Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4836 K.2024/3961

Taraflar arasındaki haciz şerhinin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... ile Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili ve davalı SGK vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ... ve Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalılar ... ile Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar ile dava dışı yüklenici şirket arasında yapılan düzenleme şeklinde gayrimenkul ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince dava konusu ... ili, ... ilçesi, ...ı Mahallesi, 42326 ada 6 parsel, 1-4-5-10-11-12-16-18 bağımsız bölüm numaralı taşınmazların tapularının 12.02.2016 tarihinde yükleniciye devredildiğini, yüklenicinin sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle bu taşınmazların ...

5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.06.2021 kesinleşme tarihli 2020/276 Esas, 2021/139 Karar sayılı ilamına göre müvekkilleri adına hükmen tescil edildiğini, dava konusu taşınmazlar üzerine davalılar tarafından konulmuş hacizlerin olduğunu, bu hacizlerin 25.10.2018 tarihinde açılmış tapu iptali ve tescil davasında 26.10.2018 tarihinde verilen tedbir kararının 15.11.2018 tarih ve 49639 yevmiye No ile tapuya şerh edilmesinden sonra tapu kaydına konulmuş olması nedeniyle fekkine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Seyahat Turizm San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın öncelikle husumet nedeniyle reddini, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili tarafından konulan haczin hukuka uygun olduğundan davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, müvekkili kurum tarafından konulan haczin kanuna uygun olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3. Davalılar ... Vergi Dairesi ve Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, öncelikle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, müvekkilleri kurum tarafından konulan hacizlerin hukuka uygun olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

4. Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; konulan hacizlerin hukuka uygun olduğunu davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı Mahkeme kararı ile taşınmazın mülkiyetini kazandığından, tapu iptali ve tescili davası sırasında konulduğu anlaşılan haciz şerleri nedeniyle davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmış, davalı ... Telekom tarafından konulan haczin yargılama aşamasında kaldırılmış olması nedeniyle bu davalı yönünden davanın konusuz kaldığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile ... ve Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri ve İstinaf Aşamasındaki Süreç

1. Davalı ... Kurumu Başkanlığı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın ...

İl Müdürlüğüne bağlı sosyal güvenlik merkezine karşı açıldığını, müvekkili idarenin tüzel kişiliği olmadığından taraf ve dava ehliyetinin bulunmadığını, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5/1/b'ye göre idari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanun'un geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara bakmaya iş mahkemelerinin görevli olduğunu, kaldırılması istenen hacizlerin dava dışı ...

İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin 5510 sayılı Kanun'dan kaynaklanan sigorta primi borçlarına ilişkin olduğundan bu davanın da iş mahkemelerinde açılması gerektiğini, ayrıca Kurumun alacağı karşılanmadan haczin kaldırılmasının mümkün olmadığını, davacıların Kurum haczi nedeniyle uğradıkları zarar için kendi iç ilişkilerinde kurdukları sözleşmeyi ihlal eden dava dışı ... İnşaat'a başvurması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... ve Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü istinaf başvuru dilekçesinde; dava dışı ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkili idareye olan vergi borçları için adına kayıtlı taşınmaza haciz uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığını, davalı idarenin iyi niyetli olduğunu, davacılar ile dava dışı ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin arasındaki hukuki ilişkinin davalı idare tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını belirterek, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmazdaki bağımsız bölümlerin tapu kaydına arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan önceki malike ait borçlardan dolayı davalılar ...

Vergi Dairesi ile Meram Vergi Dairesince kamu hacizleri işlendiği, ancak hacizlerin tapu iptal ve tescil istemli açılan dava tarihinden ve ihtiyati tedbir şerhinin işlendiği tarihten sonrasına ait olduğu, dolayısıyla İlk Derece Mahkemesinin bu davalılara ait haciz şerhlerinin fekkine karar vermesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, 25.10.2018 tarihinde dava konusu taşınmaza ilişkin tapu iptali ve tescil davası açıldığı, bu arada 15.11.2018 tarihinde tapuya tedbir şerhinin işletildiği,

davalı SGK tarafından dava konusu taşınmazın tapu kaydına işlenen 18.04.2017 tarih ve 19234 yevmiye No.lu kamu haczinin dava konusu 42326 ada 6 parsel, zemin kat, 1 No.lu bağımsız bölüm hakkında davacıların açtığı tapu iptal ve tescil davasında verilen tedbir ara kararı ile nihai kararın tapuya tescil tarihinden önce konulmuş olması nedeniyle TMK'nın 3 ve 1023 üncü maddeleri gereği haciz lehtarının iyi niyetli olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden davalılar ... ve Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ...

Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın 18.04.2017 tarih 19234 yevmiye numaralı haciz yönünden reddine, diğer hacizler yönünden kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... daireleri vekili duruşma talepli temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... Sosyal Güvenlik Merkezinin 18.04.2017 tarih ve 19234 yevmiye No.lu 1.900,00 TL borç miktarlı haczi dava ve tedbir öncesi olsa da ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.06.2021 kesinleşme tarihli 2020/276 Esas, 2021/139 Karar sayılı ".. arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin geriye etkili olarak iptaline," şeklindeki kararı gereği hukuki geçerliliğini yitirdiğinden hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2. Davalılar ... ve Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde; ... İnşaat San. ve Tic, Ltd. Şti.'nin müvekkili Kuruma olan vergi borçları nedeniyle işlem tarihinde ... İnşaat adına kayıtlı olan taşınmaza haciz uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığını, Kurumun iyi niyetli olduğunu, davacılar ile Kurum borçlusu ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti'nin arasındaki hukuki ilişkinin müvekkili tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını, Noterde düzenleme şeklinde yapılan gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin taraflardan sadece birinin istemesi ile tapuya şerhi mümkünken taraflarca bu işlemin yapılmamış olduğunu belirterek hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca dava dışı yükleniciye devredilen bağımsız bölümler üzerine yüklenicinin borcu sebebiyle konulan haciz şerhinin yüklenicinin temerrüdü sonucu sözleşmenin feshedilmiş ve tapu kayıtlarının iptâl edilerek arsa sahipleri adına feshine karar verilmiş olması nedeniyle terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4271 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4271 sayılı Kanun) 1010 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Taraf iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar ... ve Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan tapu kaydı ya da bağımsız bölümlere hak kazanabilmesi için inşaatı sözleşme ve ekleri, tasdikli ruhsat ve projesine, imar ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp teslim etmesi gerekir. Uygulamada, yüklenici tapuya hak kazanmamasına rağmen finans temini olanağı sağlamak üzere sözleşmenin başlangıcında ya da aşamalı olarak tapu devri yapılacağı kabul edilmekte ve yapılmaktadır.

Ancak yapılan bu devirler avans niteliğinde olup tapu payı devredilmiş olsa dahi yüklenici edimini tamamen yerine getirmediği sürece ayni hakkı kazanması mümkün değildir. Somut olayda da sözleşmenin ifa ile sonuçlanmadan dava dışı yükleniciye tapuda bağımsız bölüm devrine dayanak olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ...

5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.06.2021 kesinleşme tarihli ve 2020/276 Esas, 2021/139 Karar sayılı kararı ile feshine ve yüklenici adına oluşturulan tapu kayıtlarının iptâli ve davacı arsa sahipleri adına tesciline dair kararın 17.06.2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

3. Bu durumda haciz şerhinin konulduğu tarih itibariyle dava konusu taşınmazlar yüklenici adına tapuda kayıtlı ise de az yukarıda açıklandığı gibi kayıt oluşturulmasının nedeni avans ödemesi niteliğinde olduğu ve sözleşmenin feshi sonucu oluşturulan tapu kayıtlarının davacı arsa sahibine iptâl edilerek iade edildiği,

yüklenici adına intikâl ettirilen tapu kayıtlarının tescilinin yüklenici şirket lehine ayni hak sağlamayacağı, hacizlerin yüklenicinin borcu nedeniyle konulmuş olduğu ve yüklenicinin ayni hak kazanmadığı bağımsız bölümler üzerinde davalının cebri icra işlemlerine devam etmesinin hukuki dayanağı kalmadığından davanın kabulüne karar verilmesi yerine yanlış değerlendirme sonucu davalı SGK başkanlığı yönünden yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalılar ... ve Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin temyiz talebinin REDDİNE,

2. Davacıların temyiz itirazlarının açıklanan gerekçelerle kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,