Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4582 K.2023/5344

Taraflar arasındaki zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince taraf teşkili sağlanmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacılar vekili dava dilekçesinde. Edirne ili, Merkez ilçesi, ...

Mah., 2718 ada 1 parsel (1356 ada 27 parsel) sayılı taşınmazın tapuda ... ve ... adına kayıtlı olduğunu, kayıt maliklerinin müvekkillerinin murisi ve müvekkillerince tanınmadığını, davacıların murisleri ...'nın taşınmaza 60 yılı ... bir süredir zilyet olduğunu, 2004 senesinde ölümünden sonra da mirasçılar olan davacıların eklemeli olarak yine zilyetliklerini devam ettirdiğini, TMK'nın 713/2 maddesinde maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın zilyetlikle kazanılabileceği hususunun düzenlendiğini, davacıların taşınmazın mülkiyetini 1980 yılları sonu itibari ile kazandıklarını,

dava konusu taşınmazın hukuki değerini yitirdiğini, davacılar açısından TMK 713/2 maddesi gereği kazanım koşullarının oluştuğunu belirterek, dava konusu 2718 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ... ve ... adına olan tapu kaydının iptali ile veraset ilamındaki hisseleri oranında davacılar adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacılar vekili, yargılama sırasında ... ... ve ... ...’ın bilinen kişiler olduğunun tespit edilmesi üzerine 08/10/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile, davanın dayanağını 713/2 madde gereği maliki 20 sene önce ölmüş bendine dayandırmak suretiyle ıslah ettiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; taşınmazda Hazine'nin hissedar olmadığını, taşınmazın ... ... ve ... ... adına kayıtlı olduğunu, davanın tapuda malik görünen kişilere karşı açılması gerektiğini, maliklerin geriye yasal mirasçı bırakmadan ölmeleri nedeniyle Devletin mirasçılığının söz konusu olduğunu, taşınmazın mülkiyetinin yasa gereği ...ne geçtiğini, ancak davacıların bu hususu tespit etmeden doğrudan ...ne kaşı dava açmasının yasalara ve usule aykırı olduğunu, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

... oluşan 2718 ada 1 parsel sayılı taşınmazda başka hissedarlar da bulunduğunu, yapılan idari tahkikatta taşınmazda davacıların zilyetliğinin bulunmadığı, taşınmazın ... yıllardır Somuncu ...

Fırını sahiplerince ekilip biçildiği, bu şahısların zilyetliğinde bulunduğunun tespit edildiğini belirterek, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile 2718 ada 1 parsel ve 2721 ada 1 parsel sayılı taşınmazlardaki ... ... ve ... ... (...) hisselerinin iptali ile bu hisselerin ...adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davasının taraf teşkili sağlanmadığından usulden reddine, karşı davanın ise davacı aleyhine açıldığı, davacının ... ... ve ... ...'a ait taşınmazların davalı adına tescilinin sağlanması hususunda taraf olamayacağı bu bağlamda usulüne uygun açılmış bir karşı dava olmadığından bu hususta değerlendirme yapılmadığına dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle, davacıların davasının taraf teşkili sağlanmadığından usulden reddine karar verilmesinin yasalara ve usule uygun olduğunu, ancak, söz konusu mahkeme kararının gerekçe kısmının son paragrafındaki; "...Her ne kadar davalı tarafça karşı dava açıldığı belirtilmiş ise de, karşı davanın davacı aleyhinde açıldığı,

davacının ... ve ...’ye ait taşınmazların davalı adına taşınmazların tescilinin sağlanması hususunda taraf olamayacağı, bu bağlamda usulüne uygun açılmış bir karşı dava olmadığından bu hususta değerlendirme yapılmamıştır..." kısmı yönünden ise eksik incelemeye dayalı olup, yasalara ve usule aykırı bulunduğunu, her ne kadar mahkemece, karşı davanın davacı aleyhinde açıldığı, davacının ... ... ve ... ...'a ait taşınmazların davalı adına taşınmazların tescilinin sağlanması hususunda taraf olamayacağı gerekçesi belirtilmiş ise de; bilindiği üzere 4721 sayılı TMK 713/6 ncı maddesinde;

"....davalılar ve itiraz edenler aynı davada kendi adlarına tescile karar verilmesini isteyebilirler...." hükmü bulunduğunu, kaldı ki; dava konusu taşınmazların malikleri ... ... ve ... ...'ın mirasçılarının bulunmadığının tespiti halinde TMK 501 ... maddesi halinde devletin mirasçılığının söz konusu olması halinde de, dava konusu taşınmazların Hazine adına tapuya tescili gerekeceğini, davacıların da davalı olarak dava konusu taşınmaz malikleri olan ... ... ve ... ...'ı değil, kim oldukları bilinemediğinden Yasal Hasım olarak ...ni davalı gösterdiğini,

davacıların TMK 713-2 maddesine dayalı olarak işbu davayı yasal hasım ...ne karşı açtıklarından, karşı davada da davalı olarak (karşı taraf olarak) dava konusu taşınmaz malikleri olan ... ... ve ... ...'ı değil, davacıları hasım göstermek gerektiğini düşündüklerini, cevap dilekçesiyle birlikte, karşı dava olarak dava konusu tescil harici taşınmazın TMK 713/6 maddesi hükme gereğince Hazine adına tescili talebinde bulundukları halde, mahkemece usulüne uygun açılmış bir karşı dava bulunmadığından bahisle bu hususta değerlendirme yapılmadığı şeklinde karar verilmesinin yasalara ve usule aykırı olduğunu,

bu sebeple usulüne uygun olarak açılmış bir karşı dava bulunduğu halde, karşı dava hakkında her hangi bir karar verilmemesinin de yasalara ve usule aykırı olduğunu belirterek, kararın sadece karşı dava hakkında karar verilmemesi yönünden kısmen kaldırılarak, karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafın istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, TMK'nın 713/2 nci fıkrasında yer ..., (AYM Kararı ile iptal edilen) "…maliki 20 yıl önce ölmüş…" hukuki sebebine dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanunun 13/j maddesi gereğince temyiz eden Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,