Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/2822 K.2024/4331

Taraflar arasında görülen ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı...mirasçıları ... vd. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; İzmir ili, Dikili ilçesi, Çandarlı Mahallesi, 1307 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın öncekle aynen taksim yolu ile bu taleplerinin kabul görmemesi halinde ise ortaklığın satış yolu ile giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar yargılama aşamasındaki beyanlarında, ortaklığın aynen taksim yolu ile giderilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.12.2014 tarihli ve 2011/222 Esas, 2014/413 Karar sayılı kararı ile; "...davanın kabulü ile dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığının genel açık artırma suretiyle satılarak giderilmesine ..." karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Yargıtay Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Yargıtay 14. (Kapatılan) Hukuk Dairesinin 11.03.2019 tarih ve 2019/3841 Esas, 2019/8431 Karar sayılı ilamıyla "...taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesinin doğru görülmediği..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 04.10.2023 tarihli ve 2020/84 Esas, 2023/969 Karar sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan inceleme ve araştırma sonucu; "...davanın kabulü ile, dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın 12.08.2022 tarihli fen bilirkişi raporu ekinde şekil 2'de yer alan şekilde taksim yolu ile giderilmesine..." karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda (IV.B) numaralı bendinde belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı...mirasçıları ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı...mirasçıları vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkillerince dava konusu taşınmazda elbirliği hükümlerine göre paydaş olan davalı ... Öğe'den 2,92 m² yerin satış vaadi sözleşmesi ile satın alındığını, bu haliyle müvekkiller adına müstakil parsel oluşturma imkanının doğduğunu, satış vaadi sözleşmesinin tapudaki payları değiştirmediği gerekçesiyle Mahkemece taleplerinin reddedildiğini belirterek, kararın bu yönden bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 698 inci ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

2. Paydaşlığın giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ve tarım arazilerinin niteliği ile imar mevzuatına göre aynen taksimin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

3. Aynen bölünerek paylaştırmanın (taksimin) mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

4. Aynen bölünerek paylaştırma (taksim) halinde teknik bilirkişiye ifraz projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde ise ilgili belediyeden, belediye dışında ise İl İdare Kurulundan bölüşmenin (taksimin) mümkün olup olmadığı sorulur.

5. Belediye Encümeni veya İl İdare Kurullarınca 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun bulunması halinde onaylanması gereken ifraz projesinde kimlere nerelerin verileceği, bu konuda paydaşlar aralarında anlaşamazlarsa hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir.

7. Onay makamından olumsuz cevap gelmesi halinde paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.

8. Somut olaya gelince; dava konusu taşınmazın, 12.08.2022 tarihli fen bilirkişi raporu ekinde şekil 2'de yer alan (A) seçenekli ifraz projesine ait krokide 413,97 m² alana denk gelen (H) harfi ile gösterilen kısmının, hissedarlardan ..., ...mirasçıları olan ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ... ile .....mirasçılarından ..., ..., ...'na tahsis edilerek davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda (V.C.3.2 ve V.C.3.3) numaralı benttlerde izah olunduğu üzere, paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılması mümkün değildir. Paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremeyecektir. Tarafların bu yönde anlaştıklarına dair dosyada bir belge de bulunmamaktadır.

Mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, açıklanan nedenle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan sebeplerle; Davalı...mirasçıları ... vd. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

HUMK'un 440/III-2 nci bendi gereğince ilama karşı karar düzeltme yolunun kapalı bulunduğuna,