Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5671 K.2024/899

Taraflar arasındaki tapu kaydındaki ipotek şerhinin terkini istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili. İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 149 ada 7 parsel sayılı 57,00 m² yüzölçümlü kargir evin tamamının 21.02.1992 tarihinde 1069 yevmiye sayılı işlemle "...

Vakfı" adına tescil edildiğini, taşınmazın kaydında ise ... lehine 27.01.1931 tarih ve 147 yevmiye No.lu işlemle şerhedilmiş bir (1) yıl süreli, 920,00 ETL (Eski Türk Lirası) borç karşılığı ipotek bulunduğunu, taşınmazın vakıf adına tescil edildiği tarihe kadar fek edilmediği gibi, vakfa intikalinden bugüne kadar da 20 yılı aşkın zaman geçmesine rağmen ipotek alacaklısı ...'un kendisi veya kanuni varisleri tarafından hak iddiasıyla müvekkili idareye müracaat eden olmadığını,

ipotek alacaklısının ve ipoteğin konulma nedeninin açıklanamadığı durumlarda devleti temsilen Hazineye davanın yöneltilmesinin yeterli olduğundan bahisle huzurdaki davada husumetin Hazineye yöneltildiğini ileri sürerek; ... Vakfı adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydındaki 27.01.1931 tarih ve 147 yevmiye sayılı ipotek şerhinin kaldırılmasını, (gerek duyulduğunda bedelin bloke edilmesi veya tayin edilecek kayyım hesabına yatırılması suretiyle hüküm tesisini) talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili ipoteğin terkini davasına bakmakla görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu, davalının husumet ehliyeti olmadığını, husumet ehliyeti yokluğundan ve görevsizlik nedeniyle davanın reddi gerektiğini belirterek; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 13.10.2015 tarihli ve 2014/172 E., 2015/369 K. sayılı kararıyla; davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin, yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi 20.03.2019 tarih ve 2016/9209 E., 2019/2532 K. sayılı ilamında; "...Somut olayda; incelenen ve ipotek aktinin çerçevesini tayin eden resmi akit tablosu içeriğinden ipoteğin, 27.01.1931 tarihinde 92.00,00 ETL için tesis edildiğinin anlaşıldığı, açıklanan bu niteliğe göre ipoteğin, kesin borç (karz) ipoteği olduğu, Türk Medeni Kanunu'nun 875. maddesine göre kesin borç (karz) ipoteğinin, anapara yanında, gecikme faizini ve icra takibi yapılmışsa takip masraflarını da güvence altına aldığı,

alacaklı, ipoteğin fekki için anaparanın dışında takip masraflarını ve geçen günlerin faizlerini de isteyebileceğinden, ipoteğin kaldırılmasına ancak anaparanın, gecikme faizinin, icra takibi yapılmışsa takip giderlerinin ödenmesi halinde karar verilebileceğinden taşınmaz malikinin ödeme iddiası varsa bu iddiasının da yazılı delille kanıtlanmasının zorunlu olduğu,

ancak borçlu, anapara ipotek miktarından bir kısmını ödemiş veya depo etmişse yine de davanın reddi gerekir ise de, “çoğun içinde az da vardır” kuralı uyarınca Tapu Sicil Tüzüğü'nün 31/2 maddesi hükmüne göre ipotek bedelinden ödenen bölümün kütüğün düşünceler sütununda gösterilmesi gerektiği, bütün bu açıklamalar doğrultusunda mahkemece yapılması gereken iş; ipotek alacaklısının araştırılması ve bulunması halinde husumet tevcihi;

bulunamadığı ve bilinmediğinin tespiti halinde Tapu Sicil Müdürlüğü'nün yasal hasım olduğu kabul edilerek dava, kesin borç (karz) ipoteğine ilişkin bulunduğundan, taraflardan alacaklının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıp yapmadığını sorup saptamak, icra takibi varsa bu dosyayı getirtmek, resmi akit tablosundaki sözleşme hükümlerini gözetmek suretiyle alacaklının anapara dışında isteyebileceği gecikme faizi ile icra takibi yapılmışsa takip giderlerini gerek görülürse bilirkişiye hesaplatmak, bunların toplamını alacaklıya ödenmek üzere davacıya depo ettirmek, eksiksiz depo edilirse ipotek şerhini terkin etmek,

kısmen ödeme yapılırsa davanın reddine karar verilmekle beraber ödenen bölümü kütüğün düşünceler sütununda gösterilmesine karar vermek olduğundan, değinilen yönler gözetilmeden eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin, başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararında; "...Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda tüm noksanlıklar ikmal edilip, ipotek bedelinin de davacı tarafça mahkeme veznesine depo edildiği..." gerekçesiyle; davasın kabulüne, kayıt maliki ... Vakfı olan "İstanbul ili, ...ilçesi, ... Mahallesi, 149 ada 7 parsel sayılı taşınmaz" üzerinde bulunan 27/01/1931 tarihli, 1. derecede, 92.000,00 ETL bedelli, alacaklı ... lehine konulan ipotek şerhinin kaldırılmasına, talep edilmesi ve kararın kesinleşmesi halinde depo edilen bedelin mirasçılara miras payları oranında ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek bozulmasını istemiş, başka temyiz sebebi ileri sürmemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tapu kaydındaki ipotek şerhinin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1009 uncu maddesi uyarınca; "...şerhedilebileceği kanunlarda açıkça öngörülen diğer haklar tapu kütüğüne şerhedilebilir. Bunlar şerh verilmekle o taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir."

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un 1023 üncü maddesi uyarınca; "Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.”

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR