Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/466 K.2023/1444

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararınına karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 1. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar-birleştirilen davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl dava ve birleştirilen dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisleri olan ..., ...’ın 825 ada 12 parsel sayılı taşınmazın paydaşları olduklarını, ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/118 Esas, 2012/382 Karar mirasçılık belgesinin bulunduğunu, ancak bu mirasçılık belgesinde müvekkilleri Irak vatandaşı olmalarına rağmen ...vatandaşı olarak yazıldıklarını, bu nedenle intikal için tapu müdürlüğüne başvuruda bulunduklarında taleplerinin reddedildiğini, Türkiye'de gayrimenkul edinmeleri hususunda mevzuatta bir engel bulunmadığını ileri sürerek, müvekkillerinin mirasbırakanları Mari Milletbaşıyan, Lusin Milletbaşıyan ve Avadis Milletbaşıyan'ın yasal mirasçıları olduklarının ve dava konusu taşınmazın adlarına intikalinin yapılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taşınmaz maliklerinin ...uyruklu olduklarını, taşınmaza el konulması kararı verildiğini, Suriyeli mirasbırakanların taşınmazlarının mirasçılarına intikal etmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2018 tarihli ve 2016/208 Esas, 2018/339 Karar sayılı kararı ile tapu malikleri davacıların murisleri Mari Milletbaşıyan, Lusin Milletbaşıyan ve Avadis Milletbaşıyan'ın ...vatandaşı oldukları ve onların murisleri Deruhi (Tutu) Aşçıyan'ın Bakanlar Kurulunun 06.09.1945 tarih ve 3/1458 Kararı ile 1062 sayılı Yasa'ya uyarınca çıkartılan kararnameler yürürlüğe girmeden önce 19.07.1953 tarihinde ...vatandaşı olarak vefat ettiğinin dosya kapsamından anlaşıldığı,

şu halde miras bırakan kişinin öldüğü tarih itibariyle ...uyruklu olduğu mirasın, el konulan taşınmazların ...uyruklu malikleri sonradan uyrukluk değişmiş olsa dahi taşınmazlar yönünden ...uyruklu kabul edilmekle, dava konusu taşınmazın davacıların veraset ilamı doğrultusunda mirasçılar adına intikalinin mümkün olamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.10.2020 gün ve 2019/1580 Esas, 2020/1520 Karar sayılı ilam ile İlk Derece Mahkemesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 15.10.2029 tarihli kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 30.09.2021 tarihli ve 2021/831 Esas, 2021/4984 Karar sayılı kararıyla "...dava konusu taşınmaz üzerinde 29.04.1981 tarihli “Bakanlar Kurulunun 01.10.1966 gün ve 6/7104 sayılı Kararnamesi gereğince Hazinece el konulmuştur” şeklinde şerh bulunduğuna göre bu davada Hazinenin de yer alması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. Ne var ki, dava sadece Tapu Müdürlüğü aleyhine açılmış ve mahkemece de bu şekilde sonlandırılmıştır.

Hal böyle olunca, davacılara Hazine hakkında dava açmaları için süre verilmesi, dava açıldığı takdirde her iki davanın birleştirilmesi ve ondan sonra işin esasının değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma öncesi verilen karar ile aynı gerekçe belirtilerek asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar-birleştirilen davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar-birleştirilen davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacıların ve murislerinin Irak vatandaşı olduklarını ileri sürerek ve re'sen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıların anılan taşınmazın bir kısım paydaşlarının mirasçısı olduklarının ve paylarının davacılara intikali gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

15.06.1927 tarihinde yürürlüğe giren 1062 sayılı Yasa ile Bakanlar Kuruluna karşılık (mukabele-i bilmisil) olarak bir devletin vatandaşlarının Türkiye'deki malları üzerindeki tasarruflarını kısmen veya tamamen tahdit veya onlara elkoyma yetkisi verilmiştir.

Bakanlar Kurulunca, bu yasaya uygun olarak ...uyruklu kişiler hakkında 13.01.1939 tarih, 2/10250 sayılı kararname çıkarılarak, taşınmazlarını başkalarına devretmeleri ve üzerine ipotek koydurmaları yasaklanmıştır.14.02.1942 tarih, 2/17317 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile muvazaalı temliklerin önlenmesi yönünden, ...uyruklu kişilerin borçlarından dolayı malları üzerinde haciz konarak satışların yapılabilmesi de yasaklanmıştır.

18.11.1957 tarih 4/9697 sayılı kararname ile de ...uyrukluların paydaşı olduğu taşınmazların rızaen taksimleri yasaklanmış,ancak, mahkeme eliyle şuyuun izalesine imkan verilmiştir. 17.10.1966 tarihinde yürürlüğe giren 01.10.1966 gün ve 6/7104 sayılı kararname ilede ...uyrukluların mallarına Devletçe el konulmuştur.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen kararda ve kararın gerekçesinde, hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, delillere ve dosya içeriğine uygun olduğu, davacılar-birleştirilen davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü hususların kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı görüldüğünden, hükmün onanması gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar-birleştirilen davacılar vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,