Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5590 K.2023/6615

Taraflar arasında görülen atanmış mirasçılık belgesi verilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı dava dilekçesinde; miras bırakanı ...'ın 11.12.2010 tarihinde vefat ettiğini, ...'nın 20.12.2000 tarihinde düzenlediği vasiyetname ile kendisini ve kardeşi ...'i mirasçı tayin ettiğini, İstanbul 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1463 Esas sayılı vasiyetnamenin açılması istemli davada atanmış mirasçılara müteveffaya ait mirasçılık belgesinin ibrazı hususunda yetki ve süre verildiğini belirterek Süreyya Hilmiye Aşkın tarafından mirasçı tayin edildiğine ilişkin mirasçılık belgesinin verilmesini talep etmiştir.

2. Katılan ... , 24.05.2016 tarihli karar celsesinde, İstanbul 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1463 Esas sayılı vasiyetnamenin açılması istemli davada mirasçı sıfatıyla taraf olduğunu, eldeki davayı açmak için kendisine de yetki ve süre verildiğini belirterek davaya katılma talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP

Dava, Hazine’ye ihbar edilmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.05.2016 tarihli ve 2013/296 Esas, 2016/533 Karar sayılı kararıyla; muris Süreyya Hilmiye Aşkın'ın 11.12.2010 tarihinde vefat etmesi nedeni ile mirasçıların miras sebebiyle Hazineye karşı istihkak davası açma ... saklı kalmak üzere mirasçısının Hazine olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde katılan ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 21.09.2020 tarihli ve 2016/14944 Esas, 2020/5179 Karar sayılı ilâmında; davacının talebi 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 598 inci maddesinde belirtilen atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren belge verilmesi istemine ilişkin olup, TMK'nın 598/2 nci maddesi doğrultusunda atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı belgesi verilmesi gerekirken murise ait mirasçılık belgesinin düzenlenmesi ile yetinilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “Davanın kabulü ile, muris tarafından düzenlendiği anlaşılan 20/12/2000 tarihli el yazılı vasiyetname gereği ... ve ...'in murisin terekesinde bulunan "Bakırköy, ... Cad. 21 Nolu Bina 7 Nolu Daire ve içinde bulunan eşyalarda"; "Beyoğlu ... Sok. No:41' de bulunan evde" ; murisin İstanbul'da bulunan bankalardaki vadeli hesaplarındaki paraları yönünden 1/2' şer hisse ile atanmış mirasçı olduklarının tespitine ve verasetin bu şekilde sübutuna” karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ihbar olunan Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

TMK’nın 598 inci maddesinin birinci fıkrasında yasal mirasçılara, ikinci fıkrasında ise atanmış mirasçılar ile vasiyet alacaklılarına bu konumlarını gösterir belge verileceğinin düzenlendiğini, açılan davada yasal mirasçılığa ilişkin karar verilmesinin isabetli olduğunu, atanmış mirasçılığın belirlenmesinin yasal mirasçılığın önüne geçemeyeceğini, Devletin mirasçılığının belirlenmesinin kamu düzeninin sağlanmasına yönelik olduğunu ileri sürerek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, atanmış mirasçılık belgesi verilmesi isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

TMK'nın 598 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünde, başvuru üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere Sulh Mahkemesince mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verileceği, aynı maddenin ikinci fıkrası hükmünde de, mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa mirasçılar veya başka vasiyet alacaklıları tarafından bir ay içinde itiraz edilmediği takdirde lehine tasarrufta bulunulan kimseye de atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren bir belge verilmesinin gerektiği açıklanmıştır.

Aynı maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları hükmünde, mirasçılık belgesinin geçersizliğinin her zaman ileri sürülebileceği ve ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkının saklı olduğu açıklanmıştır. Anılan madde metninden de anlaşılacağı üzere atanmış mirasçı belgesi verilmesi talebinin vasiyetnamenin açılmasına dair karar veren mahkemeden talep edilmesi zorunlu değildir.

Bunun yanında atanmış mirasçılık TMK'nın 598 inci maddesi gereğince yasal mirasçılığı ortadan kaldıran bir neden değildir.

3. Değerlendirme

Somut olayda, davacı ve katılan talebinin atanmış mirasçı olduklarına dair mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin olduğu, TMK'nın 598 inci maddesinin ikinci fıkrasında ölüme bağlı tasarrufa itiraz edilmediği takdirde ilgilisine atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren belge verileceğinin düzenlendiği, oysa ki davacı tarafın taleplerinin dayanağı olan 20.12.2000 tarihli el yazılı vasiyetnamenin iptaline ilişkin İstanbul 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/426 Esas sayılı dosyasında Hazine tarafından dava açıldığı anlaşılmıştır.

Hazine tarafından ikame edilen vasiyetnamenin iptaline yönelik davanın sonucuna göre Hazinenin hukuki durumu etkileneceğinden hükmü temyiz etmesinde hukuki yararı olduğu değerlendirilerek, yerel Mahkemece vasiyetnamenin iptaline ilişkin dava dosyası getirtilerek incelenmesinin ardından HMK’nın 165 inci maddesi uyarınca bekletici mesele yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle; İhbar olunan Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,