Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/985 K.2024/1858

Taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil istemiyle ilgili olarak verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Karar; davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalıların mirasbırakanı ... ve ... (...)’in Çatalca 1. Noterliğinin 13.06.1977 tarihli ve 4126 yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmesiyle ... Köyü sınırları içinde bulunan taşınmazları davacı ... ile diğer davacıların mirasbırakanları olan ...’ya satmayı vaad ve taahhüt ettiklerini, satış bedelini aldıklarını, ancak tapuda tescilin sağlanamadığını ileri sürerek 279, 554, 528, 517, 1447, 1452, 1169, 1529, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 2159 ve 2160 parsel sayılı taşınmazlarda, davalıların mirasbırakanları ... ve ... (...) adına kayıtlı bulunan payların iptali ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, davaya cevap vermedikleri gibi duruşmaya da katılmamışlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.05.2013 tarihli ve 2013/6 Esas - 2013/243 Karar sayılı kararıyla; "...Tapu kayıtlarının incelenmesinde; gerek satış vaadi sözleşmesinin tarafı olan ve satmayı vaad eden ... oğlu ... ile ... kızı ... (...)'in ve gerekse davalıların taşınmazlarda hisselerinin bulunmadığı, dava satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davası olup, anılan davanın satış vaadi sözleşmesine taraf olan kayıt malikine karşı açılması gerektiği..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 09.10.2017 tarihli ve 2017/3409 Esas, 2017/7307 Karar sayılı kararıyla;

"...Somut olayda, dava konusu taşınmazlar ile davalılar arasında mülkiyete ilişkin irtibat kurulamadığı gerekçesiyle ve eksik incelemeyle davanın reddine karar verildiği, mahkemece, taşınmazların tapu kayıtlarının tüm tedavüllerini gösterir şekilde tapu müdürlüğünden getirtilmesi ve davacıların da beyanları alınmak suretiyle davalıların tapu kayıtları ile irtibatının sağlanması, gerekirse mirasçılık belgelerinin istenilmesi, tapu kayıtlarıyla davalılar arasında irtibat tespit edilirse davacılar vekiline tapu kaydında idari yoldan düzeltme yapılması, mümkün olmadığı takdirde tapuda isim tashihi davası açmak üzere yetki ve süre verilmesi,

ondan sonra işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerektiği, ancak değinilen hususlar gözardı edilerek, noksan inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...28/03/2023 tarihli celsede verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça eksik harcın ikmal edilmediği, HMK'nın 150. maddesi uyarınca dosyanın ilk kez işlemden kaldırılmasına, eksik harcın ikmal edilmesi halinde yenilenmesine, 3 ay içinde başvurulmadığı takdirde karar verilmek üzere dosyanın ele alınmasına karar verildiği, her ne kadar sonraki süreçte harç ikmali sağlanmış ise de kesin süre herkesi bağlayacağından yasal süre içerisinde eksik harcın tamamlanmadığı..." gerekçesiyle; 6100 sayılı HMK'nun 150. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili: Kararın hukuka aykırı olduğunu, gerekli harcın süresinde tamamlandığı, katılım sağlayamadıkları 28.03.2013 tarihli celsede dosyanın işlemden kaldırıldığını, ancak işlemden kaldırılan dosyaya ilişkin taraflarına bir tebligat yapılmadığını, 28.03.2023 tarihinde dosyanın işlemden kaldırılmasından itibaren üç aylık sürenin son gününün 28.06.2023 Çarşamba olup, bu günün kurban bayramı resmi tatilinin birinci günü olduğunu, resmi tatil günlerinin bitiminden sonra yenileme süresinin son gününü takip eden ilk iş günü olan 03.07.2023 Pazartesi günü harçların yatırılmasına rağmen yenileme taleplerinin mahkemece kabul edilmeyerek 08.09.2023 tarihli celsede davanın açılmamış sayılmasına dair verilen kararın hatalı olup bozulması gerektiğini belirterek; hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinin 4. ve 5. fıkraları; "Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır."

"İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır." hükümlerini içermektedir.

6100 sayılı HMK`nın 93. maddesi; "Resmî tatil günleri, süreye dâhildir. Sürenin son gününün resmî tatil gününe rastlaması hâlinde, süre tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter." hükmünü amirdir.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Ancak; dosyanın işlemden kaldırılması tarihi olan 28.03.2023 tarihinden itibaren üç aylık sürenin son günü 28.06.2023 Çarşamba olup bu gün Kurban Bayramı resmi tatilinin birinci günü olduğu için, resmi tatilin son gününü takip eden ilk iş günü olan 03.07.2023 Pazartesi gününe yenileme süresinin uzadığı ve harçların süresi içinde yatırılmasına rağmen yenileme talebi mahkemece kabul edilmeyerek, HMK'nın 93. maddesindeki ve 150. maddesinin 4. ve 5. fıkralarındaki düzenlemelere aykırı olacak şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin yatırılan harcın yatırana iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,