Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/1521 K.2025/3306

Mahkemece bozma ilâmına uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ada ... parsel (kamulaştırma öncesi ... ada ... parsel) sayılı taşınmazda davacının paydaş olduğunu, davalının 24.11.2016 ve 06.02.2017 tarihlerinde taşınmazda pay satın aldığını iddia ederek satın aldığı paylara ilişkin ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil kararı verilmesi talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin 24.11.2016 tarihinde 139/1120 pay, 06.02.2017 tarihinde ise 279/1120 pay satın aldığını, davacı yanın ikinci satış ile ilgili olarak şufa hakkını kullanmasının hukuken mümkün olmadığını, davalının ilk satış ile taşınmazda paydaş olduğundan ikinci satış yönünden üçüncü kişi konumunda olmadığını, taşınmazın bu sürede oldukça değerlendiğini ve tapudaki satış bedeli üzerinde ön alım hakkı kullanmasının iyiniyete aykırı olduğunu, taşınmazın dava tarihindeki değerinin belirlenerek depo ettirilmesi gerektiğini, aksinin davalının mağduriyetine neden olacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.01.2021 tarihli ve 2020/259 Esas, 2021/18 sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 26.01.2021 tarihli kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 03.03.2022 tarihli kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 03.03.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 11.03.2024 tarihli ve 2024/501 Esas, 2024/1451 Karar sayılı ilâmında; "...dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar olarak üç parçaya ifraz edildiği, tescil hükmü kurulan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ise 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uygulanması sonucu DOP kesintisi yapıldıktan sonra ... ada ..., ... ada ... ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara gittiği anlaşılmaktadır. Mahkemece pasif tapu kaydı üzerinden infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Hâl böyle olunca; Mahkemece, davacının 24.11.2016 ve 06.02.2017 tarihlerinde gerçekleşen iki ayrı pay satışına yönelik ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil talebi bulunduğundan, aktif tapu kayıtlarından kurulacak tescil hükmünde dava konusu olmayan ve davalının üçüncü satışta edindiği payı hesaba katılmadan, infaza elverişli ve talebi karşılar şekilde hüküm kurulmalıdır" gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 1.Davalı ilk satış ile taşınmazda paydaş olduğundan 2. satış için ön alım hakkı kullanılamayacağını, 2. Dava konusu taşınmazın değerinin arttığını, dava tarihindeki değerinin belirlenerek depo ettirilmesi gerektiğini, 3.Davaya konu payın yanlış hesaplandığını, 4.Aleyhe fazla vekâlet ücreti takdir edildiğini, 5.Harcın hatalı hesaplandığını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; ön alım hakkına dayalı dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, bozma ilâmının içeriğine ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıda belirtilen hususların dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı vekilinin harç ve vekâlet ücretine yönelik temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Ön alım davalarında dava değeri, dava konusu taşınmazın satış bedeli ile satış masrafları toplamıdır.

Somut uyuşmazlıkta, davalı 24.11.2016 ve 06.02.2017 tarihli akitler ile ... ada ... parsel sayılı taşınmazda dava dışı paydaşların payını satın almış, davacı bu iki satış ile ilgili ön alım hakkını kullanmıştır. Dava konusu taşınmazda 22.01.2018 tarihinde dava dışı Karayolları Genel Müdürlüğünce kamulaştırma yapılması üzerine ... ada ... parsel sayılı taşınmaz ifraz ile ... ada ..., ... ve ... parsel sayıları ile tescil edilmiş, ... ada ... parsel numaralı taşınmazda tarafların paydaşlığı devam etmiştir. ... ada ... parsel sayılı taşınmazda yapılan 11.04.2018 tarihli imar uygulaması ile ... ada ... parsel ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel numarasını alması üzerine imar uygulaması ile oluşan her üç taşınmazda da tarafların paydaşlıkları devam etmiştir.

Dava konusu 24.11.2016 ve 06.02.2017 tarihli satışların akitteki toplam değeri taşınmazın satış bedeli ve satış masrafları toplamı olarak belirlenen 597.055,48 TL olduğu kabul edilerek harç ve vekâlet ücreti bu bedel üzerinden belirlenmiş ise de taşınmazın bir kısmı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığı için davalıya ödenmesi gereken ve depo ettirilen ön alım bedeli toplam 490.697,15 TL bedel üzerinden harç ve vekâlet ücreti belirlenmesi gerekmektedir. Mahkemece akitlerdeki toplam bedel üzerinden fazla harç ve vekâlet ücretine hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiş ise de, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin VI.B.1. bentte yazılı nedenlerle sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı vekilinin VI.B.2. bentte yazılı nedenlerle harç ve vekâlet ücretine yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile;

2.1. Hüküm fıkrasının 3 numaralı bendinde yer alan "39.961,35 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "33.519,50 TL" ibaresinin yazılmasına, yine aynı bentte yer alan "29.987,79 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "23.546,25 TL" ibaresinin yazılmasına,

2.2. Hüküm fıkrasının 6 numaralı bendinde yer alan "91.750,00 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "77.604,57 TL" ibaresinin yazılmasına, hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgilisine iadesine,