Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/1196 K.2024/2097

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı; davalılar .... A.Ş. ve ... ve ... Bankası A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 08.07.2005 tarihinde vefat eden müvekkillerinin murisi ...’ın terekesinin borca batık olduğunu belirterek mirasın hükmen reddini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılardan... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; mirasın hükmen reddi talebi yönünden 3 aylık sürenin geçtiği bu çerçevede davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini; davacıların iyi niyetli olmadıkları ve davanın haksız açıldığını ileri sürülerek davanın esastan da reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.03.2022 tarihli ve 2019/147 Esas, 2022/80 Karar sayılı kararı ile davacıların miras bırakanları ...'ın 08.07.2005 tarihinde vefat ettiği, davacı mirasçıların ... Veraset ve Harçlar Vergi Dairesine murislerinin ölümü sebebiyle veraset ve intikal vergi beyannamesi vermiş olduğu, bu beyannamede de belirtilen muris ...'ın ... Bankası hesabında bulunan 1.605,90 TL'yi davacıların aldıkları, davacıların bankadan murisin parasını almalarıyla murisin terekesini sahiplenmiş oldukları anlaşıldığından mirasın hükmen reddini talep etmeleri dürüstlük kuralına aykırı olacağından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 30.03.2022 tarih ve 2019/147 Esas, 2022/80 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 08.12.2022 tarihli ve 2022/4639 Esas, 2022/7591 Karar sayılı ilâmında; davacıların, murislerinin ölümünden sonra yasal yükümlülüklerini yerine getirerek veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermiş olmaları, bunun yasal süre içinde verilmemesinin sorumluluk yaratacağı gözetildiğinde mirası kabul anlamında bir davranış olarak yorumlanamayacağı, kaldı ki davacı mirasçılar tarafından ilgili bankadan alınan 1.605,90 TL'nin tereke pasifine göre cüzî bir miktar olup, bu davranışın mirası kabullenme olarak değerlendirilemeyeceği gözetilmeden davanın reddine karar verilmesi hatalı olduğundan mahkemece,

murisin vefat tarihi itibariyle taşınmaz, araç, banka kaydı gibi terekenin aktifini etkileyecek unsur ya da unsurlarının bulunup bulunmadığının araştırılması için ilgili tapu, emniyet ve banka müdürlüklerine yazı yazılması gerekli olup, çıkan sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında Daire bozma kararına uyularak yapılan araştırma neticesinde murisin ölüm tarihi itibarıyla pasifinin aktifinden fazla olduğu ve terekesinin bu haliyle borca batık olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar .... A.Ş. ve ... ve ... Bankası A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

1. Davalı .... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; açılan davanın müvekkili şirketi zarara uğratmayı amaçladığını, davacıların red süresi içerisinde mirası kabul anlamına gelen tarzda işlemlerde bulunduklarını, murisin borçları nedeniyle davacılar aleyhine açılan davaların takip edilmesinin mirası kabul anlamına geldiğini, murisin ölümünden itibaren geçen 5 yıllık bir zaman diliminde terekenin borca batıklığı veya murisin aczinin tespit edilmemiş olması da davacıların iyi niyetten uzak davrandıklarını gösterdiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... ve ... Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; yerel mahkemece eksik inceleme neticesinde mirasın borca batık olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verildiğini, murisin ölüm tarihi itibariyle derdest olan Gebze 2. İş Mahkemesinin 2013/323 Esas sayılı dosyasındaki alacak talebini terekenin pasifine dahil ederek kesinleşmeyen bir alacağın varlığı itibariyle terekenin borca batık olduğuna yönelik karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, murisin ölümünden sonra ... ödemesinden kalan bakiye 1.605,90 TL'nin yasal varislerine ödenmesi ile mirasçıların mirası kabul anlamına gelen davranışta bulunduğunun sabit olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesinde; "Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır" düzenlemesi yer almaktadır.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak verilmiş olan karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

HUMK'nun 440/III- 1 inci bendi gereğince ilama karşı kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,