Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/1655 K.2025/234

Taraflar arasındaki yargılamanın yenilenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yargılamanın yenilenmesi dilekçesinin temyiz başvuru dilekçesi olarak işleme alınması gerektiği yönündeki kararı doğrultusunda; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Talep edenler vekili dava dilekçesinde özetle; muris ...'un hissedarı bulunduğu Balıkesir ili, Edremit ilçesi, Zeytinli Köyü, Kireçli kuyu mevki 4411 parselde kayıtlı taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesi istemi ile Edremit Sulh Hukuk Mahkemesinin 1999/559 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davada 18/02/2004 tarihli karar ile taşınmazın umum arasında açık ihale ile satılmak suretiyle hissedarlar arasındaki ortaklığın giderilmesine karar verildiğini ve kararın 21/12/2004 tarihinde kesinleştiğini, yargılama sırasında ...'a ilanen tebligat yapılarak taraf teşkilinin sağlandığını, ancak bu tebligatın usulsüz olduğunu,

tapu müdürlüğünce hissedar ...'un ismi ... olarak bildirildiğinden yargılama ve kararın ... adına yürütüldüğünü, bu usulsüzlük nedeniyle muris ...'un davadan haberinin olmadığını, savunma hakkı ve diğer tüm yasal haklarının engellendiğini, bu nedenlerle; yargılamanın yenilenmesi istemlerinin kabulüne, kesinleşmiş mahkeme kararının kaldırılarak yargılamanın yeniden yapılmasına, haksız davanın reddine ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Karşı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "ileri sürülen sebebin yargılamanın yenilenmesi sebeplerinden olmadığı" gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilen Edremit Sulh Hukuk Mahkemesinin 1999/559 esas sayılı dosyasında davalı olarak ...'un gösterildiği bilahare bu kişiye dava dilekçesinin ilanen tebliğ edildiği daha sonra Tapu Müdürlüğünce hatalı olarak paydaşın ... olduğu şeklinde kayıt gönderilmesi üzerine gerekçeli kararın ... adına ilanen tebliğine karar verilerek kararın kesinleştirildiği ve satış aşamasına geçildiği,

kararın kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, mahkemece ... mirasçılarının sunmuş oldukları yargılamanın yenilenmesi dilekçesinin karar tarihi itibariyle temyiz yasa yolu açık olmakla temyiz dilekçesi olarak kabulü ile dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay'a gönderilmesi gerekmektedir. Bu sebeple mesmu olmayan yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair karar verilmesi doğru olmuştur...." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili, ortaklığın giderilmesi davasında, dava konusu taşınmaz hissedarı muris ... adına usulsüz tebligat yapıldığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesine ilişkin kesinleşen hükme yönelik yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir.

1. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

2. Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27 nci maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü hâlinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

3. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gerekir.

4. Savunma hakkı, Anayasa'nın 36 ncı maddesi ile güvence altına alınmış olup 6100 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinde de “hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hâkim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hâkim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya davetle zorunludur.

4. Yargılamanın iadesi istenen dava davalısı, şu anda ölmüş olan muris ... adını yapılan tebligatlar usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğinden, davalıdan başka bir kişi, ... adına ilanen tebligatlar yapılıp yargılama bu kişi adına sürdürüldüğünden, davada usulüne uygun olarak taraf teşkili sağlanmadığından maddi hukuk yönünden kesinleşmiş bir karar bulunmayıp istemin, yargılamanın yenilenmesi olarak değil; temyiz talebi olarak kabulü ile işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

3. Her ne kadar Mahkemece hükmün 21.12.2004 tarihinde kesinleştiğine dair şerh verilmiş ise de; davalılardan ... adına yapılan tebligatlar usulsüz olduğundan, taraf teşkilinin sağlandığı ve kararın kesinleştiği kabul edilemez. Bu durumda Mahkemece, davalı ve ölü olan ...'un mirasçılarına dava dilekçesinin usulüne uygun tebliği ile taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasının incelemesi gerekirken bu hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, Edremit 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1999/559 Esas, 2004/61 Karar sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Edremit 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1999/559 Esas, 2004/61 Karar sayılı dosyasında yer alan 21.12.2004 tarihli kesinleşme şerhinin KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi hükmünün BOZULMASINA, Peşin alınan harcın ilgililere iadesine,