Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/2332 K.2024/3493

Taraflar arasındaki taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili, davalılardan ... vekili ve davalı ... mirasçısı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekili ve davalı ... mirasçısı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne kesin olarak karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmiş, 19.03.2024 tarihli ek karar ile ilamın kesin olması nedeniyle, temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Ek karar davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu taşınmaz 21 ada 1 No.lu parselde kayıtlı taşınmazdaki muris ...'tan 1/7 hissesini ... 1. Noterliğinin 14.03.2002 tarih ve 1555 yevmiye nolu satış vaadi senedi ile satın aldığını, ayrıca yine hissedarlardan muris ...'dan da bu yerdeki annesinde kalan hissesini ...

1. Noterliğinin 18.04.2003 tarihli ve 2199 yevmiye No.lu satış sözleşmesi ile satın aldığını, iki defa imar uygulaması geçiren taşınmazların parsel numaralarının değiştiğini, imar uygulamasından sonra belediye sorgulamasında söz konusu arazide 18 nci madde uygulandığını ve parselinin değiştiğini belirterek, 386 ada 4 parsel ile 334 ada 6 No.lu parseldeki davalılar adına oluşan hisselerin iptali ile müvekkilinin adına tapuya tesciline, mümkün olmadığı takdirde şimdilik 5.000,00 TL tazminata karar verilmesini talep etmiş, tazminat isteğini 530.169,82 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 21 ada 1 parselde hisse sahibi babası ...'dan 06.02.1987 tarihinde ... Noterliğinin 2340 yevmiye numaralı gayrimenkul hisse satış vaadi senediyle hissesini satın aldığını ve 11.06.2003 tarihinde bu satış vaadini tapuya şerh ettirildiğini, daha sonra bu yerin toplamda babası üzerindeki 3/7 hisseyi kendi adına aldığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile bir parselde ... diğer parselde dava dışı şahsın malik olması dolayısıyla ifâ imkansızlığı nedeniyle taşınmazları devir ve temlik yükümünü yerine getiremeyen vaad borçlularının, ifâ edemediği bu edim yerine karşı tarafa yani vaad alacaklısına tazminat ödeme yükümlülüğü söz konusu olacağından, tapu iptal ve tescil talebinin reddine, yeni oluşan iki ayrı parsellerin 1/7'şer hisse değeri olan 176.719,94 TL'nin ayrı ayrı davalılar tarafından davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... mirasçısı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin talebinin davalı ... adına kayıtlı olan 1/7 hissenin iptaline yönelik olduğunu, davalı ...'ın taşınmazı bilerek ve haksız şekilde üzerine aldığını, satıcı ile alıcının baba oğul olup müvekkilinin taşınmazı almasını bilmemesinin mümkün olmadığını, davalı ... ve ... hem tapu iptali hem de tazminat yönüyle sorumlu olduklarını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; diğer davalıdan satın alınan payın annesinden kalan taşınmazdaki pay olup bunun taşınmazın 1/28'e isabet ettiğini buna rağmen 1/7'nin değerine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, hükmün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin murisinin annesinden isabet eden 1/28 payın satış vaadine konu olduğu bilirkişi raporuyla belirlenmesine rağmen 1/7 pay üzerinden karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, hükmün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile; dava konusu parselin 2015 yılında yapılan imar uygulaması ile 334 ada 11 (eski 6 parsel) ve 386 ada 7 parsel (eski 4 parsel) olduğu, davalı ...'ın babası ile davacı arasındaki satış vaadi sözleşmesini bildiği ve muvazaalı olarak taşınmazı devraldığının kabulü gerektiği, davalı ...'a yönelik davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddinin doğru olmadığı, davalı ...'ın 2003 tarihli satış vaadi sözleşmesiyle yalnızca annesi ...'tan intikal eden payı satmış olup dosyadaki bilgi belge ve veraset ilamlarından bu payın 1/28 olduğu,

taşınmazdaki ... payı elden çıkmış olması nedeniyle tazminata karar verilmesinde bir isabetsizlik yok ise de.

1/28 payının değeri yönüyle tazminata hükmedilmesi gerekirken 1/7 pay üzerinden tazminata karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin ve davalı ... mirasçısı ... vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına, tapu iptali-tescile ve tazminata karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş, 19.03.2024 tarihli ek karar ile ilamın kesin olması nedeniyle, temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen öncelikle ek karara karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur .

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazın değerinin düşük belirlendiğini, taraflarınca aldırılan 25.03.2024 tarihli gayrımenkul değerleme uzmanı bilirkişi raporundaki ile davada alınan bilirkişi rapor arasındaki değerler arasında 5 kattan fazla fark bulunduğunu, muvazaa olmadığını, kendisi ile yapılan sözleşmenin önceki tarihli olduğunu, satış vaadi borçlusu tapu maliki değilse tapu iptal ve tescil talep edilemeyeceği, mirasçılar arasında 1978 tarihli fiili taksim sözleşmesi yapıldığı, sonrasında yapılan satış vaadi sözleşmesinin imkansızlık sebebiyle hükümsüz olduğunu dava konusu taşınmazın imar görmekle 2 parsele ayrıldığını, iki parselde de 1/7 oranında tapu iptal ve tescile karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklı tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Anayasa'nın 36 ncı maddesinin 1 nci fıkrası uyarınca herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Mahkemeye erişim hakkı, Anayasa’nın 36 ncı maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir unsurudur. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde de herkesin kişisel hak ve yükümlülükleriyle ilgili her türlü iddiasını mahkeme önüne getirme hakkı güvence altına alınmıştır. Buna göre, mahkeme kararlarına karşı kanun yolu başvurusunda bulunma hakkı, adil yargılanma hakkı kapsamındadır.

3. Değerlendirme Taşınmaz satış vaadine dayalı tescil istemine ilişkin davalarda dava değeri, sözleşmeye konu taşınmaz yahut taşınmazdaki hissenin dava açma tarihindeki değeridir. Mahkemece, 16.09.2014 tarihli keşif sonrası alınan 23.10.2024 tarihli bilirkişi raporu ile 386 ada 4 parselde ...'n hissesine düşen 3/7 pay 292.846,97 TL; 334 ada 6 nolu parselde 386 ada 4 parselde ...'n hissesine düşen 3/7 pay 237.312,86 TL olarak belirlenmiştir. Bu durumda; hissenin değeri 176.719,94 TL, (530.159,82/3) taşınmazın toplam değeri 1.237.039 ,58 TL'dir.

Davalı ... vekili, sözleşmeye konu 1/7 hisse değerinin daha fazla olduğunu savunmuş ve buna ilişkin 25.03.2024 tarihli gayrımenkul değerleme uzmanı bilirkişi raporunu ibraz etmiştir.

Bu itibarla, tarafların adil yargılanma hakkı ve mahkemeye erişim hakkı kapsamında taşınmazın ve sözleşmeye konu hissenin değerinin tereddüt bırakmayacak şekilde temyiz kesinlik sınırı kapsamında kalıp kalmadığının belirlendikten sonra bir karar verilmek üzere ek kararın kaldırılarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Bölge Adliye Mahkemesince verilen 19.03.2024 tarihli ek kararın ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,