Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4872 K.2023/6336

Taraflar arasındaki mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Elazığ 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/653 Esas sayılı dosyasının yürüyen yargılaması sırasında müteveffa ...’nın mirasçılık belgesinin çıkartılmasına karar verildiğini, verilen yetki üzerine Elazığ 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/653 Esas sayılı dosyasında açmış oldukları mirasçılık belgesi davasında tek mirasçının ... olduğu yönünde mirasçılık belgesi verildiğini, oysa ki Tapu Müdürlüğü'nden gelen kayıtlar içerisinde bulunan Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1961/106-53 Esas- Karar sayılı mirasçılık belgesinde müteveffanın bir çok mirasçısının bulunduğunun görüldüğünü belirterek,

murisin tek mirasçının ... olduğu yönünde verilen Elazığ 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 19.08.2013 tarihli ve 2013/653 Esas, 827 Karar sayılı mirasçılık belgesinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap ve beyan dilekçelerinde davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.09.2020 tarihli ve 2014/307 Esas, 202/129 Karar sayılı ile; "...dosyada yer alan nüfus kayıtları, mirasçılık belgeleri ile 743 sayılı Türk Medeni Kanun'un 14.11.1990 tarihili değişiklik öncesine ilişkin 444/3 üncü maddesi hükmü dikkate alınarak bilirkişiden alınan ek rapor dahilinde muris eşi payının 1/4 olması...ulaşılamayan mirasçılara isabet edecek payın ileride tesbit edilmeleri halinde kendilerine verilmek üzere mahlul bırakılması gerektiği..." gerekçesiyle hatalı olan "Elazığ 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 19.08.2013 tarih ve 2013/653-827 Esas-Karar sayılı veraset ilamının iptali" ile yeni mirasçılık belgesi düzenlenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bendinde belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararının hatalı ve eksik incelemeye dayalı olduğunu, hükme esas alınan raporda murise ait tüm hissenin 243.302.400 pay kabul edildiğini, Maliye Hazinesinin miras payının ise 60.825.600 pay olduğu yönünde belirleme yapıldığını, bilirkişi raporunun hükme esas teşkil edebilir nitelikte olmadığını, miras payının tamamının Hazineye verilmesi gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.07.2021 tarihli ve 2020/920 Esas, 2021/129 Karar sayılı kararında belirtilen kararı ile; "...murisin vefat tarihinde yürürlükte olan Türk Kanunu Medenisi'nin 444. maddesine göre müteveffanın babası anası veya bunların furu ile içtima eden karı veya kocanın, mirastan dörtte birin mülkiyeti ile beraber yarısının intifa hakkına; ve büyük babaları büyük anaları veya bunların füruları ile içtima eden karı veya kocanın, terekeden yarısının mülkiyeti ile beraber dörtte birinin intifa hakkına ve bunlarda yok ise bütün mirasın mülkiyetine sahip olacağının düzenlendiği,

murisin annesi numaralı ...’nın muristen önce 1930 yılında vefat ettiği... incelenen mahkeme kararının vakıa ve hukukî değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı..." gerekçesiyle "...davalı vekilinin istinaf talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV.C) bendinde belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde yer alan gerekçelerini tekrarla, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 743 sayılı mülga Türk Kanunu Medenisi’nin 444 inci maddesi.

3. Değerlendirme

4722 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'un 17 nci maddesi uyarınca; mirasçılık ve mirasın geçişi, miras bırakanın ölüm tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir. Muris ... 30.11.1959 tarihinde çocuksuz ve bekar olarak; eşi ... ise 20.03.1981 tarihinde ölmüştür. Murisin ölüm tarihinde ana babası hayatta değildir. Olayın çözümünde uygulanacak kanun hükmü 04.10.1926 ile 23.11.1990 tarihleri arasındaki ölümlerde 17.02.1926 günlü yürürlük tarihi 04.10.1926 olan 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi hükümleri olup "Karı Kocadan Sağ Kalanın ..." başlıklı 444 üncü maddesinde; "müteveffanın karı veya kocası, furuu ile içtima ettikte muhayyerdir; dilerse terekeden yarısının intifa hakkını, dilerse dörtte birinin mülkiyetini alır.

Müteveffanın babası, anası veya bunların füruu ile içtima eden karı veya koca, mirastan dörtte birinin mülkiyeti ile beraber yarısının intifa hakkına; ve büyük babaları ve büyük anaları veya bunların füruu ile içtima eden karı veya koca, terekeden yarısının mülkiyeti ile beraber dörtte birinin intifa hakkına ve bunlar da yoksa bütün mirasın mülkiyetine sahip olur" hükmü yer almaktadır.

Sadeleştirilmiş madde metinin 2. fıkrasının 3. kısmına göre "ölenin ana babası ve onların altsoyu (ferileri) yoksa eşi 1/2 mülkiyet ile 1/4 intifa hakkına sahip olur. geriye kalan 1/4 mülkiyet ile 1/4 çıplak mülkiyeti ise öteki mirasçılara, yani hala, amca, dayı, teyze ve ferilerine (altsoyuna) intikal eder." Bu nedenle davalı Hazine yönünden murisin eşi Refika'nın miras payının 1/2 olarak verilmesi gerekirken, 1/4 olarak verilmesi doğru görülmemiş ve bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı Hazine vekili temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,