Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4772 K.2024/5415

Taraflar arasındaki asıl ve birleştirilen dava ile ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 03.12.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davacı ... vekili Av. ... geldi. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA VE BİRLEŞTİRİLEN DAVA

Davacılar vekilleri; müvekkilerinin ...ili,... ilçesi,... Mah., 397 ada 17 parselde payı olduğunu, gayrimenkuldeki diğer payın davalı tarafından satın alındığını öğrendiğini, ön alım hakkı gereği davaya konu davalıya ait payların tapu kaydının iptali ile müvekkilileri adına tescil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili; davacıların dava konusu taşınmazın fiili kullanımına çok uzun yıllar boyunca itiraz etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl dava ve birleştirilen davanın kabulüne verilmiştir

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl davada davacı vekili; yerel mahkeme kararının birleştirilen davanın davacısı açısından kabulünün hukuka aykırı olduğunu ve maddi dayanaktan yoksun olduğunu, satış işleminde taraf olan ...'un ön alım hakkının kullanması yolundaki talebinin hakkın kötüye kullanılmasını teşkil ettiğini, gerek dava dosyasına satıcı (ön alım hakkının kullanılmış olduğu satışın tarafı) tarafından açılan bu davanın, gerekse mahkeme dosyasına sunulan beyanların danışıklı olarak müvekkile devredilecek payı azaltmak veya verilmesini engellemek amacı ile mahkeme dosyasına sunulduğunun anlaşıldığını, davanın danışıklı açıldığının en büyük göstergelerinden biri ise;

davalının birleştirilen davanın davacısının daha sonra kendisine tapuda satış yaptığına dair beyanda dahi bulunmaması olduğunu, söz konusu satışların tamamının bedelinin taraflarınca mahkeme dosyasına depo edildiğini, yani dava konusu eden kısım olan 1.167.624,60 TL müvekkil tarafından depo edildiğini, lakin talebin kısmen birleştirilen davanın davacısı tarafından da kabul edilmesi sebebi ile birleştirilen davanın davacısının da dosyaya 507.312,30 TL yatırdığını ve lehine hüküm kurulduğunu,

müvekkil tarafından dosyaya yatırılan 660.312,30 TL nin davalıya ödenmesine yönelik hüküm kurulmasına rağmen geriye kalan 507.312,30 TL akıbeti açısından hüküm kurulmadığını, dolayısı ile bu eksikliğin giderilmesi gerektiğini belirterek, yerel mahkeme kararının birleştirilen davanın davacısı açısından kabulüne ilişkin kısmın kaldırılmasına, davanın birleştirilen davanın davacısı açısından reddine karar verilmesi ile davanın tamamı ile tarafları lehine olacak şekilde kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bölge Adliye Mahkemesi kararının eksik inceleme ile verildiğini belirterek, istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrarlamıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 4721 sayıl Türk Medeni Kanunu'nun 2, 732, 733 ve 734 üncü maddeleri,

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 14.02.1951 tarihli ve 1949/17 Esas, 1951/1 Karar sayılı kararı.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre asıl davada davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Asıl davada davacı vekilinin fazla yatırılan ön alım bedelinin mahkemece iadesine karar verilmediğine ilişkin itirazlarına gelince; davacı ... tarafından ön alım bedeli olarak 1.167.624,6 TL 14.02.2019 tarihinde Vakıfbank’a depo edilmiş, mahkemece depo edilen 660.312,30 TL’nin ön alım bedeli olarak davalıya ödenmesine karar verilmesine rağmen kalan 507.312,30 TL’nin davacıya iadesine karar verilmemiş olması doğru görülmediğinden kararın bu nedenle bozulması gerekmekte ise de; bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370/2. maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

IV. KARAR

Yukarıda açıklanan nedenle; 1. V-C-3-1 nci bentte davacı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda V-C-3-2 nci bentte açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hüküm fıkrasına 9. bent olarak “9- Davacı ... tarafından fazla depo edilen 507.312,30 TL’nin nemalarıyla birlikte davacıya iadesine,” cümlesinin eklenmesine, HMK'nnn 370/2 nci maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi hükmünün DÜZELTİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA,

Yargıtay duruşma vekalet ücreti olan 28.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacı ...’a verilmesine, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

E