Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/2027 K.2024/2949

Taraflar arasındaki ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile hükmün kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu 3558 ada 4 parsel sayılı taşınmazda paydaş olduğunu, taşınmazda bir kısım paydaşların hisselerinin tamamını 07.03.2022, 11.05.2022 ve 17.06.2022 tarihli satış işlemi ile davalı ... devrettiğini, bu satışa yönelik müvekkiline davalı tarafından ihbarda da bulunulmadığını, müvekkilinin bu dava ile ön alım hakkını kullanmak istediğini belirterek, dava konusu taşınmazda davalı adına olan hisselerin tapu kaydının iptali ile müvekkili davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; payını müvekkile satan eski paydaşlar ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, bu nedenle payların müvekkil adına devredildiğini, dava konusu hisseler yönünden satış işlemi yapılmış ise de bu satışların gerçek bir satış olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01.03.2023 tarihli ve 2022/307 Esas, 2023/120 Karar sayılı kararı ile; "...dava konusu temlik işlemlerin dosya arasına alınan Ereğli .... Noterliği ve Kemer .... Noterliğince düzenlenen arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri gereği yapılmış olduğu, bu nedenle davacıya ön alım hakkı bahşedecek ve yasanın aradığı anlamda gerçek bir satış işleminin bulunmadığı..." gerekçesiyle, "...davanın reddine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ile davalının kendi ustası olan... arasında akdedilen kat karşılığı inşaat sözleşmesinin, eldeki davanın açılış tarihinden sonra yapıldığını, bu durumun sözleşmenin muvazaalı olduğunu gösterdiğini, davalı tarafından dosyaya sunulan kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin hiç birinde müvekkili davacının taraf olarak yer alamadığını, bu nedenle sözleşmelerin geçersiz olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.11.2023 tarihli ve 2023/1043 Esas, 2023/2431 Karar sayılı kararı ile; "....somut olayda kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu edilen davaya konu taşınmaz yönünden, taşınmazdaki paydaşlarının tamamıyla sözleşme yapılmadığı, bunun yanı sıra sözleşmeyi yapan paydaşlar haricindeki diğer paydaşlarca, kat karşılığı inşaat sözleşmesine muvafakat verildiğine dair dosyasına bir evrak da sunulmadığı, 4721 sayılı TMK 692 nci maddesi uyarınca bir kısım paydaşların katılımıyla yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin geçersiz olduğu,

bu durumda geçersiz olan bir sözleşmeye hukuki bir sonuç bağlanmayacağı... davalının davaya konu taşınmazın diğer paydaşları aleyhine ortaklığın giderilmesi davası açmış bulunduğu ve davalının davacının ön alım hakkını kullanmasının önüne geçmek maksadıyla hareket ettiği kanaatinin hasıl olduğu..." gerekçeleriyle "...davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılmasına... yeniden hüküm tesis ile... davanın kabulüne ...davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına kayıt ve tesciline..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV.C) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazda fiili taksim bulunup bulunmadığı hususu ile taşınmazın imar düzenlemesi sonucu oluşup oluşmadığı hususunun mahkemece araştırılmadığını, parselde fiili kullanımın halen devam ettiğini, kat karşılığı inşaat sözleşmesi nedeniyle dava konusu payların finansman olarak müvekkile devredildiğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

.... İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, 732 nci maddesinde;“Paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını tamamen veya kısmen üçüncü kişiye satması hâlinde, diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilirler.” hükmü yer almaktadır.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

.... Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,