Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/662 K.2024/6000

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu 58 38... parsel sayılı taşınmazda paydaş olduğunu, davalının da 60 17... parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, ancak müvekkilinin hissedar olduğu taşınmazda davalının kendisine ait olmayan yeri kullandığını ileri sürerek elatmanın önlenmesini ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 2011 yılı Ocak ayından itibaren şimdilik 50.000,00 TL ecrimisilin müvekkiline ödenmesini talep etmiştir. 2.Yargılama aşamasında davacı, taşınmazdaki payının tamamını ..., ... ve ...'a 10.07.2018 tarihinde satış yoluyla devrettiğinden adı geçen kişileri yargılamaya davacı sıfatı ile devam etmişlerdir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin taşınmazı 60 yılı aşkın süredir belediye ve derneğin kendisine teslim ettiği sınırlar içinde kullandığını, bir tecavüz var ise müvekkilinin bunda kusurunun bulunmadığını, 1958 yılında çıkan büyük yangın sonrasında çarşı içindeki dükkanların büyük bir bölümünün harap olduğunu, belediye ve çarşı derneğince dükkanların bugünkü kullanım şekilleriyle yaptırılarak 1960 yılında sahiplerine teslim edildiğini, taşınmazda müvekkilinin inşaat yapmasının mümkün olmadığını, zira taşınmazların eski eser niteliğinde olduğunu, bir kayma varsa bundan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını,

el atmanın önlenmesi talebinin yasal dayanağının olmadığını, hukuki ve fiili imkansızlığın söz konusu olduğunu, ecrimisil talebinin koşullarının oluşmadığını ve talep edilen ecrimisil miktarının da fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.09.2022 tarihli ve 2021/210 Esas, 2022/320 Karar sayılı kararındaki "....... Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun ilgili kararları ile 18.02.20 18... .05.2022 tarihli heyet raporları gereği sorunun ilgili Belediyeler ve Kadastro Müdürlüğü’nce çözülmesinin gerektiği, bu süreç tamamlanana dek mevcut durumun devam ettirilmesinin mütalaa edildiği, kötü niyetli bir kullanımının da olmadığı..." gerekçesiyle tüm talepler yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 14.12.2023 tarihli ve 2023/551 Esas, 2023/2039 Karar sayılı kararıyla; "...dava konusu taşınmazların ve taşınmazdaki binaların mevcut durumunun bölgede 1958 tarihinde çıkan yangından sonra inşa edilen yapıların parsel içerisine hatalı olarak inşa edilmesinden kaynaklandığı, 1977 yılında kurul tarafından taşınmazın korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilmesi nedeni ile dava konusu yapıların kurulun izni ve denetimi ile yapıldığı, bu halde yapı maliklerinin kötüniyetli olmadıklarının anlaşıldığı..." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine oy çokluğuyla karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili,

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki muhalefet şerhinde de belirtildiği üzere dosyada yer alan bilirkişi raporlarında müvekkillerine ait taşınmazın davalı tarafından haksız olarak kullanıldığının belirtildiğini,

2.Davalının taşınmazı kullanmasının herhangi bir hak ve sözleşmeye dayanmadığını,

3.Davalının bu konuda korunabilecek hiçbir hakkının bulunmadığını,

4.Mülkiyet hakkının temel bir hak olduğunu,

5.Taşınmazdaki mevcut durumun davalıya kendisine ait olmayan bir parseli kullanma hakkını veremeyeceğini,

6.Müvekkillerinin mağdur olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

1.Ecrimisil talebine yönelik yapılan incelemede; uyuşmazlığa konu parselin bulunduğu Eski ..... Han’ın 15. yy ikinci yarısında inşa edildiği, 1958 yılında ..... Kapalı Çarşı ve Hanlar Bölgesinde çıkan yangın sonucu batı bölümü ile kısmen kuzey bölümünün ayakta kaldığı, yanan bölümlerinin yeniden inşa edildiği, Eski ..

Han'ın, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu Başkanlığı'nın 09.07.1977 tarihli kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edildiği, dosya kapsamında alınan Kadastro Müdürlüğü'nün yazısına göre söz konusu yere ait kadastro çalışmalarının 1935 yılında kesinleştiği, tesis kadastrosundaki binaların konumu ile yenileme paftasındaki binaların konumları arasındaki farklılığın, tesis kadastrosundan sonra bölgede çıkan yangında yanan yerlerin yerine sonradan yapılan binaların parsellerin içerisine hatalı olarak inşa edilmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Hâl böyle olunca; tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda ecrimisil talebine dair belirtilen gerekçelere göre bu talebe yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiş olup buna yönelik temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2.El atmanın önlenmesi talebine yönelik yapılan incelemede; davacının anayasal mülkiyet hakkına dayanarak eldeki elatmanın önlenmesi davasını açtığı açıktır. Yargılama sırasında alınan 17.05.2022 tarihli bilirkişi raporundan anlaşılacağı üzere davalının davacının taşınmazına 8.0 64... 'lik müdahalesinin olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda mahkemece yapılması gereken, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "Bir işin yapılmasına veya yapılmamasına dair olan ilamlar" başlığı altındaki 30 uncu maddesi gözönünde bulundurulmak suretiyle davacıya mülkiyet hakkını teslim etmek bu doğrultuda davalının elatmasının önlenmesine karar vermek olmalıdır (HGK, 08.11.2023 tarihli ve 2021/8-467 E., 2023/1063 K.).

VI.KARAR