Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/976 K.2024/2094

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı; davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Bolvadin ilçesi, Dişli kasabası, ... Mevkii, 1206 parselde kayıtlı taşınmazdaki bulunan ortaklığın fiili kullanıma uygun olarak eşit miktarda ikiye ayrılarak kadastro krokilerinde B ile gösterilen kısmın davacı adına C ile gösterilen kısmın davalı adına hükmen tescilinin yapılarak ortaklığın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı adına usulüne uygun olarak tebligat yapılmış, davalı duruşmada alınan beyanında; taşınmazın eşit şekilde bölünmesini kabul etmediğini, fiili kullanıma göre belirlenen bilirkişilerin hazırlamış olduğu iki No.lu krokide belirtildiği gibi ivaz ilavesi karşılığında aynen taksime karar verilmesini istemiştir.

II. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 12.10.2021 tarih 2020/225 Esas, 2021/755 Karar sayılı kararı ile bozma kararına uyularak yeniden keşif yapılmış ve değer belirlenmiş, bozma kararı doğrultusunda belirlenen bedel, davalı tarafından depo edildikten sonra davanın kabulüne; dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesine, 31.08.2020 havale tarihli teknik bilirkişi raporunda 2 No.lu kroki ile belirtildiği şekilde B (265,78 m²) harfi ile gösterilen taşınmazın davacı ...'ne verilmesine; C (424,66 m²) harfi ile gösterilen taşınmazın davalı ...'ne verilmesine, davacı hissedara ödenmek üzere ivaz ilave bedeli olarak Mahkeme veznesine depo edilen 15.888,00 TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

III. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararları

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 15.09.2022 tarihli ve 2022/1761 Esas, 2022/5219 Karar sayılı ilamı ile Dişli Belediyesinin 07.07.2020 tarihli yazısında ifraz krokisinde A harfi ile belirtilen 174,40 m²'lik kısmın imar planında yol olarak yer aldığı ve bu yerin kamuya terk edilmesi gerektiği belirtildiğinden dava konusu parselin ivaz ilavesiyle de olsa aynen taksimi için A harfi ile gösterilen yerin yola terkinde tarafların rızası gerektiği, bu hususun yanı sıra aynen taksim nedeniyle bölünen taşınmazda davacı aleyhine oluşan değer kaybı nedeniyle 15.888,00 TL ivazın tamamlanmasına karar verilmişse de 07.09.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda.

2 numaralı krokide belirtilen fili paylaşıma göre davacıya 265,97 m², davalıya 424,66 m² alan isabet edebileceği, dava konusu taşınmazın bitişik nizam 2 kat konut müsaadeli olduğu, davacıya isabet edecek olan kısımda her bir katta 2 daire olmak üzere 2 katlı toplam 4 daireli bina yapılabileceği,

davalının hissesine düşecek olan kısımda ise her bir katta 4 daire olmak üzere 2 katlı toplam 8 daireli bir bina yapılabileceği belirtildiğinden oluşan fark nedeniyle de tespit edilen ivazın dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşıldığından mahkemece yeniden bilirkişi raporu alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma kararına uyularak yeniden keşif yapılmış ve değer belirlenmiş, tarafların beyanları alınmış, bozma kararı doğrultusunda belirlenen bedel davacı tarafından depo edildikten sonra davanın kabulüne; dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesine, 23.05.2023 havale tarihli teknik bilirkişi raporunda 2 nci alternatif olarak belirlenen ve ekindeki krokide gösterilen şekilde B ve E harfiyle belirtilen toplam (348,27 m²) taşınmazın davacı ...'ne verilmesine; C (348,27 m²) harfi ile gösterilen taşınmazın davalı ...'ne verilmesine, Mahkeme veznesine depo edilen 21.731,00 TL'nin karar kesinleştiğinde davalıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı temyiz dilekçesinde; Yargıtay her iki bozma kararında da mahkeme kararını sadece "yeniden keşif yapılmaması ve ivaz değerinin uygun olmaması" gerekçeleri ile bozmuş ve her iki kararda da taşınmaz iki eşit parçaya bölünmemiş, fiili kullanıma uygun olarak taksim edilmiş olduğundan Yargıtay'ın taksim şekli yönünden kararı onadığı, bu nedenle usuli kazanılmış hakkın korunması gerektiğini, her ne kadar samanlığının davacının sınırlarında kaldığı için tarafına ivaz ilave değeri ödenmesine karar verilmiş ise de samanlığının olduğu alanın tarafına verilmesini istediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 628 inci maddesi, 6100 sayılı Kanun'un 27 nci maddesi.

2.Yargısal ve bilimsel içtihatlarda usulî kazanılmış hak ya da usulî müktesep hak olarak adlandırılan bu ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.02.1998 tarih, 1987/2-520 Esas, 1988/89 Karar sayılı ilamında “Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince işlem yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisinin lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli kazanılmış hak denilmektedir...” şeklinde tanımlanmaktadır.

3. Değerlendirme 1.Davacı tarafından açılan ortaklığın giderilmesi davasında aynen taksim suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiş, davacının kararı temyizi üzerine aynen taksime esas alınan krokiye göre sadece bedelin yeniden belirlenmesi yönünden bozma kararı verilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyulmasına rağmen bozma ilamının gerekleri yerine getirilmemiştir.

2. Bozma kararı sonrası yapılan yargılamada bilirkişilerce davacıya ivaz farkı belirlenmeden usuli kazanılmış haklar ihlal edilerek taksime ilişkin bozma hususu yapılmayan kısımlara yönelik önceki karardan farklı karar verilmesi suretiyle yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi hatalı olduğundan bozma nedeni yapılmıştır.

3. Mahkemece yapılması gereken; 07.09.2020 tarihli bilirkişi heyet raporundaki 2 numaralı krokide belirtilen fili paylaşıma göre taksime karar verilip, Dairemizin 15.09.2022 tarihli ve 2022/1761 Esas, 2022/5219 Karar sayılı bozma ilamı uyarınca ivaz farkı belirlendikten sonra davacı hissedara ödenmek üzere ivaz ilave bedeli olarak Mahkeme veznesine depo edilmesine karar verilmektir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,