Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5413 K.2024/5400

Taraflar arasındaki mirasta denkleştirme davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; muris ... ......ın 05.03.2001 tarihinde öldüğünü, sağlığında davalılardan oğlu ... ve ...'ın muristen aldıkları ... 1. Noterliğinin 09.08.1988 tarihli vekaletnamesi ile vekalet yetkisini kötüye kullanarak murisin ...ilçesi, 9284 ada 20 parselde bulunan 13 ve 16 numaralı bağımsız bölümlerini satış adı altında yakınlarına bağışladıklarını, bunlardan 13 numaralı bağımsız bölümün kızı ...

Karataş...a 15.08.1988 tarihinde, 16 numaralı bağımsız bölümün de ...'in eşi ......a 08.08.1988 tarihinde devredildiğini bunlardan başka 15,08.1988 tarih 5080 yevmiye numaralı işlemle devredilen aynı yer 5 ve 14 numaralı bağımsız bölümlerin, açılan tapu iptali ve tescil davası ile murisin terekesine iade edildiğini, ...Mahallesi 9388 ada 39 parseldeki 10 numaralı dükkanın eşi ...'a muavazalı olarak devredildiğini, ...'ın da bu dükkanı oğulları ... ... ...ve .....a bedelsiz olarak satarak mal kaçırdığını, aynı yer 11 numaralı bağımsız bölümün 1/2 si ... kalan 1/2'sinin de ..., ... ve ... adlarına kaydedildiğini,

...'ın eşinin 11 numaralı dükkandaki paylarının durduğunu, murisin oğlu ...'ın 9274 ada 19 parseldeki kendi payından başka 12 ve 16 numaralı iki daireyi kızlarına verdiğini, aynı kişinin 9274 ada 18 parseldeki payını murisle birlikte yüklenici dava dışı ... ...

Sevecan'a devrettiğini, bu yüklenici üzerinden 9274 ada 18 parsel 12 ve 16 numaralı bağımsız bölümlerin 28.01.1991 tarihinde ...'e satış gösterildiğini, ...'in de burayı davaya konu olmaması için iki kızına devrettiğini, 9274 ada 18 parseldeki muris hissesi için 7 daire 3 dükkan karşılığı kat karşılığı iş yapıldığını, ...

8 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/582 Esas sayılı dosyasında görülen muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası sonucunda bir kısım temliki tasarrufun muris muvazaası gerekçesi ile iptal edildiğini, böylece murisin tüm malının terekeye dahil olduğunu, hal böyle olunca "mirasta denkleştirme" yapılarak denkleştirme yapılmayan taşınmazlar da satılarak ve bedelleri mirasçılar arasında taksime tabi tutularak murisin mal varlığının veraset ilamındaki paylara göre mirasta iade ve denkleştirilmesinin yapılmasına ve bu şekilde müvekkilinin miras payının aynen veya nakden kendisine iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili, dava dilekçesinde belirtilen arsaların tamamının muris ... ......a ait olmadığını 9274 ada 18 parselde bulunan binada 4 dairesi bulunan müvekkilinin bu dairelerinin babasının arsa payından değil kendi arsa payından geldiğini, esasen bu parseldeki payın bir kısmını dava dışı...' dan satın altığını, 9284 ada 20 parselde bulunan binada ise davalının 1 daire ve dükkanının bulunduğunu bunların da babasının payından değil kendisine ait arsa payından geldiğini ve bu şekilde edindiğini, 9288 ada 39 parseldeki arsanın 1/3 payının davalının eşinin adına verildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

2. Diğer davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile mirasta denkleştirme koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 13.04.2023 tarihli kararı ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; a. Mirasbırakan tarafından mirasçılara yapılan sağlararası kazandırmaların, mirasçının miras payına mahsuben yapıldığı ölçüde denkleştirmeye tâbi olacağını, kanun koyucunun tüm miras hukukunda temel prensip olarak göz önünde bulundurduğu "miras bırakanın iradesinin önceliği" kuralını denkleştirme hususunda da devam ettirdiğini,

b. TMK'nın 669/1 inci maddesinde "....miras paylarına mahsuben elde ettikleri..." lafzından, mirasbırakanın iradesinin açık bir şekilde ortaya konmasının gerektiğinin anlaşıldığını, mirasbırakanın müspet veya menfi nitelikte bir irade ortaya koymadığı durumda ise TMK'nın 669 uncu maddesinin devreye girdiğini, denkleştirmede bakılacak ilk şeyin murisin verirken "bu değerin payına mahsubendir" demesi olduğunu, ancak muris hiçbir şey dememişse ikinci adımda kanun koyucunun onun yerine bu ifadeyi kullanıp kullanmadığına bakıldığını, kademeli olarak yapılan bu değerlendirme ile verilen maddi değerin denkleştirmeye konu olup olmadığının saptandığını,

c. Murisin altsoyuna henüz hayattayken bir mal varlığı devrettiği bir durumda bu kazandırmanın denkleştirmeye tabi olduğunu,

d. Dava konusu edilen taşınmazların bir kısmının murisin oğulları olan ... ile ...’ın babalarından aldığı ... 1. Noterliğinin 09.08.1988 tarihli vekaletnamesindeki yetki kötüye kullanarak kendileri ile eşleri, kızları ve diğer üçüncü kişiler adlarına devredeerek mirasçılardan mal kaçırdıklarını

e. İlk Derece Mahkemesince, mirasta denkleştirme hükümleri gereğince rapor hazırlaması için iki hukukçu, bir gayrimenkul değerlendirme uzmanından oluşan Bilirkişi Kurulundan rapor istendiğini, hukuki değerlendirme içeren 04.01.2021 tarihli raporun etkisinde kalınarak hüküm kurulduğunu, Bilirkişi Kurulu raporunun HMK'nın 279/4 maddesine aykırı olduğunu, ayrıca 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 3. maddesinin 2. fıkrasına da aykırı olduğunu ve bu durumda Anayasa’nın 36. maddesinde ifadesini bulan adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, mirasta denkleştirme istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,