Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5846 K.2024/4763

Taraflar arasındaki (mirasçı alacaklısının açtığı) mirasın (gerçek) reddinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine; öte yandan, kamu düzeni nedeniyle hükmün kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalı taraf aleyhine Kayseri İcra Müdürlüğü'nün 2020/56549 sayılı dosyası ile ilamlı icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine konu borcu karşılayabilecek mal varlığının bulunmadığının tespit edildiğini, bu nedenle davalının vefat eden babasından intikal eden mal varlığı değerleri üzerine haciz konulduğunu, davalının murisin mirasının gerçek reddine yönelik dava açtığını, amacının alacaklılardan mal kaçırmak olduğunu ileri sürerek, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 617. maddesine dayalı olarak Kayseri 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/717 Esas ve 2020/717 Karar sayılı mirasın gerçek reddine dair kararının iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde; davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin kendisine ait miras hakkından kardeşleri ile yaptığı protokol ile feragat ettiğini, müvekkilinin ilgili borcu ödeyecek durumunun da aslında bulunduğunu ve müvekkilinin kendisi açısından icra takibi kapsamında aciz durumu belirlenmeden bu davanın açılmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.06.2022 tarihli ve 2020/301 Esas, 2022/187 Karar sayılı kararıyla; "...davalının Kayseri 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 02.07.2020 tarihli ve 2020/717 Esas, 2020/717 Karar sayılı ilamı ile murisinden kendisine intikal eden mirası kayıtsız şartsız reddettiği, mahkeme ilamının 02.07.2020 tarihli olduğu, eldeki davanın ise 07.07.2020 tarihinde açıldığı, dolayısıyla TMK'nın 617/1 hükmüne göre davanın süresinde açılmış olduğu,

davalının murisinden kendisine intikal eden mirası kardeşleri ile yapmış oldukları protokol doğrultusunda aralarındaki alacak borç ilişkisinden kaynaklı olarak reddettiğini beyan ettiği, ancak davalının bu iddiasının soyut nitelikte kaldığı ve bu hususun davalı tarafça ispat edilemediği..." gerekçesiyle davanın kabulü ile "Davalının Kayseri 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/717 Esas ve 2020/717 Karar sayılı dosyasında almış olduğu mirasın gerçek reddi kararının iptaline" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Kararın hukuka aykırı olduğunu, 2.Müvekkilinin muris babasından kalan miras hakkından yaptığı protokol gereğince feragat etmiş olduğunu, 3.Zira, bu konuda birçok tanığın dinlenmiş olduğunu, 4.Müvekkilinin mal kaçırma durumunun söz konusu olmadığını, 5.Müvekkilinin borcu ödeyecek durumunun da bulunduğunu, 5.Müvekkilinin aciz içinde bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, 6.Davanın açılmasının kötü niyetli olduğunu, 7.Kararın eksik inceleme sonunda verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 26.10.2023 tarihli ve 2022/2608 Esas, 2022/1798 Karar sayılı kararında belirtilen "...davanın kabulüne karar verilmesi yerinde ise de hükümde 'Mirasın Türk Medeni Kanunu'nun 617/2 maddesi gereğince resmen tasfiyesine' şeklindeki bir ibareye yer verilmesi gerekirken hükmün bu yönden eksik olduğu gözetilerek kamu düzeni yönünden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve yeniden hüküm tesis edilmesinin gerektiği..." gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurun esastan reddine; öte yandan, kamu düzeni nedeniyle hükmün kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Kararın hukuka aykırı olduğunu, 2.Müvekkilinin muris babasından kalan miras hakkından yaptığı protokol gereğince feragat etmiş olduğunu, 3.Zira, bu konuda birçok tanığın dinlenmiş olduğunu, 4.Müvekkilinin mal kaçırma durumunun söz konusu olmadığını, 5.Müvekkilinin borcu ödeyecek durumunun da bulunduğunu, 6.Müvekkilinin aciz içinde bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, 7.Davanın açılmasının kötü niyetli olduğunu, 8.İcra dosyasında taşınır ve taşınmaz mal sorgulamasının yapıldığını, 9.Müvekkilinin tüm borcuna karşılık hissesini devretmediğini, 10.Kararın eksik inceleme sonunda verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, (mirasçı alacaklısının açtığı) mirasın (gerçek) reddinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 617. maddesi.

3. Değerlendirme 3.1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3.2.Mirasçının murisinin terekesindeki borçlardan sorumlu olmasını engelleyen hukuki bir yol olarak mirasın reddi müessesesi bulunmaktadır. Bu müessesenin kötü niyetli olarak kullanılması sonucu tereke alacaklılarının zarar görmesi ihtimal dahilinde olup söz konusu alacaklılar, murisin mirasçısının alacaklıları olabileceği gibi murisin kendi alacaklıları da olabilmektedir. TMK, murisin mirasçısının alacaklılarının korunması yönünden 617. maddeyi düzenlemiş iken; murisin kendi alacaklılarının korunması için ise 618. maddede düzenlemiştir.

3.3.Eldeki dava, murisin mirasçısının alacaklılarının korunmasına yönelik mirasın reddinin iptaline ilişkin olup TMK’nın 617. maddesinde, “Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse; alacaklıları veya iflâs idaresi, kendilerine yeterli bir güvence verilmediği takdirde, ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali hakkında dava açabilirler. Reddin iptaline karar verilirse, miras resmen tasfiye edilir. Bu suretle tasfiye edilen mirastan reddeden mirasçının payına bir şey düşerse bundan, önce itiraz eden alacaklıların, daha sonra diğer alacaklıların alacakları ödenir. Arta kalan değerler ise, ret geçerli olsa idi bundan yararlanacak olan mirasçılara verilir” şeklinde düzenlenmiştir.

3.4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,