Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/2178 K.2024/3193

Taraflar arasında tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; dava konusu 3745 parselde kayıtlı taşınmazın 11.11.1965 tarihinden bu yana ... adına kayıtlı olduğunu, ...’in 11.11.1965 tarihi ile 13.02.1969 tarihleri arasında bilinmeyen bir tarihte vefat ettiğini, 13.02.1969 tarihinde ...’in tek mirasçısı olan kızı davalı ...’in ...

3. Noterliğince düzenlenen 7510 yevmiye numaralı taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile dava konusu taşınmazı ...’e satmayı vaat ettiğini ve aynı tarihte zilyetliğini ...’e devrettiğini, ...’ün taşınmazı aralıksız olarak 24.06.1986 tarihine kadar kullandığını ve bu tarihte taşınmazın zilyetliğini ...’a devrettiğini,...’ın da aynı şekilde taşınmazı aralıksız olarak kullandıktan sonra 04.09.1996 tarihinde taşınmazın zilyetliğini davacıya devrettiğini, o tarihten bu yana taşınmazın zilyedi olduğunu ileri sürerek olağanüstü zamanaşımı nedeni ile taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili; davanın reddini savunmuştur.

2. Dahili davalı ...; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 03.09.2015 tarihli ve 2005/266 Esas, 2015/359 Karar sayılı kararıyla; davalı ...’in dava tarihinde ölü olduğu ve ölü kişiye karşı dava açılamayacağı gerekçesiyle dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 22.11.2018 tarihli ve 2018/14979 Esas, 2018/19071 Karar sayılı ilamıyla; “...mahkemece, davanın niteliği itibariyle taraf teşkilinin sağlanabileceği ve HMK'nın 124 üncü maddesi uyarınca taraf teşkilinin sağlanmasının mümkün olup olmadığı değerlendirilmeden, evrak üzerinden yapılan inceleme sonucunda ölü kişi aleyhine dava açılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmektedir.

Mahkemece yapılacak iş, HMK’nın 124 üncü maddesi de değerlendirilerek davacı vekilinden Hazinede hasım gösterilmek suretiyle kayıt malikinin mirasçılarını gösterir mirasçılık belgesinin alınması ve isimleri geçen kişilerin davaya dahil edilmek suretiyle taraf teşkilinin sağlanması, ondan sonra dayanılan sebepler gözönünde tutularak iddia ve savunma çerçevesinde taraf delillerinin eksiksiz olarak toplanıp birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, bu yönler göz önünde tutulmaksızın ölü kişiler aleyhine dava açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir...” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; bozma ilamı doğrultusunda kayıt malikinin veraset ilamı alınarak mirasçılarının davaya dahil edildiği, dava konusu taşınmazın 1965 yılından itibaren tapulu olup ...'in taşınmaza malik olmadığı gibi alınan veraset ilamına göre mirasçı da bulunmadığı, tapuya kayıtlı taşınmazın adi yazılı sözleşme ile devrinin geçersiz olduğu ve zilyetlikle ediniminin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 1. Verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,

2. Dava dilekçesindeki aşamalar izah edilerek sonuca varılması için satış vaadi sözleşmesinin geçerliliğinin irdelenmesine gerek olmadığını,

3. Davanın olağanüstü kazandırıcı zamanaşımına dayalı açıldığını ve bu yönde koşulların incelenmesi gerektiğini,

4. Dava konusu taşınmazın kamu malı olmadığını,

5. Kayıt malikinin 1975 yılında vefat ettiğini,

6. Vekil edeni lehine TMK’nın 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şartların oluştuğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, TMK’nun 713 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları gereğince tapunun hukuki değerini yitirdiği gerekçesiyle açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713 üncü maddesi,

3. Değerlendirme 1. Somut olayda; Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmesine rağmen bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğini söylemek imkanı yoktur.

2. Şöyle ki; Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin bozma ilamında “...davacı vekilinden Hazinede hasım gösterilmek suretiyle kayıt malikinin mirasçılarını gösterir mirasçılık belgesinin alınması ve isimleri geçen kişilerin davaya dahil edilmek suretiyle taraf teşkilinin sağlanması, ondan sonra dayanılan sebepler gözönünde tutularak iddia ve savunma çerçevesinde taraf delillerinin eksiksiz olarak toplanıp birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği...” ifade edilmesine rağmen Mahkemece hasımsız mirasçılık belgesi üzerinden taraf teşkili sağlandığı gibi gerekçeli kararda ölüm nedenine dayalı tapu iptal tescil istemine yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmadan sonuca gidilmesi hatalıdır.

3. O hâlde Mahkemece, uyulan bozma ilamı doğrultusunda, davacı vekilinden Hazine hasım gösterilmek suretiyle kayıt malikinin mirasçılarını gösterir mirasçılık belgesinin alınması ve isimleri geçen kişilerin davaya dahil edilmek suretiyle taraf teşkilinin sağlanması, bundan sonra davada dayanılan "ölüm" hukuki sebebine dayalı tapu iptal-tescil iddiası ve savunma çerçevesinde değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Yukarıdaki paragraflarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,