Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4978 K.2023/6265

Taraflar arasındaki mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan)14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.

Davalı taraf 19.06.2023 tarihli dilekçe ile davayı kabul ettiklerini beyan etmiş, Mahkemenin 19.06.2023 tarihli ek kararı ile talebin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 74 ve 308/2 inci maddeleri gereğince reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı ve 19.06.2023 tarihli ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin muris ...'in ikinci eşi olduğunu, müvekkilinin ve çocuklarının muris ... ile ...'in üvey babası ... 'in mirasçısı olduklarını; ancak muris ...'in mirasçılık belgesinde sadece davalıların mirasçı olarak gösterildiklerini, müvekkili ile çocuklarının gösterilmediğini belirterek, İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/726 Esas ve 2015/12 Karar sayılı mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi düzenlenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 26.04.2016 tarihli ve 2015/120 Esas, 2016/326 Karar sayılı kararı ile, dosya içerisine alınan bilirkişi raporu, Avustralya makamları tarafından düzenlenen kayıtlar ve nüfus kayıtlarından davacıların muris ...'in geriye kalan mirasçıları olduğunun anlaşılması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 26.04.2016 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 18.03.2021 tarihli ve 2017/5682 Esas, 2021/1925 Karar sayılı kararıyla; muris ...'in 30.07.1994 yılında vefat ettiği, bu tarih itibarıyla taşınmazlarda karşılıklılık aranacağı, davacının Avustralya Milletler Topluluğu vatandaşı olduğu, 1994 yılında Türkiye ile Avustralya Milletler Topluluğu arasında taşınmazların miras yoluyla intikaline ilişkin olarak hukuki veya fiili karşılıklılık mevcut olup olmadığı konusunda Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü aracılığıyla Dışişleri Bakanlığından sorulması, gelecek yazı cevabına göre dosyadaki diğer deliller de birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi için hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ilgili Bakanlıklardan gelen yazı cevaplarına göre para ve taşınır mallar ile ilgili yabancı uyruklu eşin mirasçı olabileceği; ancak taşınmaz mallar hakkında mirasçı olamayacağı sonucuna varılarak davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Adalet Bakanlığından gelen yazı cevabında davacının Türkiye'de taşınmaz edinmesini yasaklayan bir açıklama bulunmadığı hâlde Mahkemenin cevabı yanlış yorumladığını, uygulamamızda ikili anlaşma olsun olmasın tanıma ve tenfiz bulunduğunu,

2. Yerel Mahkemece davacının yaşadığı Melburn eyaletine uygulamanın sorulması gerektiğini,

3. Taraflar arasında ikili anlaşmalar ve karşılıklılık bulunduğunu,

4. Ek karar konusunda, davayı kabul beyanı bulunduğu hâlde Mahkemece talebin reddedilmesinin doğru olmadığını ve re'sen belirlenecek nedenlerin dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 7, 8, 33 ve 598 inci maddeleri,

3. Anayasa'nın 35 inci maddesi,

4. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un (MÖHUK) 9 ve 20 inci maddeleri,

5. 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 35 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 18.03.2021 tarihli bozma ilâmına Mahkemece uyularak Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğüne yazılan yazıya verilen cevapta, hukuki anlamda bir sözleşme bulunmadığı, fiili anlamda Avustralya'da eyaletler arasında farklılıklar gözlemlendiği, ölüme bağlı tasarruf çerçevesinde kalan bir taşınmaz hakkında taşınmazın bulunduğu eyalet/bölge hukukunun uygulandığı, bu bağlamda yabancının uyruğunun fark etmediği açıklanmıştır. Verilen bu cevaptan Türkiye ile Avustralya arasında fiili karşılıklılık bulunmadığı anlamını çıkarmak mümkün değildir.

2. Bu nedenle Mahkemece mirasçı olduğunu söyleyen davacı ... isimli kişinin bağlı bulunduğu Melborn eyaleti yetkili makamlarından taşınmazlar yönünden eyalette Türk uyruklulara mirasçılık haklarının tanındığına ilişkin fiili bir uygulamanın olup olmadığı sorulup, araştırılması ve verilen cevaba göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile verilen karar doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,