Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/3197 K.2024/5488

Mahkemece tapu kaydındaki şerhin terkini davasında bozma ilamı sonrası davanın kabulüne dair verilen karar, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA VE BİRLEŞTİRİLEN DAVA

I.a.

Asıl davada davacı İSKİ Genel Müdürlüğü vekili dava dilekçesinde özetle, Terkos-Kağıthane III. İsale Hattına rastlayan taşınmazlar hakkında Orman İdaresince 12.3.1996 tarihinde müvekkiline 49 yıl müddetle kullanma izni verildiğini, esasen bu su isale hattının çok eskiden yapılmış olup 40 yılı aşkın süredir müvekkilinin kullanım ve işletmesinde olduğunu, bilahare isale hattının geçtiği taşınmazların kadastro çalışmaları sonucu orman sınırları dışına çıkarılarak ... adına tespit edildiğini, bu arada müvekkilince bu taşınmazların kamulaştırılması için yönetim kurulu kararı alındığını ancak tapu devir işleminin gerçekleştirilemediğini,

kadastro tespit komisyonunca anılan taşınmazlar her ne kadar ... adına tespit edilmiş ise de fiili durum nedeniyle tespit tutanaklarında bu taşınmazların İSKİ kamulaştırma sahası olduğunun belirtildiğini, ancak aynı güzergahta olmasına rağmen her nedense 404, 459 ve 468 parsel sayılı taşınmazların tespit tutanaklarına İSKİ işgalindedir şeklinde şerh düşüldüğünü ileri sürerek 404, 459 ve 468 parsel sayılı taşınmazların su isale hattının geçtiği kısmında müvekkili lehine irtifak hakkı tesis edilerek tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

I.b. Birleştirilen davalarda davacı Hazine vekili; Eyüp 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin birleştirilen 1999/472 Esas sayılı dosyasında, müvekkili adına tespit edilen 459 parsel sayılı taşınmazın; yine aynı mahkemenin birleştirilen 1999/484 Esas sayılı dosyasında 468 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağının beyanlar hanesindeki “İSKİ işgalindedir” belirlemesinin yasal dayanağı bulunmadığından terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II.a. Asıl davada davalılar Hazine ve Orman Genel Müdürlüğü vekilleri davanın reddini savunmuştur. II.b. Birleştirilen davalarda davalı İSKİ vekili davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme 26.05.2015 tarihli kararıyla; asıl davada 404 parsel sayılı taşınmaza ilişkin dava tefrik edilmiş, dosyada kalan parsellerle ilgili davada davalı Orman idaresi aleyhine açılan davanın husumetten reddine, davalı Hazine aleyhine açılan davanın kabulü ile dava konusu 459 ve 468 parsel sayılı taşınmazlarda davacı İSKİ lehine irtifak hakkı tesis edilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Yargıtay Bozma Kararı

1. Hükmü, davalı - birleştirilen davacı Hazine vekili temyiz etmiştir.

2. Yargıtay ( Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 09.05.2019 tarihli, 2016/16906 Esas, 2019/4211 Karar sayılı ilamında "... mahkemece birleştirilen davalar hakkında bir hüküm kurulmamıştır.

Öte yandan, ...Valiliği Defterdarlık Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığının dosyada mevcut 18.02.2013 tarihli yazısında; eski 459 ve 468 parsel No’lu taşınmazların kadastro çalışmalarına tabi tutulması neticesinde yeni 102 ada 2 parsel ve 103 ada 9 parsel sayılı taşınmazların oluştuğu, 102 ada 2 parselin M.gayri ayni haklar, şerhler, beyanlar, rehinler kısmında beyan olarak “iş bu taşınmazın tamamı Terkos Kağıthane İski İsale Hattında bulunmaktadır.

6831 sayılı Kanunun 2-b maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmıştır. Davalıdır.” ibaresinin yer aldığı; cinsi İski İsale hattı olan 103 ada 9 parselin M.gayri ayni haklar, şerhler, beyanlar, rehinler kısmında beyan olarak “6831 sayılı kanunun 2-b maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmıştır.

Davalıdır.” ibaresinin yer aldığı belirtilmiş olup; yine ...Valiliği Defterdarlık Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığının dosya arasında mevcut 19.12.2013 tarihli, havalesiz yazısında anılan taşınmazların yeniden İSKİ İsale hattı vasfıyla tescil edildiği ancak malik hanelerinin boş olduğu, idarelerinin İSKİ aleyhine dava açılmasına yönelik bir talimatının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

Davanın aşamaları itibariyle gelinen bu noktada halen anılan taşınmazlar bakımından mülkiyet hakkının tespitiyle tescile dair bir hüküm kurulmamış olup taşınmazların malik hanesinin boş bırakıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda, öncelikle taşınmazların mülkiyetine ilişkin olarak birleştirilen davalar bakımından hüküm kurularak, daha sonra irtifak hakkı tesisi talebi değerlendirilmelidir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davalar tefrik edilmiş, birleştirilen davalarda; dava konusu taşınmazların ... adına 16.12.2018 tarihinde tespit ve tescil edildiği, mülkiyet hakkının tespitiyle tesciline yönelik uyuşmazlığın sona erdiği gerekçesiyle konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Birleştirilen davalarda davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; A.Birleştirilen davaların konusunun 459 ve 468 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydında yer alan davalı İSKİ'nin işgalinde olduğu şerhinin terkini istemi olduğunu, B.Mahkemece, dava konusu taşınmazlar Hazine adına tespit ve tescil edildiğinden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

B.1.Davalar, tapu kaydındaki "taşınmaz İSKİ'nin kullanımındadır." beyanlarının terkini istemine ilişkindir.

B.2.6100 sayılı Kanunun “Taleple bağlılık ilkesi” başlığını taşıyan 26. maddesi gereğince “Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.”

B.3.Eldeki davalar, birleştirilen davalar olup konusu dava konusu taşınmazların beyanlar hanesindeki "İSKİ'nin kullanımındadır" belirtmesinin terkini istemine ilişkindir. Dava konusu taşınmazların tapu kaydında beyanın halen mevcut olduğu anlaşılmıştır.

B.4.İSKİ tarafından Hazine ve Orman Genel Müdürlüğü aleyhine açılan irtifak hakkı tesisi istemli davada İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2024 günlü 2019/329 Esas, 2024/269 sayılı kararı ile davalı Hazine yönünden davanın reddine, davalı Orman Genel Müdürlüğü yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş, davanın temyiz aşamasında olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece, irtifak hakkı tesisi istemli davanın da değerlendirilerek, dava konusu taşınmazların tapu kaydının beyanlar hanesindeki belirtmenin terkini istemi hakkında bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR