Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/3818 K.2025/3006

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-birleştirilen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerine ait ... parsel sayılı taşınmazın bir kısmının davalı tarafından işgal edildiğini, davalının müvekkillerinin arazisine komşu olan ... No.lu parseli satın aldıktan sonra sürekli sınırı kaydırarak müvekkillerinin arazisini işgal etmesi nedeniyle el atmanın önlenmesini, davalının işgal ettiği taşınmazda yaptığı binanın yıkılmasını, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla başlangıçta 100,00 TL olmak üzere geriye dönük beş yıllık haksız işgal tazminatının (ecrimisil) faiziyle beraber davalıdan alınarak müvekkillerine ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP VE BİRLEŞTİRİLEN DAVA

Davalı-birleştirilen dava davacı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ... parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, söz konusu taşınmazda 1950'li yıllarda gerçekleştirilen kadastro çalışmaları sırasında, ölçümlerin krokilerden sayısal verilere aktarılırken yapılan hesap hataları sonucu, taşınmazın yüz ölçümünün tapu kaydında yazılı olandan ve fiili kullanımdan farklı olarak tespit edildiğini, söz konusu hatanın düzeltilmesi için Şanlıurfa Kadastro Müdürlüğüne başvuruda bulunduklarını, gelen cevap yazısında hatanın kendilerinden kaynaklandığının belirtildiğini,

müvekkilinin komşu parsel sahibi davalılar ile sorunlar yaşadığını ve haksız yere müvekkili hakkında suç duyurusu ve Şanlıurfa 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/193 Esas sayılı dosyası ile el atmanın önlenmesi talebi ile dava açıldığını belirterek; müvekkiline ait ... parsel ile davalılara ait ... parselin hatalı çizilen sınırlarının yeniden çiziminin yapılmasına karar verilmesini, aksi hâlde iyiniyetli olarak taşınmaz üzerine inşa ettiği yapıların değeri dikkate alınarak tapu iptali ve tescil kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davanın kabulüne birleştirilen davanın ise reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-birleştirilen dosyada davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı-birleştirilen dosya davacı vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; eksik bilirkişi raporuyla hüküm kurulduğunu, eksik inceleme ve araştırma yapıldığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl davada mülkiyet hakkına dayalı el atmanın önlenmesi, kâl ve ecrimisil, birleştirilen dava ise yüzölçümü düzeltilmesi, ikinci kademede tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Kural olarak taşınmaz üzerinde yapılan bina ve inşaat, o yerin tamamlayıcı parçası (mütemmim cüz’ü) olup, hukuksal durumu arza bağlıdır.

Dava ehliyeti davada taraf olma ehliyetidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 50. maddesinde medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanların, davada taraf ehliyetine de sahip olacağı hüküm altına alınmıştır. Yasa hükmünde belirtildiği üzere taraf ehliyeti, medeni hukuktaki hak ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir. Maddede gerçek ve tüzel kişi ayırımı yapılmaksızın, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanların davada taraf ehliyetine de sahip olacağı belirtilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 27. maddesi hükmü uyarınca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi haklarıyla bağlı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Hemen belirtilmelidir ki; el atmanın önlenmesi ve yıkım istekli davaların dayanılan hakkın bulunduğu taşınmaza haklı ve geçerli bir neden olmaksızın el atan kişiler ile yıkım kararı verilmesi hâlinde bu karardan hakları etkilenecek kişilere yöneltilerek açılması gerektiği kuşkusuzdur. Bu tür davalarda, davalı yıkımına karar verilen yapıların bulunduğu taşınmazların tüm kayıt maliklerinin davalı olarak davada yer alması zorunludur. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir.

Somut olaya gelince; dava, davacıya ait ... No.lu parsel üzerindeki davalı tarafından inşa edilen yapı hakkında açılmıştır. Ancak yapı tamamen davacıya ait taşınmazda kalmayıp, dava dışı ... No.lu parsele de taşkın hâldedir. Bilirkişi raporunda yapıda herhangi bir derz ve aks girişi bulunmadığından yapının kısmen yıkılmasının teknik olarak mümkün olmadığını belirtmiştir. Bu hâliyle davacının taşınmazında davalı tarafından inşa edilen yapının yıkılması kararının yerine getirilmesi hâlinde dava dışı kişilere ait taşınmazda bulunan yapının da yıkılması sonucu doğacaktır.

Bir dava sonucu kurulacak hüküm açık anlaşılır çelişkisiz ve uygulanabilir olmalıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığı esastan çözümleyen hükmün infaz kabiliyeti taşıması, ilâmın yerine getirilmesi sırasında şüphe ve tereddüt uyandırmaması gerekir.

Bazı durumlarda birden fazla kişiye karşı birlikte dava açılmasında maddi bir zorunluluk olmadığı hâlde hukuki ilişkinin daha doğru sonuca bağlanmasını sağlamak için, birden fazla kişiye karşı dava açılması zorunludur. Bu durumda şekli bakımdan mecburi dava arkadaşlığı söz konusudur.

El atmanın önlenmesi ve yıkım istekli davaların dayanılan hakkın bulunduğu taşınmaza haklı ve geçerli bir neden olmaksızın el atan kişi ile yıkım kararı verilmesi hâlinde bu karardan hakları etkilenecek kişilere yöneltilerek açılması gerekir.

Yukarıda açıklandığı üzere; yıkımına karar verilen taşınmazın bir kısmının dava dışı taşınmazda olması ve yıkım hâlinde dava dışı taşınmaz malikinin de durumdan etkileneceği tespit edildiğinden, ... parsel sayılı taşınmaz maliki ... davaya dâhil edilerek taraf teşkili tamamlandıktan sonra davanın esasının incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken taraf teşkili tamamlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR