Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/1576 K.2026/574

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ..., ..., ... ve ... vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; eski 1 15... parsel sayılı taşınmazların imar uygulamasına girdiğini; ancak uygulamanın iptal edildiğini, yeni kadastral parseller oluşmadan davalı Belediyenin imar plânı hazırladığını belirterek kadastral parselin ihyasını talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; imar uygulamasının iptal edilmediğini, idare mahkemesindeki dava konusunun plân tadilatı olduğunu, davacıların tüm taşınmaz hisselerini üçüncü kişilere sattığını, davanın reddini savunmuştur. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların aynı konuda daha önce açtıkları davanın retle sonuçlandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; yasa değişikliği nedeniyle davanın reddine, dava açıldığı tarihte davacı haklı olduğundan harcın davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine; diğer davalılar ..., ... ve Hazine vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile hükmün kaldırılmasına ve yargılama gideri, vekâlet ücreti ile harcın davalı Belediyeler üzerinde bırakılması suretiyle yeniden davanın kanun değişikliği nedeniyle reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; bahse konu 34 45... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırıldığını, bedelinin ödendiğini, bu nedenle Bakanlık yönünden davanın esastan reddi ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçesinde tapu maliki olarak davaya dâhil edilen diğer davalıların yargılama gideri ve vekâlet ücretinden sorumlu olmaması gerektiğini, lehlerine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davanın açılmasına davalı Kurum sebebiyet vermediği hâlde lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını belirtmiştir.

4. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; mevzuat değişikliğine davalı Kurum sebebiyet vermediğinden yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesinin doğru görülmediğini belirtmiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, kadastral parselin ihyası istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ... ve davalı ... Başkanlığına yükletilmesine, davalı ... ve davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞIOY

Dava, kadastral parselin ihyasına yönelik tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Hemen belirtmek gerekir ki; kadastral parselin ihyasına yönelik tapu iptal ve tescil istemli bir davada, davacının imar düzenlemesi öncesi mülkiyet hakkının bulunup bulunmadığı, yapılan imar düzenlemesinin idari yargı yerinde iptal edilip edilmediği öncelikle araştırılıp, anılan hususların varlığı ortaya konulduktan sonra 20... tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 14.02.2020 kabul tarihli 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 7. maddesiyle, 3194 sayılı Kanunun 18 inci maddesine yirmi birinci fıkrasından sonra gelmek üzere.

“Bu madde kapsamında yapılmış olan imar uygulamalarının kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle; davaya konu parselin imar planı kararları ile umumi ve kamu hizmetlerine ayrılan alanlara denk gelmesi veya iptal edilen uygulama ile tahsis ve tescil edilmiş parsellerde hak sahiplerince yapı yapılmış olması ve benzeri hukuki veya fiili imkânsızlıklar nedeniyle geri dönüşüm işlemleri yapılarak uygulama öncesi kök parsellere dönülemeyeceğinin parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarelerin onay merciince tespiti halinde,

öncelikle davaya konu parselin hak sahiplerinin muvafakati alınmak kaydıyla uygulama sahası içerisinde idarece uygun bir yer tahsis edilir veya anlaşma olmaması halinde davacı hak sahibinin kök parseldeki yeri dikkate alınarak uygulamadaki düzenleme ortaklık payı kesintisi düşüldükten sonraki taşınmazın rayiç bedeli üzerinden değeri ödenir” şeklinde eklenen fıkra hükmü uyarınca işlem yapılması gereklidir. Başka bir ifadeyle.

3194 sayılı Yasanın 18. maddesine eklenen bu fıkra davanın reddini öngörmemekte olup, anılan hükmün koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalıdır.

Somut olayda; davacıların kayden maliki oldukları 1 15... parsel sayılı taşınmazlarda .... Belediye Başkanlığının 13.05.1999 tarih ve 2920 sayılı, 27.05.1999 tarih ve 3428 sayılı ve de 27.07.1999 tarih ve 5625 sayılı Encümen kararlarıyla yapılan imar uygulaması ile ......

3 50... , 3 51... ,4 ve 5 ile 3 52... sayılı imar parsellerinin oluşturulduğu ve bu parsellerin 11.10.1999 tarihinde davacılar adına tescil edildiği, sonrasında tapu kütük sayfalarının Bağcılar Tapu Müdürlüğüne devredilmesiyle bu taşınmazların ada numaralarının değiştiği ve Bağcılar 34 45... , 34 46... , 3 ve 4, 34 47... sayılı parseller oldukları anlaşılmaktadır.

Ne var ki, imar parsellerinin oluşumunun dayanağı olan yani 11.10.1999 tarihli tescilin illetini teşkil eden imar uygulamasının idari yargı yerinde iptal edildiğine ilişkin dosyada idare mahkemesi kararı mevcut değildir.

Davacıların dayandığı İstanbul 1. İdare Mahkemesinin 30.04.2007 tarih ve 2004/11 43... /1180 karar sayılı ilamı anılan imar düzenlemesinin iptaline dair olmayıp, taşınmazlardaki şuyulandırmadan sonra imar planlarında yapılan tadilat işleminin iptaliyle ilgilidir. Bilindiği üzere, imar planlarının, iptali, değiştirilmesi gibi idari işlemler daha önce yapılmış olan imar uygulamalarını hükümsüz hale getirmez.

Farklı bir söyleyişle imar planlarının iptali, iptal edilen planlara göre yapılan imar uygulamalarının kendiliğinden iptali sonucunu doğurmaz. Sicil dayanağı idari işlem ayrıca ve açıkça iptal edilmediği sürece imar uygulaması öncesi kadastral parselin ihyasına yönelik tapu iptali ve tescil davasının dinlenme olanağı bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, dava konusu imar parsellerinin sicil kayıtlarının dayanağı idari yargı yerinde iptal edilmediğinden eldeki davanın dinlenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi ve yargılama giderlerinden davacıların sorumlu tutulması gerektiği düşüncesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması görüşünde olduğumuzdan Sayın Çoğunluğun onama kararına katılamıyoruz.