Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/2353 K.2024/3889

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı, maliki olduğu 548 parsel sayılı taşınmazın 3.898,18 m²’lik kısmına davalı şirket tarafından haksız şekilde müdahalede bulunulduğunu, müdahale sonucu taşınmazın bir kısmının Botan çayı altında kaldığını, tarım arazisi olan taşınmaza zorla dere yatağı statüsü kazandırılmak istendiğini ileri sürerek davalının el atmasının önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Davacı vekili yargılama sırasında, eski hale getirme bedelinin tespiti ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla taşınmaza el atmanın önlenmesini ve 1.000,00 TL üzerinden eski hale getirme bedelinin davalıdan tahsilini istediklerini dile getirmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davaya konu parselin nehir yatağı içinde kalan kısmında heyelanlardan kaynaklanan sediment birikmesinin su basmasına, normal enerji üretiminde onaylı proje dışına çıkılmasına neden olduğunu, mevcut elektrik üretim projesinin müştemilatı haline gelmesi nedeniyle kamu yararı kararı alınması için müracaatta bulunulduğunu, somut durumda asıl ihlali gerçekleştiren tarafın davacı olduğunu, Botan çayının söz konusu bölgede yön değiştirmesi nedeniyle 548 No.lu parselin bir kısmının artık nehir yatağı haline gelerek kanun ve yönetmelik hükümlerine göre özel mülkiyetin kullanımından çıktığını,

davacının yapmış olduğu doldurma işlemi nedeniyle olası feyazan durumunda Kirazlık HES tesisinin su baskınına maruz kalacağını, davacının ihlalinin DSİ ve teknik bilirkişiler tarafından da tespit edilerek sabit hale geldiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. YEREL MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, "davalının müdahalesinin kamu yararı kararma dayandığı gerekçesiyle davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 03.02.2015 tarihli ve 2014/669 Esas, 2015/112 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 06.03.2019 tarihli ve 2019/155 Esas, 2019/2358 Karar sayılı ilamında belirtilen; "...548 parsel sayılı taşınmazın davacı adına kayıtlı olduğu, davalı şirketin kayıttan ve mülkiyetten kaynaklanan bir hakkının olmadığı, dava dışı DSİ Genel Müdürlüğünce de tamamlanmış herhangi bir kamulaştırma işlem ve/veya işlemlerinin bulunmadığı, davacının mülkiyet hakkına üstünlük tanınmak suretiyle dava konusu taşınmaz başında uzman bilirkişi kurulu eşliğinde yeniden keşif yapılarak var ise müdahale edilen alanların her türlü tereddütten uzak olacak şekilde ölçekli ve koordinatlı krokide gösterilmesi,

ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar vermesi doğru görülmemiştir..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, "...davanın kabulü ile 548 parsel (yeni 781) sayılı taşınmazın 15.06.2021 havale tarihli fen raporu krokisinde B harfi ile gösterilen 4.563,58 m²'lik kısmına davalı şirketin müdahalesinin önlenmesine, davacı tarafın talebi ile bağlı kalınarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL eski hale getirme bedelinin 23.07.2014 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." karar vermiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 16.03.2022 tarihli ve 2019/838 Esas ve 2022/87 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.01.2023 tarihli ve 2022/6089 Esas, 2023/514 Karar sayılı ilamıyla; “ ...1. Dosya içeriği ve toplanan delillerden dava, el atmanın önlenmesi talebiyle 1.000,00 TL dava değeri üzerinden harç ödenmek suretiyle açıldıktan sonra 30.01.2015 tarihli raporda belirtilen 6)97,21 m² yerin eski hale getirme bedeli üzerinden davacı, eksik harcı ikmal etmiştir. Ancak el atmanın önlenmesi istemli davalarda dava değeri, el atılan arazinin değeri olduğundan tespit edilen bu değer üzerinden peşin harcın alınması, bu zorunluluk yerine getirildiği takdirde davaya devam edilmesi gerekmektedir.

2. (1) numaralı bentte belirtilen eksiklik giderildikten sonra el atmanın önlenmesi talebi yönünden yapılacak incelemede; Dosya kapsamında alman ilk bilirkişi raporunda davacıya ait taşınmazda davalı tarafın yol açması sırasında çıkan hafriyat nedeniyle el atılan yerin 697,21 m² büyüklüğünde olduğu, bozma sonrası alınan son bilirkişi raporunda ise hafriyatın geniş bir alana yayıldığı ve toplamda 4.563,58 m²'lik bir alana el atıldığı tespit edilmiştir.

Öte yandan davalı taraf cevabında ve temyizinde, taşınmazını tarım arazisi haline getirmek isteyen davacının yaptığı çalışmalar nedeniyle hafriyatın oluşabileceğini dile getirmiştir.

Hal böyle olunca davacının arazisinde yer alan hafriyatın tamamının davalının eylemleri sonucu oluşup oluşmadığı, davalının eylemleri sonucu oluştuğu kanaatine varılırsa tam olarak hangi miktarda alanı kapsadığının şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Bu nedenle dava konusu taşınmaz başında gerekirse tekrar keşif yapılarak var ise; müdahale edilen alanların her türlü tereddütten uzak olacak şekilde ölçekli ve koordinatlı krokide gösterilmesi, 3091 sayılı Kanun uyarınca Tillo Kaymakamlığınca yapılan işlemler de birlikte değerlendirilerek oluşacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3. Kabule göre de, davacı dava dilekçesinde açıkça el atmanın önlenmesi talebinde bulunmuş olup eski hale getirme bedelinin iadesi isteminde bulunmamıştır. Davacı vekili, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin bozma ilamı sonrası 14.03.2022 tarihli dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında el atmanın önlenmesi ile eski hale getirme tazminatının fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ödenmesini talep etmiş, bu talebini usulüne uygun harçlandırmaksızın dava açarken yatırmış olduğu 1.000,00 TL üzerinden kabulünü istemiştir. Hal böyle olunca ıslah suretiyle yeni bir talep eklenemeyeceğinden ıslahın usulüne uygun olduğundan söz edilemez. Bu nedenle eski hale getirme bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesi de doğru değildir.

4. Bozma nedenine göre, davacı ve davalı vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, 1. Dava konusu taşınmazın Ilısu Barajı ve Hidro Elektrik Barajı kapsamında davalı idarece kamulaştırma işlemi yapılmaksızın el atıldığı ve bu haliyle el atmanın haksız olduğu,

2. Her ne kadar ıslah dilekçesi ile eski hale getirme talebinde bulunmuş ise de usulüne uygun dava dilekçesinde bu yönde bir talebi olmadığı,

3. Islah dilekçesi ile yeni talep eklenemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu “...180 ada 1 parsel (eski 781 parsel) sayılı taşınmazda fen bilirkişisi tarafından hazırlanan 27.10.2023 tarihli krokili raporda "B" harfi ile gösterilen 4.563,51 m²'lik yere davalı şirket tarafından yapılan...” el atmanın önlenmesine, eski hale getirme talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukanda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamı uyulmasına rağmen gereklerinin yerine getirilmediğini, eksik harcın ikmal edilmediğini, dosya kapsamındaki yazışmaların dikkate alınmadığını, dava konusu taşınmazın bizzat davacı tarafından doldurma işlemine tabi tutulduğunu, davalının herhangi bir müdahalesi olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, mülkiyet hakkına dayalı el atmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 683 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve karann gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

HUMK'nın 440/III-1, 2, 3 ve 4 üncü bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna,