Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/1987 K.2025/566

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; mülkiyeti Hazineye ait ... Kaleiçi barınak, rıhtım, yolcu salonu ve müştemilatı ile ... Yat limanı mendirek ve rıhtımlarının bulunduğu ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi, 776 ada 25 parsel sayılı dalga kıran nitelikli taşınmaz, 776 ada 22 parsel sayılı iskele nitelikli taşınmaz, 776 ada 26 parsel sayılı iskele nitelikli taşınmaz, 776 ada 21 parsel sayılı iskele nitelikli taşınmaz, 776 ada 24 parsel sayılı arsa nitelikli taşınmaz, 776 ada 23 parsel sayılı kargir bina nitelikli taşınmaz, 776 ada 20 parselde kayıtlı arsa nitelikli taşınmazların Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından inşa edilmiş olan kıyı tesislerinin 6237 sayılı Limanlar İnşaatı Hakkında Kanunu'nun 4. maddesi gereğince ilçe belediyelerine devredildiğini, ...

Kaleiçi barınak, rıhtım, yolcu salonu ve müştemilatına ait intifa hakkının 11.03.1958 tarihli ve 4/10077 sayılı Kararname ile dava dışı ... Belediye Başkanlığı lehine tesisi edildiğini, 6360 sayılı Yasa ile ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığının kurulduğunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7/1/f, i, l ve p maddesi gereği dava konusu taşınmazların kullanım ve işletme hakkının büyükşehir belediyesi yetki ve sorumluluğuna girdiğini, dava konusu taşınmazların davacı Belediyeye tahsis edilmesi için Ulaştırma Bakanlığına yapılan başvurunun reddi işleminin iptali için Bakanlık aleyhine açılan davada ...

2. İdare Mahkemesince 2015/698 Esas, 2016/41 Karar sayılı davanın kabulü kararı verildiğini ve karar doğrultusunda davalı Bakanlık tarafından müvekkili Belediye Başkanlığına kullanım ve işletim hakkının 12.05.2016 tarihinde devir ve teslim edildiğini, bu tarihten itibaren kullanım ve işletim hususu müvekkili tarafından yerine getirildiğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazlarda 4721 sayılı Kanun’un 795/2. maddesinin atfı ile TMK'nın 716. maddesi uyarınca müvekkili Belediye Başkanlığı lehine intifa hakkının tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların kullanım hakkının mahkeme kararına bağlı olarak ... Büyükşehir Belediyesine 12.05.2016 tarihinde devredildiğini, ancak yasa ile Büyükşehir Belediyesine söz konusu taşınmazların kullanma ve işletme yetkisi verilmiş olmasına rağmen taşınmazların kaydına intifa hakkının tescil edilmesi gerektiği hususunun yer almadığını, dava konusu taşınmazların işletim ve kullanım haklarının kesin devrine ilişkin idari işlemlerin devam ettiğini, bu nedenle idari işlemler sonucunda başvurabilecek yargı mercinin idari yargı merci olması nedeniyle adli merciler nazarından açılan bu davanın yargı yolunun caiz olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, intifa hakkının taşınmaz mallarda resmî senedin düzenlenerek tapuya tescili ile taşınırlarda ise taşınır eşya üzerindeki zilyetliğin intifa hakkı sahibine geçirilmesiyle kurulacağı, dava konusu taşınmazların davacıya ...

2. İdare Mahkemesinin 2015/698 Esas, 2016/41 Karar sayılı kararına istinaden devredildiği, ancak bu kararın Danıştay 8. Dairesinin 2016/7722 Esas, 2017/3183 Karar sayılı ilâmı ile davanın esası incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulduğu, bozma sonrası yapılan yargılama sonunda davanın esas incelenmeksizin reddine karar verildiği ve karar düzeltme isteminin reddine karar verilmesi üzerine kararın 27.01.2020 tarihinde kesinleştiği, davacının intifa hakkı talebinin dayanağının kalmadığı, 6360 sayılı Yasa ile Büyükşehir Belediyesine dava konusu taşınmazların kullanma ve işletme yetkisi verildiği,

intifa hakkı tescil edilmesi gerektiğine dair hükmün bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu ... kaleiçi barınak, rıhtım, yolcu salonu ve müştemilatı ile ... yat limanı mendirek ve rıhtımlarının kullanım hakkının davacı ...

Belediyesine 12.05.2016 tarihinde devredildiğinin sabit olduğu, davacı vekilinin, kullanım ve işletim hakkı devredilen taşınmazlar üzerine intifa hakkının tescil edilmesi talebinde bulunduğu, davacı belediyeye kullanma hakkı kanunla verildiğinden, kanunun her zaman için kaldırılması veya iptalinin mümkün olduğu, intifa hakkı tescili yönünde parsel maliki idarenin herhangi bir muvafakati ve iradesi bulunmadığı gerekçesiyle esastan ret kararı karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde.

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından inşa edilmiş olan ... kaleiçi barınak, rıhtım, yolcu salonu ve müştemilatının, kale önü rıhtımları ile doğu mendireğinin, ikmal inşaatı rıhtımlarının ve ilave rıhtımlarının 12.05.2016 tarihli geçici devir teslim tutanağı ile müvekkili Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na devredildiğini, kıyı tesislerinin toplu ulaşım hizmetleri kapsamında işletme devirlerinin yapılması hususunda 28.05.2020 tarihli ve 99 sayılı Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı alındığını, alınan Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı gereğince protokol imzalanarak aynı tarihte MUTTAŞ'a yer tesliminin yapıldığını,

devir teslim tutanağı ile dava konusu taşınmazların intifa hakkının müvekkili Belediye Başkanlığında olsa da söz konusu intifa hakkının tapu sicil müdürlüğüne tescili gerektiğini, dava konusu yerlerin kullanım hakkının müvekkili idareye ait olduğunun sabit olduğunu, karara esas alınan idare mahkemesinin vermiş olduğu kararda, ilk başta müvekkili Belediye tarafından açılan davayı 6360 sayılı Yasa kapsamında kabul edildiğini, Danıştay incelemesi sonucunda verilen kararda, davanın esası incelenmeksizin reddine karar verildiğini, yani mahkemenin sadece usul yönünden inceleme yaptığını,

devir tarihinden itibaren dava konusu yerlerin 6360 sayılı Yasa kapsamında müvekkili Belediye tarafından kullanıldığını beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, intifa hakkı tescili istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR