Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4734 K.2024/3970

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının maliki olduğu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 2512 parsel de kayıtlı ana taşınmazdaki 20/273 arsa payına tekabül eden 4 üncü kat, 10 numaralı bağımsız bölüme 22.06.2015 tarih ve 1733 yevmiye sayılı resmi akit ile davalı lehine faizsiz 6 ay süre ile 245.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiğini, taraflar arasında, davacı ve dava dışı eşi ...'ın birlikte malik oldukları İstanbul ili, ... ilçesi, ...

Mahallesinde bulunan ve tapuda 11700 parsel sayısında kayıtlı ana taşınmazda 3 üncü kat, 47 numaralı bağımsız bölümün davalıya satışı konusunda harici bir anlaşma yapıldığını, taraflar arasındaki anlaşmaya istinaden taşınmazda davacıya ait 1/2 hissenin 22.05.2015 tarihinde davalıya devir ve temlik edildiğini ve aynı tarihte taşınmazın davalıya teslim edildiğini, ancak dava dışı ...'a ait olan hissenin o dönem kısıtlılık işlemleri bulunduğundan, kısıtlılık işlemlerinin tamamlanmasına mütakip yapılacağı hususunda mutabık kalındığını, davalı tarafından,

dava dışı ...'ın hissesinin davalıya devrinin yapılacağı konusunda davacıdan güvence istenilmesi üzerine ipotek tesis edildiğini, kısıtlının hissesinin satışının mahkeme kararından sonra yapıldığını, ancak davalının taşınmaz üzerinde bulunan ipoteğin fekkini yapmadığından davaya konu ipotekten dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti ile ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ve eşi ...'ın 1/2'şer pay sahibi oldukları İstanbul ili, ... ilçesi, ...

Mahallesinde bulunan ve tapuda 11700 parsel sayısında kayıtlı ana taşınmazın 3 üncü kat, 47 numaralı bağımsız bölümü müvekkiline satmak için davalıdan devir yapılmadan 245.000,00 TL bedel ile aldıklarını, davacının payını devrettiğini, ancak davacının eşinin kısıtlılık işlemleri devam ettiğinden 1/2 payın devrinin sağlanamadığını, davacının eşinin kısıtlılık kararına mütakip pazarlıkla satışı konusunda karar verilmesi üzerine 1/2 hissenin satın alınması için davalının ihaleye girdiği ve 127.946,25 TL ödediğini, bu bedelin davacı tarafından davalıya ödenmesi halinde ipoteğin kaldırılması konusunda anlaştıklarını,

ödeme yapılmadığından davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dinlenen tanık beyanları ve bankadan gelen yazı cevabı itibariyle 124.000.00 TL'nin davalı tarafından yatırıldığı, davacının sulh hukuk mahkemesinin talimatı doğrultusunda hesap açmak amacıyla bulunduğu ve açılan hesaba para yatırma işleminin yapıldığı, ihaleyi kazanan ... tarafından bedelin yatırılması gerektiği, davacının bedeli kendisi tarafından yatırılarak ipotek borcu ödendiği iddiasının para miktarı itibariyle yazılı deliller ile ispatlaması gerektiği kabul edilerek, davacı tarafından ipoteğin fekki konusu olan para bedelinin davacı tarafından yatırılmadığı kanaat gelmekle davacının ispatlanamayan davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri ve İstinaf Aşamasındaki Süreç

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davaya konu ipoteğin amacının taşınmaz mülkiyetini davalıya geçirme borcunun ifa edilmemesi halinde para olarak istenebilecek tazminatı güvence altına almak olduğunu, bu durumda ipoteğin kaldırılması koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi için dava dışı ...'a ait taşınmaz hissesinin davalıya satışının yapılıp yapılmadığının tespitinin yeterli olacağını, Vakıflar Bankası tarafından dosyaya gönderilen cevapta 124.000,00 TL’nin müvekkili tarafından yatırıldığının açık bir şekilde belirtildiğini, ayrıca para yatırma işlemine ilişkin dekontun da tarafınca dosyaya ibraz edilerek iddialarının ispatlandığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosyada mevcut tapu kaydı ve ipoteğin dayanağı resmi senedin incelenmesinden davaya konu ipoteğin 6 ay süreli olarak tesis edildiği, davalı tarafın ancak bu tarihten önce doğmuş alacaklar için ve bu tarihe kadar ipotekli takip başlatabilecek olması,

bu tarih itibariyle sürenin dolmuş olduğu ve bu tarihe kadar takip başlatılmamış olması nedeniyle ipoteğin kendiliğinden sona erdiğinin ve davacının ipotekli teminat borcunun ortadan kalktığı anlaşıldığından davacının davasının kabulüne ve dava konusu ipoteğin terkinine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davacının davasının kabulü ile dava konusu taşınmazın tapu kaydındaki 1 inci derecece 22.06.2015 tarih ve 1733 yevmiye No'lu işlemle tesis edilen 6 ay süreli 245.000,00 TL bedelli ipoteğin fekkine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili duruşma talepli temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının kendi edimlerini yerine getirmeden ipoteğin terkinini talep edemeyeceğini, toplam 127.946,25 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline iadesinin sağlanmadığı müddetçe ipoteğin kaldırılmasını talep etmenin mümkün olmadığını, davanın açılmasına neden olmayan müvekkilinin yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini, davanın harca esas değerinin 122.500,00 TL olmasına rağmen 245.000,00 TL üzerinden hesaplanması ve aleyhe fazla avukatlık ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taşınmazın tapu kaydındaki süreli ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Türk Medeni Kanunu'nun 883/2 nci maddesinde; "(Ek fıkra:4/7/2019-7181/19 md.) İpotek süreli olarak kurulmuşsa, sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde ipotekli taşınmaz üzerinde 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 150/c maddesinde belirtilen şerhin konulmaması hâlinde ipotek, malikin talebiyle tapu müdürlüğünce terkin edilir." düzenlemesi yer almaktadır.

2. 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun geçici 4 üncü maddesinde; "22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 883 üncü maddesinin ikinci fıkrasının yürürlüğe girdiği tarihten önce süresi dolmuş olmasına rağmen terkin edilmeyen süreli ipoteklerde anılan fıkrada belirtilen otuz günlük süre, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte başlar." düzenlemesi yer almaktadır.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, uyuşmazlığa konu ipotek senedinde yer alan alacak davalı tarafça her zaman talep edilebilir ise de ipoteğin süreye tabi olması nedeniyle tapu kaydından sürenin sona ermiş olması nedeniyle kaldırılması yerinde olduğundan temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,