işlemi ile ... adına; eski .... (yeni .... ada 85 parsel) sayılı taşınmazın ise ... adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

3. Dava konusu eski ... (yeni .... ada 81 parsel) ve eski ... (yeni ... ada 85 parsel) sayılı taşınmazlar yönünden tapu kayıt malik hanesinde yeni malikleri artık belirli hale geldiğinden, bu taşınmazlar yönünden hüküm fıkrasında davanın reddine karar verilmesi doğru ise de, kararın gerekçe kısmında "540 ve 543 parsel sayılı taşınmazlar açısından miras sebebiyle istihkak davası açma hakkı saklı kalmak üzere Hazinenin talebinin kabulü ile mirasçının Devlet olarak tespitine" yazılmak suretiyle gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki yaratılması doğru görülmemiştir.

4. Öte yandan hüküm fıkrasında eski ... (yeni .... ada 1 parsel) sayılı taşınmaz yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olmasına karşın, kararın gerekçe kısmında "2301 parsel sayılı taşınmaz açısından ise mahkememiz tarafından mirasçıları tespit edilmiş olduğundan reddine karar vermek gerekmiştir" yazılmak suretiyle gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki yaratılmış olması bozmayı gerektirir.

5. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü gereğidir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı ... vekili ve dava dışı ...'ün diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davacı ... vekili ve dava dışı ...'ün hükmün gerekçesine yönelik temyiz itirazının kabulü ile sonucu itibarıyla doğru olan mahkeme kararının gerekçesinin DEĞİŞTİRİLEREK ve DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,